Thoát vị đĩa đệm là bệnh lý xương khớp phổ biến, gây đau nhức lưng, tê bì chân tay và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hàng ngày. Nhiều người thắc mắc bị thoát vị đĩa đệm có nên nằm nhiều không và tư thế nào tốt nhất cho cột sống khi nghỉ ngơi? Bài viết dưới đây của ECO Pharma sẽ giải đáp chi tiết các thắc mắc này.
Người bị thoát vị đĩa đệm không nên nằm quá nhiều. Nghỉ ngơi có vai trò quan trọng trong việc giảm đau và giúp cột sống hồi phục, nhưng nếu nằm quá nhiều, cơ bắp sẽ bị yếu đi, tuần hoàn máu kém, làm cứng khớp và tăng áp lực lên đĩa đệm. Điều này có thể khiến cơn đau lưng kéo dài và bệnh tiến triển nặng hơn.
Người bị thoát vị đĩa đệm nên kết hợp nghỉ ngơi hợp lý với vận động nhẹ nhàng, đi lại chậm rãi, tập các bài tập giãn cơ và tăng cường cơ lưng – cơ bụng theo hướng dẫn của bác sĩ. Thời gian nằm nghỉ chỉ nên kéo dài khi cơn đau cấp tính xuất hiện, sau đó cần sớm vận động để hỗ trợ phục hồi.
Việc nằm lâu không chỉ làm chậm quá trình hồi phục mà còn gây ra nhiều hệ lụy cho cơ, dây chằng, hệ thần kinh và cả sức khỏe toàn thân. Cụ thể:
Ở người bình thường, đĩa đệm được nuôi dưỡng nhờ quá trình trao đổi dịch khi cơ thể vận động. Tuy nhiên, khi người bệnh thoát vị đĩa đệm nằm bất động quá lâu, quá trình trao đổi này bị gián đoạn khiến đĩa đệm thiếu dưỡng chất, khó phục hồi và tình trạng đau kéo dài hơn.
Nằm nhiều làm cho các nhóm cơ vùng lưng, bụng và hệ thống dây chằng xung quanh cột sống suy yếu, co ngắn và mất sự dẻo dai. Khi cơ và dây chằng không còn đủ khỏe để nâng đỡ, cột sống trở nên kém ổn định, dẫn đến nguy cơ tái phát đau hoặc làm thoát vị tiến triển nặng.
Khi duy trì tư thế nằm quá lâu, áp lực sẽ dồn lên các rễ thần kinh vốn đã bị chèn ép do thoát vị. Điều này gây ra hiện tượng tê bì, châm chích, hoặc đau lan xuống tay và chân. Nhiều người sau khi nằm nghỉ lâu rồi đứng dậy, cảm giác đau và cứng lưng tăng lên.
Không chỉ gây hại cột sống, việc nằm nhiều còn ảnh hưởng đến toàn thân. Khi ít vận động, tuần hoàn máu và chức năng tim phổi giảm sút, khiến người bệnh dễ mệt mỏi, chóng mặt khi đứng dậy. Đồng thời, tình trạng bất động kéo dài làm tăng nguy cơ táo bón, đầy hơi, thậm chí hình thành huyết khối tĩnh mạch, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc béo phì. Ngoài ra, việc phải chịu đựng cơn đau kéo dài trong tư thế nằm còn khiến người bệnh rơi vào tình trạng mất ngủ, căng thẳng và dễ lo âu, trầm cảm.
Người bị thoát vị đĩa đệm không nên nằm nghỉ quá nhiều, nhưng vẫn có thời điểm cần nghỉ ngơi để giảm đau và bảo vệ cột sống. Thông thường, người bệnh chỉ nên nằm nghỉ ngắn trong 24–48 giờ đầu khi cơn đau cấp bùng phát dữ dội, đau lan xuống tay hoặc chân khiến việc đi lại trở nên khó khăn.
Ngoài ra, nếu đau tăng mạnh sau một hoạt động gắng sức, bác sĩ cũng khuyến cáo nên nghỉ ngơi tạm thời để giảm áp lực lên đĩa đệm và rễ thần kinh. Tuy nhiên, thời gian nằm không được kéo dài liên tục nhiều ngày, bởi điều này sẽ khiến cơ lưng và bụng nhanh chóng suy yếu, cứng khớp và làm bệnh tiến triển nặng hơn. Sau giai đoạn đau cấp, người bệnh cần sớm trở lại với các hoạt động nhẹ nhàng như đi bộ, vận động trong khả năng chịu đựng để hỗ trợ hồi phục.
Các tư thế nằm đúng đóng vai trò quan trọng trong việc giảm áp lực lên cột sống và hỗ trợ quá trình phục hồi cho người thoát vị đĩa đệm. Dưới đây là một số tư thế phù hợp cho người thoát vị đĩa đệm:
Đây là tư thế phổ biến và được nhiều bác sĩ khuyên áp dụng. Người bệnh nằm ngửa trên giường, sau đó kê 1–2 chiếc gối dưới phần gối chân sao cho gối và hông hơi gập tự nhiên. Tư thế này giúp cột sống thắt lưng duy trì được đường cong sinh lý, giảm áp lực chèn ép lên đĩa đệm và rễ thần kinh. Đồng thời, việc nâng nhẹ chân cũng giúp máu lưu thông tốt hơn, hạn chế tình trạng tê bì chân sau khi nằm lâu.
