Trợ phí vận chuyển cho mọi đơn hàng·Chính hãng 100% từ Mỹ

Bệnh cơ tim giãn nở và thông tin trọng yếu cần hiểu rõ

Theo dõi ECO Pharma trên Google NewsChọn ECO Pharma làm nguồn ưu tiên trên Google tìm kiếm.

Bệnh cơ tim giãn là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến suy tim và nguy cơ ghép tim. Cùng ECO Pharma tìm hiểu về bệnh giãn cơ tim trong bài viết sau.

bệnh cơ tim giãn

Bệnh cơ tim giãn là gì?

Bệnh cơ tim giãn (Dilated Cardiomyopathy - DCM) là tình trạng cơ tim bị giãn nở và phình to ra ở một thất hoặc cả hai thất cùng với suy giảm khả năng co bóp (phân suất tống máu thất trái dưới 40%). Trong bệnh cảnh này áp lực thành tim tăng lên làm mô trong tâm thất giãn ra rồi mỏng đi khiến tim bơm máu với lực yếu hơn bình thường. Sau mỗi nhịp đập lượng máu đọng lại trong tim càng nhiều, việc đáp ứng nhu cầu của máu giàu oxy đến các bộ phận cơ thể càng trở nên khó khăn hơn. Bệnh giãn cơ tim không được kiểm soát sẽ dẫn đến suy giảm chức năng tâm thất, tiếp theo là các bất thường hệ thống dẫn truyền, rối loạn nhịp thất, huyết khối tắc mạch, suy tim. Nếu không được ghép tim tỷ lệ sống sót sẽ rất thấp.

Quá trình bệnh lý này có thể được phân loại là nguyên phát hoặc thứ phát trong đó bệnh giãn cơ tim nguyên phát được coi là vô căn. Các nhà nghiên cứu ước tính cứ 100.000 người trong dân số nói chung thì có 36 người mắc phải. Bệnh này phổ biến hơn trong độ tuổi 50, nguy cơ cao hơn ở người da đen so với người da trắng và nam giới so với nữ giới. (1)

Tại sao cơ tim bị giãn nở?

Bệnh giãn cơ tim là vô căn, tức không xác định được nguyên nhân cụ thể hoặc có nguyên nhân như sau: (2)

1. Di truyền

Gen di truyền từ cha mẹ ruột có thể chiếm hơn 50% các trường hợp. Bệnh này có liên quan đến đột biến gen Desmin (khung xương tế bào), Lamin C (màng nhân) hoặc Myosin (protein co cơ). Gần đây công nghệ giải trình tự gen thế hệ mới (NGS) đã có thể phát hiện được hơn 40 gen khác nhau liên quan đến bệnh này nhưng chưa được ứng dụng vào thực hành khám chữa bệnh do vẫn còn nhiều thách thức trong thực tiễn lâm sàng.

2. Tác nhân gây hại

Một số loại virus được cho là đóng vai trò trong sự phát triển của bệnh lý này và suy tim. Các virus này bao gồm enterovirus, virus herpes, parvovirus B19, virus Epstein-Barr, virus viêm gan C và Covid-19 cùng nhiều loại khác. Virus herpes ở người, parvovirus B19 và enterovirus là những tác nhân gây nhiễm virus phổ biến nhất dẫn đến cơ tim giãn nở. Ngoài ra nhiễm virus gây suy giảm miễn dịch ở người (HIV) dẫn đến tình trạng cơ tim giãn cũng đã được ghi nhận ở vùng cận Sahara châu Phi.

Các chất độc gây hại tim mạch từ lâu đã được biết đến như một yếu tố góp phần vào sự phát triển của bệnh giãn cơ tim. Trong đó lạm dụng rượu và tiếp xúc với các chất kích thích nguy hiểm như amphetamine, cocaine và steroid đồng hóa là những tác nhân nguy hiểm nhất.

covid 19 gây cơ tim giãn nở
Virus Covid-19 đóng vai trò nhất định trong sự phát triển của bệnh giãn cơ tim.

