Bàn tay son có thể là dấu hiệu lâm sàng cho thấy cơ thể đang mắc một bệnh lý tiềm ẩn. Trong bài viết này, cùng ECO Pharma tìm hiểu lòng bàn tay ửng đỏ đang cảnh báo vấn đề sức khỏe gì và làm sao để ngăn ngừa tình trạng này một cách hiệu quả.
Bàn tay son là gì?
Bàn tay son là tình trạng lòng bàn tay bị ửng đỏ bất thường, có thể cảm thấy ấm nhưng không bị sưng, đau hoặc ngứa. Ở những người có làn da sẫm màu, tình trạng đỏ lòng bàn tay có thể xuất hiện đậm màu hơn thay vì chỉ đỏ hoặc hồng. Những vết đỏ có thể giống như phát ban và chúng sẽ trở nên nhạt màu hơn khi ấn vào.
Mức độ đỏ da có thể khác nhau tùy thuộc vào một số yếu tố, chẳng hạn như nhiệt độ cơ thể, hoạt động thể chất và trạng thái cảm xúc của người bệnh. Nhìn chung, bất cứ ai gặp phải triệu chứng đỏ lòng bàn tay nên đến bệnh viện để được chẩn đoán và điều trị bất kỳ bệnh lý tiềm ẩn nào.
Bàn tay son có phải dấu hiệu bệnh gan?
Bàn tay son có thể là dấu hiệu cho thấy bạn đang mắc bệnh gan. Chứng đỏ lòng bàn tay có liên quan đến một số loại bệnh gan như xơ gan, ung thư gan, viêm gan C,... Trong đó, có khoảng 23% người bị xơ gan có dấu hiệu lòng bàn tay bị đỏ. Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ mắc bệnh gan ít có khả năng bị bàn tay son hơn so với thanh thiếu niên và người lớn. (1)
Ngoài bệnh gan, bàn tay son cũng có thể là dấu hiệu của nhiều vấn đề sức khỏe khác như:
- Bệnh tự miễn: Viêm khớp dạng thấp là một bệnh tự miễn phổ biến, gây sưng đau ở các khớp và các bộ phận khác của cơ thể. Trong một nghiên cứu trên 152 người mắc viêm khớp dạng thấp, 61% được phát hiện gặp tình trạng đỏ lòng bàn tay.
- Bệnh tiểu đường: Người mắc bệnh tiểu đường thường dễ bị nhiễm trùng da, và vết thương của họ cũng lành chậm hơn. Ước tính có khoảng 4,1% người mắc bệnh tiểu đường loại 1 và loại 2 bị chứng đỏ lòng bàn tay.
- Bệnh tuyến giáp: Bàn tay son xuất hiện ở khoảng 18% những người mắc chứng cường giáp. Đây là tình trạng lượng hormone tuyến giáp trong máu quá cao.
- U não: Trong một nghiên cứu trên 107 người mắc u não, 25% được phát hiện có ban đỏ lòng bàn tay. Mức độ đỏ phụ thuộc vào loại u và tốc độ phát triển của nó.
Cần lưu ý, bàn tay son cũng có thể xuất hiện khi bạn sử dụng một số loại thuốc. Ví dụ, dùng thuốc topiramate để điều trị chứng tâm thần phân liệt hoang tưởng có thể gây ra tác dụng phụ lòng bàn tay đỏ. Các loại thuốc khác cũng có thể gây ra tình trạng này là amiodarone, gemfibrozil và cholestyramine.
Ngoài ra, mang thai là một nguyên nhân phổ biến gây ra chứng lòng bàn tay đỏ. Điều này là do cơ thể của thai phụ trải qua những thay đổi nội tiết tố trong thai kỳ, khiến nồng độ estrogen tăng lên. Sự tăng estrogen này chỉ là tạm thời, vì vậy tình trạng đỏ ở lòng bàn tay có thể sẽ biến mất sau khi sinh.
Trong các trường hợp khác, yếu tố di truyền có thể góp phần gây ra chứng lòng bàn tay đỏ. Đỏ lòng bàn tay cũng có thể là vô căn, nghĩa là không có nguyên nhân nào được tìm thấy, bác sĩ không thể xác định được tác nhân gây ra bàn tay son.
Bàn tay son thường đi kèm những dấu hiệu bệnh gan nào?