Thoát vị đĩa đệm nên nằm như thế nào? Người bệnh có thể nằm nghiêng với gối ôm giữa hai chân. Khi nằm nghiêng, người bệnh nên co nhẹ đầu gối và đặt một chiếc gối mềm giữa hai chân. Cách này giúp giữ cho cột sống thẳng hàng, không bị xoay vặn, từ đó giảm áp lực lên vùng thắt lưng. Tư thế này đặc biệt phù hợp với người thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng kèm đau lan xuống chân, giúp giảm đáng triệu chứng đau thần kinh tọa.
Thoát vị đĩa đệm nên nằm tư thế nào? Tư thế nằm sấp thường ít được khuyến khích, tuy nhiên trong một số trường hợp thoát vị đĩa đệm lồi ra phía sau hoặc một bên, việc nằm sấp có thể giúp giảm đau. Để thực hiện, người bệnh nên đặt một chiếc gối mỏng dưới bụng hoặc hông, mục đích là tạo độ ưỡn nhẹ cho cột sống, giảm áp lực lên đĩa đệm bị thoát vị. Tuy nhiên, tư thế này không phù hợp cho tất cả mọi người, do đó chỉ nên áp dụng khi được bác sĩ hoặc chuyên viên vật lý trị liệu hướng dẫn.
Tư thế bào thai là một lựa chọn phù hợp cho người bị thoát vị đĩa đệm, đặc biệt khi có đau thần kinh tọa. Ở tư thế này, người bệnh nằm nghiêng, co gối lên gần ngực và hơi cúi người, giúp không gian giữa các đốt sống mở rộng, giảm áp lực chèn ép lên rễ thần kinh và đĩa đệm. Khi áp dụng, nên đặt thêm một chiếc gối mỏng giữa hai đầu gối để giữ cột sống thẳng, tránh vặn xoắn hông và khớp gối. Tuy nhiên, không nên co quá chặt, vì có thể gây căng cứng cơ lưng và bụng. Nếu thực hiện đúng, tư thế bào thai giúp giảm đau hiệu quả và mang lại cảm giác dễ chịu hơn khi nghỉ ngơi.
Bị thoát vị đĩa đệm có nên nằm nhiều không? Người bị thoát vị đĩa đệm không thể tùy tiện nằm nghỉ như bình thường, bởi chỉ một tư thế sai hoặc thói quen nằm quá lâu cũng có thể làm tăng áp lực lên cột sống và khiến bệnh trầm trọng hơn. Vậy khi nằm, người bệnh cần lưu ý những gì để vừa giảm đau vừa hỗ trợ hồi phục hiệu quả?
Việc lựa chọn nệm và gối đúng cách đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ cột sống khi nằm. Nệm nên có độ cứng vừa phải, phẳng, không quá mềm để tránh tình trạng lưng bị võng xuống làm tăng áp lực lên đĩa đệm. Đồng thời, gối cần có độ cao vừa tầm để giữ cho cổ và cột sống thẳng hàng, hạn chế căng cơ vùng cổ – vai gáy và tránh tình trạng đau mỏi khi thức dậy.
Người bị thoát vị đĩa đệm nên tránh nằm một tư thế quá lâu, bởi việc duy trì bất động sẽ làm tăng áp lực lên một điểm của cột sống, gây chèn ép rễ thần kinh, dẫn đến tê bì hoặc đau lan xuống tay, chân. Thay vào đó, nên thường xuyên thay đổi tư thế sau mỗi 30–60 phút để giảm áp lực, giúp máu lưu thông tốt hơn và hạn chế tình trạng cứng khớp.
Người bị thoát vị đĩa đệm cần tránh xoay người hoặc ngồi dậy đột ngột, vì những chuyển động mạnh và nhanh sẽ tạo áp lực lên cột sống, dễ làm đĩa đệm bị chèn ép và gây bùng phát cơn đau. Thói quen này có thể khiến dây chằng, cơ lưng bị căng giãn quá mức, làm tổn thương thêm cấu trúc quanh cột sống. Thay vào đó, khi muốn thay đổi tư thế hoặc đứng dậy, người bệnh nên xoay người chậm rãi sang một bên, co gối, rồi dùng tay chống xuống giường để từ từ nâng người lên. Việc thực hiện đúng cách không chỉ giúp giảm đau mà còn bảo vệ cột sống, hạn chế nguy cơ tái phát các đợt đau cấp tính.
Xem thêm: Thoát vị đĩa đệm ảnh hưởng đến sinh lý như thế nào và cách điều trị
Bị thoát vị đĩa đệm có nên nằm nhiều không? Người thoát vị đĩa đệm không nên nằm quá nhiều, bởi việc nghỉ ngơi thụ động có thể khiến cơ và dây chằng yếu đi, đĩa đệm kém linh hoạt và cơn đau kéo dài hơn. Thay vì nằm bất động, người bệnh nên kết hợp nghỉ ngơi với thực hiện các bài tập vận động nhẹ nhàng và duy trì tư thế nằm đúng để giảm áp lực cho cột sống. Ngoài ra, người bệnh có thể chủ động bổ sung các dưỡng chất chuyên biệt từ thiên nhiên như: Eggshell Membrane, Chondroitin sulfate, Turmeric Root, Collagen Type 2 không biến tính, Collagen Peptide thủy phân để kích thích quá trình tái tạo sụn, xương dưới sụn giúp xương khớp chắc khỏe. Nhờ đó, giảm tải áp lực lên đĩa đệm, giảm đau và ngăn ngừa bệnh tiến triển.