3. Bệnh tự miễn

Hệ thống miễn dịch của con người giúp bảo vệ cơ thể chống lại sự nhiễm trùng và các yếu tố gây hại. Tuy nhiên trong trường hợp bệnh tự miễn (AD) hệ thống miễn dịch bị rối loạn không phân biệt được tế bào khỏe mạnh của cơ thể với tác nhân lạ dẫn đến việc tấn công nhầm vào chính các mô, cơ quan của mình gây viêm và tổn thương. Mặc dù bệnh tự miễn tương đối hiếm gặp với tỷ lệ mắc chung từ 3% đến 5% trong dân số nói chung nhưng ảnh hưởng của chúng đến tỷ lệ tử vong và bệnh tật là rất đáng kể về mặt lâm sàng. Bệnh tự miễn cũng là một nguyên nhân quan trọng gây ra bệnh cơ tim giãn nở thứ phát do viêm cơ tim (MC).

4. Bệnh lý nền

Bệnh lý này có thể do các biến chứng thai kỳ xảy ra trong tam cá nguyệt thứ ba hoặc ngay sau khi sinh; hoặc do một số bệnh lý nhất định như:

  • Viêm cơ tim có liên quan đến bệnh Chagas (nhiễm ký sinh trùng Trypanosoma cruzi) hoặc bệnh Lyme (nhiễm trùng do vi khuẩn Borrelia burgdorferi gây ra) cùng nhiều bệnh khác.
  • Bệnh tim thiếu máu cục bộ xảy ra khi cơ tim không nhận đủ oxy từ dòng máu.
  • Một số bệnh tim chẳng hạn như bệnh động mạch vành, nhồi máu cơ tim, rối loạn nhịp tim và bệnh van tim.
  • Huyết áp cao.
  • HIV/AIDS.
  • Bệnh tuyến giáp.

Biểu hiện cảnh báo bệnh cơ tim giãn

Nhiều người mắc bệnh cơ tim giãn nở không có bất kỳ triệu chứng nào đặc biệt là ở giai đoạn đầu. Nhưng khi chức năng tim suy giảm các triệu chứng sẽ ngày càng rõ rệt hơn, bao gồm: (3)

  • Đau ngực.
  • Ho và nghẹt mũi.
  • Chóng mặt, choáng váng.
  • Ngất xỉu.
  • Mệt mỏi bất thường.
  • Tim đập nhanh hoặc cảm giác hồi hộp trong ngực.
  • Khó thở.
  • Phù nề ở bụng, chân, mắt cá chân và bàn chân.
  • Tăng cân đột ngột do cơ thể tích nước.
cơn đau thắt ngực trái
Khó thở là một trong những biểu hiện của bệnh giãn cơ tim.

Bệnh cơ tim giãn có đáng lo ngại?

Nhìn chung tiên lượng của người mắc bệnh giãn cơ tim là không mấy khả quan, có thể dẫn đến nhiều biến chứng như tai biến mạch máu não, bệnh van tim, nhịp tim bất thường, suy tim sung huyết, huyết khối tắc mạch và tử vong tim đột ngột. Trong đó những người có triệu chứng khi nghỉ ngơi và/hoặc không thể vận động thường có tiên lượng xấu nhất; bệnh nhân suy tim sung huyết nhẹ có thể có chất lượng sống khá tốt với liệu pháp điều trị tối ưu.

Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ hầu hết các trường hợp cuối cùng đều bị suy tim mãn tính dẫn đến phải ghép tim hoặc sử dụng thiết bị hỗ trợ tim. Gần 50% bệnh nhân tử vong trong vòng 5 năm.

Các yếu tố tiên lượng xấu bao gồm phân loại suy tim theo Hiệp hội Tim mạch New York (NYHA) nặng, giới tính nam, suy tim sung huyết nặng và suy thận.

Chẩn đoán bệnh giãn cơ tim như thế nào?