Như đã đề cập, bàn tay son có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh gan và người có vấn đề về gan cũng gặp phải các triệu chứng khác như: (2)
- Mệt mỏi
- Buồn nôn
- Sụt cân
- Da bị ngứa
- Da và mắt bị vàng
- Dễ bị chảy máu hoặc bầm tím
- Lú lẫn, buồn ngủ hoặc nói lắp
- Tích tụ dịch trong bụng
- Mất cảm giác thèm ăn
- Móng tay nhợt nhạt, đặc biệt là ngón cái và ngón trỏ
- Hiện tượng sưng ở chân, bàn chân hoặc mắt cá chân, gọi là phù nề
- Các mạch máu nhỏ li ti giống mạng nhện trên da, gọi là u mạch mạng nhện.
Cách giảm nguy cơ xuất hiện bàn tay son do bệnh gan
Để giảm nguy cơ xuất hiện bàn tay son do bệnh gan, bạn cần chăm sóc tốt sức khỏe theo những cách sau đây.
1. Tránh rượu bia và chất gây độc cho gan
Mối liên hệ giữa bệnh gan và việc uống nhiều rượu đã được nhận biết hơn 200 năm trước. Gan đặc biệt dễ bị tổn thương do rượu vì đây là nơi diễn ra quá trình chuyển hóa rượu. Khi rượu được phân giải trong gan, một số sản phẩm phụ có khả năng gây nguy hiểm được tạo ra, chẳng hạn như acetaldehyde và các phân tử có tính phản ứng cao gọi là gốc tự do. Người uống rượu có nguy cơ dẫn đến gan nhiễm mỡ, xơ gan, ung thư gan. Vì thế, tránh rượu bia là điều cần thiết để phòng ngừa các bệnh lý này, từ đó làm giảm thiểu nguy cơ xuất hiện bàn tay son do bệnh gan. (3)
Bên cạnh đó, bạn cũng cần tránh những chất gây độc cho gan như:
- Vinyl clorua, được sử dụng để sản xuất nhựa.
- Carbon tetrachloride, một loại dung dịch giặt khô.
- Paraquat, một loại thuốc diệt cỏ.
Ngoài ra, còn có rất nhiều loại hóa chất khác gây hại cho gan. Bạn cần sử dụng đồ bảo hộ cá nhân (khẩu trang, găng tay, kính bảo hộ) khi tiếp xúc hóa chất. Tuân thủ đúng các nguyên tắc an toàn nếu làm việc trong môi trường có nhiều chất độc hại.
2. Duy trì cân nặng hợp lý
Béo phì có liên quan đến bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD), đặc trưng bởi sự gia tăng hàm lượng triglyceride trong gan, có thể kèm theo viêm và xơ hóa. Gan nhiễm mỡ không do rượu đã trở thành một vấn đề sức khỏe cộng đồng do tỷ lệ mắc bệnh cao, khả năng tiến triển thành bệnh gan nặng và còn liên quan đến bệnh đái tháo đường type 2 và bệnh tim mạch vành. Do đó, việc tránh béo phì và duy trì cân nặng hợp lý có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ gan và sức khỏe tổng thể nói chung. Từ đó, góp phần ngăn ngừa tình trạng bàn tay son do bệnh gan gây ra.
Để duy trì cân nặng hợp lý, bạn cần xây dựng chế độ ăn uống khoa học với đầy đủ các nhóm dưỡng chất, tăng cường rau xanh, trái cây và hạn chế thực phẩm nhiều đường, dầu mỡ. Bên cạnh đó, việc tập thể dục thường xuyên như đi bộ, chạy bộ, đạp xe hoặc bơi lội sẽ giúp cơ thể tiêu hao năng lượng hiệu quả và duy trì vóc dáng cân đối. Ngoài ra, ngủ đủ giấc, uống đủ nước và kiểm soát căng thẳng cũng góp phần quan trọng trong việc duy trì cân nặng lý tưởng.
3. Kiểm soát bệnh chuyển hóa
Hội chứng chuyển hóa, đặc trưng bởi một loạt các bất thường chuyển hóa, bao gồm béo phì, kháng insulin, tăng huyết áp và rối loạn lipid máu. Những thay đổi chuyển hóa này có ảnh hưởng đến nhiều cơ quan, đặc biệt là gan, một cơ quan quan trọng chịu trách nhiệm chuyển hóa nhiều chất khác nhau. Trong đó, bệnh gan nhiễm mỡ do rối loạn chuyển hóa là bệnh gan phổ biến nhất trên toàn thế giới. Việc chủ động thăm khám và tuân thủ điều trị các vấn đề chuyển hóa là điều cần thiết để bảo vệ gan được khỏe mạnh.