Để chẩn đoán bệnh cơ tim giãn nở, bác sĩ sẽ khám sức khỏe tổng quát, hỏi về tiền sử bệnh cá nhân và gia đình; nghe tim và phổi bằng ống nghe. Tiếp theo là sử dụng các phương pháp chẩn đoán gồm:

  • Siêu âm tim: Sóng âm tạo ra hình ảnh của tim khi chuyển động. Siêu âm tim cho thấy máu di chuyển ra - vào tim và các van tim như thế nào. Phương pháp này cũng cho biết liệu thất trái có bị giãn rộng hay không.
  • Xét nghiệm máu: Có thể thực hiện nhiều xét nghiệm máu khác nhau để kiểm tra các bệnh nhiễm trùng, chất hoặc bệnh tật như tiểu đường hoặc bệnh nhiễm sắt ​​có thể làm cơ tim giãn nở.
  • Chụp X-quang ngực: Cho thấy hình dạng và tình trạng của tim, phổi giúp phát hiện dịch trong phổi hoặc xung quanh phổi.
  • Điện tâm đồ (ECG hoặc EKG): Ghi lại hoạt động điện của tim, có thể cho thấy có rối loạn nhịp tim hoặc giảm lưu lượng máu hay không.
  • Máy theo dõi Holter: Thiết bị ECG di động này có thể được đeo trong một ngày hoặc hơn để ghi lại hoạt động của tim trong các hoạt động hàng ngày.
  • Nghiệm pháp gắng sức: Đi bộ trên máy chạy bộ hoặc đạp xe tại chỗ trong khi tim được theo dõi bằng điện tâm đồ (ECG) để kiểm tra cách tim phản ứng như thế nào với hoạt động thể chất.
  • Chụp CT hoặc MRI tim: Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh này có thể cho thấy kích thước và chức năng của các buồng tim. Chụp CT tim sử dụng một loạt tia X, chụp MRI tim sử dụng từ trường và sóng radio để tạo ra hình ảnh chi tiết của tim.
  • Thông tim: Trong thủ thuật này một hoặc nhiều ống dài và mỏng (ống thông) được đưa vào mạch máu, thường từ háng luồn đến tim. Thuốc nhuộm được bơm qua ống thông để giúp các động mạch tim hiển thị rõ hơn trên hình ảnh X-quang. Trong quá trình thông tim một mẫu mô (sinh thiết) có thể được lấy để kiểm tra tổn thương cơ tim.
  • Sàng lọc hoặc tư vấn di truyền: Bệnh cơ tim có thể di truyền trong gia đình vì vậy làm sàng lọc gia đình hoặc xét nghiệm di truyền cho người thân ruột thịt như cha mẹ, anh chị em và con cái có thể cần thiết.

Cần lưu ý bệnh cơ tim giãn ở trẻ em rất dễ bị chẩn đoán nhầm vì vậy cần được theo dõi và đánh giá kỹ lưỡng. Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ có thể bị chẩn đoán nhầm là nhiễm trùng đường hô hấp trên do virus hoặc viêm phổi tái phát trong khi các trẻ bị ho mãn tính và thở khò khè khi hoạt động có thể bị nhầm là bệnh hen suyễn.

kết quả siêu âm tim cơ tim
Siêu âm tim là phương pháp chính để chẩn đoán tình trạng cơ tim giãn.

Phương pháp chữa trị bệnh cơ tim giãn

Phương pháp điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh. Mục tiêu điều trị là giảm triệu chứng, cải thiện lưu lượng máu và ngăn ngừa tổn thương tim thêm nữa.

1. Điều trị nội khoa

Bác sĩ có thể chỉ định kết hợp nhiều loại thuốc để điều trị bệnh cơ tim giãn nở và ngăn ngừa các biến chứng. Thuốc được sử dụng để:

  • Kiểm soát nhịp tim.
  • Giúp tim bơm máu tốt hơn.
  • Hạ huyết áp.
  • Ngăn ngừa huyết khối.
  • Giảm phù nề.

Các loại thuốc được sử dụng để điều trị suy tim và bệnh giãn cơ tim bao gồm:

  • Thuốc hạ huyết áp: Bác sĩ có thể kê đơn nhiều loại thuốc khác nhau để hạ huyết áp, cải thiện lưu lượng máu và giảm gánh nặng cho tim. Các loại thuốc này bao gồm thuốc chẹn beta, thuốc ức chế men chuyển angiotensin (ACE) và thuốc chẹn thụ thể angiotensin II (ARB).
  • Sacubitril/valsartan (Entresto): Thuốc này kết hợp thuốc chẹn thụ thể angiotensin 2 (ARB) với một loại thuốc khác để giúp tim bơm máu tốt hơn đến phần còn lại của cơ thể. Thuốc được sử dụng để điều trị những người bị suy tim mãn tính.
  • Thuốc lợi tiểu: Thuốc lợi tiểu giúp loại bỏ lượng dịch và muối dư thừa ra khỏi cơ thể. Quá nhiều dịch trong cơ thể sẽ gây áp lực lên tim và gây khó thở.
  • Digoxin (Lanoxin): Thuốc này có thể tăng cường sự co bóp của cơ tim và làm chậm nhịp tim. Digoxin có thể làm giảm các triệu chứng suy tim và giúp người bệnh dễ dàng vận động hơn.
  • Ivabradine (Corlanor): Trong một số trường hợp hiếm gặp thuốc này có thể được sử dụng để điều trị suy tim do bệnh cơ tim giãn nở.
  • Thuốc chống đông máu: Những loại thuốc này giúp ngăn ngừa hình thành huyết khối.
thuốc digoxin chữa bệnh tim mạch
Thuốc digoxin có thể được chỉ định trong điều trị tình trạng cơ tim giãn.

2. Điều trị thiết bị can thiệp

Trong một số trường hợp người bệnh cần phẫu thuật cấy ghép thiết bị để kiểm soát nhịp tim hoặc hỗ trợ tim bơm máu. Các loại thiết bị được sử dụng để điều trị bệnh cơ tim giãn nở bao gồm:

  • Máy tạo nhịp hai buồng thất: Thiết bị giúp hai tâm thất co bóp đồng bộ, cải thiện khả năng bơm máu và giảm triệu chứng. Đây là giải pháp "tái đồng bộ" giúp tim hoạt động hiệu quả hơn.
  • Máy khử rung tim cấy ghép (ICD): ICD không điều trị bệnh cơ tim mà chỉ theo dõi nhịp tim và phát ra các xung điện nếu phát hiện nhịp tim bất thường (loạn nhịp tim). Bệnh cơ tim phì đại, chu sinh, hạn chế,... có thể gây ra các rối loạn nhịp tim nguy hiểm, bao gồm cả những rối loạn gây ngừng tim.
  • Thiết bị hỗ trợ thất trái (LVAD): Thiết bị cơ học này giúp tim yếu bơm máu tốt hơn. LVAD thường được xem xét sau khi các phương pháp ít xâm lấn hơn không thành công. Nó có thể được sử dụng như một phương pháp điều trị dài hạn hoặc ngắn hạn trong khi chờ ghép tim.

Nếu thuốc và các phương pháp điều trị khác đối với bệnh giãn cơ tim không còn hiệu quả, có thể cần phải ghép tim.

=> Tham khảo thêm: Người bệnh cơ tim giãn sống được bao lâu?