4. Tiêm phòng viêm gan virus theo khuyến cáo
Tiêm ngừa là phương pháp an toàn và hiệu quả để phòng ngừa viêm gan A, B. Kể từ khi vắc xin viêm gan A được đưa vào sử dụng năm 1996, số ca mắc bệnh đã giảm đáng kể, nhiều người có khả năng miễn dịch lâu dài. Chỉ một liều duy nhất đã được chứng minh là cung cấp khả năng miễn dịch trong vài năm cho ít nhất 94% người được tiêm và hai liều sẽ làm tăng khả năng miễn dịch hơn nữa. (4)
Vắc xin viêm gan B cũng rất hiệu quả. Kể từ khi vắc xin viêm gan B được đưa vào sử dụng, số ca mắc viêm gan B đã giảm đáng kể, gần như loại bỏ hoàn toàn bệnh này ở trẻ em từ 19 tuổi trở xuống. Hiện nay đã có vắc xin kết hợp, giúp bạn ngăn ngừa cả viêm gan A và B một cách hiệu quả.
Hệ thống Tiêm chủng VNVC cung cấp dịch vụ tiêm ngừa an toàn, hiệu quả, được nhiều người dân tin tưởng lựa chọn để tiêm ngừa viêm gan A, B cùng nhiều loại vắc xin khác. VNVC sở hữu gần 300 trung tâm trải dài khắp cả nước, cùng danh mục vắc xin đa dạng, từ các loại dành cho trẻ em, người lớn cho đến phụ nữ chuẩn bị mang thai. Tất cả vắc xin đều được nhập khẩu chính hãng, bảo quản trong hệ thống kho lạnh đạt chuẩn quốc tế GSP.
Khách hàng đến với VNVC không chỉ an tâm về chất lượng vắc xin mà còn được trải nghiệm dịch vụ chăm sóc khách hàng chuyên nghiệp. 100% khách hàng sẽ được khám sàng lọc miễn phí trước tiêm bởi đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, quy trình tiêm chủng an toàn, kỹ thuật tiêm giảm đau. Tất cả các trung tâm VNVC được đầu tư phòng chờ rộng rãi, thoáng mát và đầy đủ tiện ích.
Hiện tại, VNVC có đầy đủ các loại vắc xin ngừa viêm gan A, B cho trẻ em và người lớn. Bạn có thể đến trung tâm VNVC gần nhất để được khám sàng lọc miễn phí và tiêm ngừa sớm để chủ động bảo vệ sức khỏe của bản thân.
HỆ THỐNG TRUNG TÂM TIÊM CHỦNG CHO TRẺ EM VÀ NGƯỜI LỚN VNVC
- Tra cứu Trung tâm VNVC gần nhất: https://vnvc.vn/he-thong-trung-tam-tiem-chung/
- Website: https://vnvc.vn/
- Email: [email protected]
- Số điện thoại: 028 7102 6595
- Fanpage: https://www.facebook.com/hethongtrungtamtiemchungvnvc
5. Khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm bệnh gan
Nhiều bệnh lý về gan trong giai đoạn đầu không có triệu chứng hoặc các triệu chứng không đặc hiệu, khó nhận biết. Vì thế, bệnh thường được phát hiện khi khám sức khỏe định kỳ. Việc phát hiện và điều trị sớm là yếu tố quan trọng để bảo vệ sức khỏe lâu dài của gan, phòng tránh gan bị xơ hóa, ung thư gan. Khi các vấn đề về gan được can thiệp sớm, nguy cơ bị bàn tay son và nhiều triệu chứng khác do bệnh gan gây ra sẽ giảm xuống.
Bàn tay son là một dấu hiệu bên ngoài có thể phản ánh tình trạng sức khỏe của gan. Do đó, không nên chủ quan khi nhận thấy lòng bàn tay đỏ bất thường. Thăm khám định kỳ sẽ giúp phát hiện sớm bệnh gan, từ đó điều trị hiệu quả hơn.