Biện pháp phòng ngừa và tầm soát bệnh cơ tim giãn nở

Không phải lúc nào cũng có thể ngăn ngừa tình trạng này, đặc biệt khi bệnh do di truyền trong gia đình hoặc là tác dụng phụ của một phương pháp điều trị như hóa trị. Tuy nhiên áp dụng nhiều biện pháp cùng lúc có thể giúp ích cho việc phòng ngừa. Các biện pháp bao gồm:

Chế độ ăn uống chống viêm, tốt cho tim mạch

Chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe tim mạch và sức khỏe nói chung, nó có thể gây hại cho tim hoặc giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim. Một số điều cần lưu ý trong chế độ ăn uống là:

  • Hãy ăn nhiều loại trái cây và rau củ, đặc biệt là các loại giàu chất chống oxy hóa như cam, rau lá xanh, kiwi, dâu tây và bông cải xanh.
  • Hãy tránh sử dụng ngũ cốc tinh chế, thay vào đó hãy chọn các sản phẩm làm từ 100% ngũ cốc nguyên hạt.
  • Hãy chọn những thực phẩm ít chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa cũng như những thực phẩm không chứa dầu thực vật đã qua chế biến hoặc tinh luyện. Hãy chọn dầu ô liu cùng với các chất béo lành mạnh như bơ, các loại hạt và quả hạch.
  • Tránh mọi thứ có thêm đường, kể cả đồ uống.
  • Không nên ăn các loại thực phẩm có hàm lượng muối (natri) cao, đặc biệt nếu bạn bị huyết áp cao.
  • Các nguồn protein nên tiêu thụ là thịt từ động vật ăn cỏ, gia cầm nuôi thả vườn, cá đánh bắt tự nhiên và các sản phẩm sữa hữu cơ.
  • Thực phẩm chứa lợi khuẩn là một lựa chọn thông minh cho sức khỏe, ví dụ như sữa chua.
  • Hãy tiêu thụ các thực phẩm chứa axit béo thiết yếu omega-3 như cá thu và cá hồi cũng như hạt lanh và quả óc chó.
  • Nước hầm xương, chứa các khoáng chất mà cơ thể dễ dàng hấp thụ. Đây cũng là nguồn cung cấp dồi dào canxi, phốt pho, magiê, lưu huỳnh, silic và glucosamine giúp giảm viêm.
  • Hãy hạn chế lượng caffeine nạp vào cơ thể, vì chất này có liên quan đến chứng rối loạn nhịp tim, hoạt động như một chất kích thích và làm tăng adrenaline.

Ngoài ra cần tránh tiêu thụ thuốc lá, rượu bia và các chất kích thích khác.

thực phẩm giàu dinh dưỡng
Chế độ ăn uống lành mạnh đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa các bệnh lý tim mạch.

Kiểm soát tốt các bệnh lý nền

Một phần quan trọng của việc duy trì lối sống lành mạnh, phòng tránh bệnh cơ tim giãn là kiểm soát các bệnh lý nền, chẳng hạn như huyết áp cao, cholesterol cao và tiểu đường. Một số bước bạn có thể thực hiện để kiểm soát các vấn đề sức khỏe này là ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng, tập thể dục và dùng thuốc đúng theo chỉ định. Ngoài ra thăm khám sức khỏe định kỳ cũng cần thiết để bác sĩ đánh giá kết quả điều trị, tránh biến chứng lên tim.

Duy trì cân nặng hợp lý và tập thể dục thường xuyên

Tập luyện mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe và tim mạch như kiểm soát cân nặng, giảm viêm, cải thiện tiểu đường và huyết áp cao, cải thiện sức khỏe tinh thần thông qua việc giảm căng thẳng và trầm cảm, tăng cường sức bền, tăng cường khả năng bơm oxy của tim đi khắp cơ thể, ngăn ngừa các vấn đề tim mạch.  Đối với người thừa cân - béo phì cần đưa cân nặng về mức khỏe mạnh thông qua các biện pháp luyện tập, ăn uống giảm cân khoa học hoặc điều trị béo phì.

Bổ sung tinh chất hỗ trợ tim mạch

Bên cạnh đó việc ngủ đủ giấc, giảm stress, tránh các chất kích thích bạn nên bổ sung tinh chất hỗ trợ tim mạch là Policosanol (GDL-5), Gynostemma, Red Yeast Rice, Apple Cider Vinegar để giúp giảm cholesterol xấu, điều hòa mỡ máu, hỗ trợ ngăn ngừa xơ vữa động mạch, hình thành huyết khối và các tình trạng tim mạch khác.

Tiêm vắc xin phòng ngừa các loại virus là yếu tố nguy cơ bệnh tim

Tiêm chủng vẫn là một phương pháp hiệu quả trong việc giảm di chứng tim mạch của nhiễm trùng. Những người mắc bệnh tim mạch có nguy cơ tử vong cao hơn do các bệnh nhiễm trùng có thể phòng ngừa bằng vắc xin như cúm, hội chứng hô hấp cấp tính nặng do virus corona 2 (SARS-CoV-2), virus hợp bào hô hấp (RSV), virus thủy đậu (VZV) và bệnh phế cầu khuẩn. Những bệnh nhiễm trùng này cũng có liên quan đến các biến chứng tim mạch về sau, bao gồm các biến cố thiếu máu cục bộ và viêm cơ tim.

Tầm soát bệnh tim

Tầm soát bệnh tim là chủ động làm các xét nghiệm chẩn đoán để phát hiện sớm các bất thường tim mạch ngay từ khi chưa có bệnh hoặc chưa bộc lộ bất kỳ triệu chứng nào. Việc tầm soát chủ động sẽ giúp phát hiện các bất thường tim mạch để được can thiệp ngay từ sớm, ngăn ngừa chúng phát triển thành bệnh hoặc tiến triển mạn tính gây ra các biến chứng nguy hiểm.

Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là đơn vị có dịch vụ tầm soát các bệnh lý tim mạch cao cấp, uy tín hàng đầu ở Việt Nam hiện nay nhờ có đội ngũ chuyên gia, bác sĩ tim mạch đầu ngành, giàu kinh nghiệm, hệ thống thiết bị y tế hiện đại, cơ sở vật chất tiêu chuẩn 5 sao và sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa trong chẩn đoán.

Hệ thống máy móc, thiết bị, công nghệ, kỹ thuật phục vụ tầm soát tim mạch hiện đại của Tâm Anh như máy siêu âm tim 4D tích hợp công nghệ AI GE Healthcare Vivid E95, máy siêu âm tim 4D cao cấp GE Healthcare Vivid S70N Dimension, hệ thống chụp MSCT tim & mạch vành 1975 lát cắt hiện đại ứng dụng AI, máy chụp cộng hưởng từ (MRI) tim 1,5-3 Tesla thế hệ mới, siêu máy CT Somatom Force VB30 ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) mạnh nhất hiện nay, hệ thống trắc nghiệm gắng sức thảm lăn, xe đạp lực kế “2 trong 1” kết hợp siêu âm tim và đo điện tim, hệ thống chụp và can thiệp mạch số hóa xóa nền (DSA) Philips Azurion Robotic Celing FlexArm treo trần với cánh tay robot có thể xoay 360 độ, hệ thống robot chụp mạch ARTIS Pheno, phòng mổ Hybrid OR1 “hội tụ” các thiết bị chẩn đoán, can thiệp và phẫu thuật hiện đại trong cùng một khu vực.

máy phẫu thuật hiện đại
Hệ thống robot chụp mạch ARTIS Pheno kết hợp hệ thống chụp cắt lớp quang học trong lòng mạch vành (OCT) hiện đại ứng dụng trong tầm soát, chẩn đoán và điều trị tim mạch tại Tâm Anh - Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh.

Tóm lại bệnh cơ tim giãn là một tình trạng tim mạch nghiêm trọng với tiên lượng không mấy khả quan nhưng nếu phát hiện, điều trị từ sớm để kiểm soát hiệu quả có thể ngăn được nguy cơ suy tim, ghép tim, tử vong cũng như giúp chất lượng sống tốt hơn. Những người chưa mắc phải nên chủ động phòng ngừa, đặc biệt nếu có yếu tố nguy cơ tim mạch cần chủ động tầm soát ngay từ lúc còn trẻ; những người đã mắc phải cần tuân thủ điều trị, lối sống khoa học và thăm khám định kỳ.

faz footer
Nguồn tham khảo