Bệnh gan từ lâu đã trở thành vấn đề y tế đáng lo ngại trên toàn cầu, với khoảng 844 triệu người mắc bệnh gan mạn tính và gần 2 triệu ca tử vong mỗi năm. Gần một nửa trong số đó là do viêm gan virus, phần còn lại do xơ gan hoặc ung thư gan. Bệnh gan nhiễm mỡ liên quan chuyển hóa cũng gia tăng nhanh chóng, khoảng 1/4 dân số bị ảnh hưởng (theo báo cáo của Viện gan Toàn cầu năm 2025). (1) Thực trạng này đã đặt ra các mối lo ngại khác nhau ví dụ như bệnh gan có chữa được không và liệu có thể hồi phục hoàn toàn hay không? Cùng ECO Pharma giải đáp ngay sau đây.

Bệnh gan có chữa được không?
Có hơn 100 loại bệnh gan khác nhau. Nhiều loại có thể chữa khỏi trong khi nhiều loại khác phải điều trị để kiểm soát suốt đời. Đối với tiên lượng của bất kỳ loại bệnh gan nào nếu được phát hiện và can thiệp càng sớm, khả năng chữa khỏi hoặc kiểm soát bệnh càng cao, đặc biệt là giai đoạn cấp tính (mắc bệnh dưới 6 tháng). (2)
Ví dụ viêm gan virus cấp tính, gan nhiễm mỡ độ 1 hoặc các tổn thương gan mới khởi phát, gan vẫn có khả năng phục hồi tốt nếu loại bỏ được các tác nhân gây hại và điều trị đúng hướng. Nhưng một khi đã tiến triển đến xơ gan, suy gan mạn hoặc ung thư gan, mô sẹo và tổn thương cấu trúc gan thường không thể phục hồi hoàn toàn, tức là không thể chữa khỏi bệnh. (3) Mục tiêu điều trị lúc này không còn nhắm đến chữa khỏi nữa mà là kiểm soát nguyên nhân, làm chậm tiến triển và phòng ngừa biến chứng.
Sau đây là ví dụ về một số loại bệnh gan có thể chữa khỏi và một số loại bệnh gan không thể chữa khỏi:
1. Một số loại bệnh gan có thể chữa khỏi
Các bệnh gan do virus, rượu bia, nhiễm mỡ thường có thể tự phục hồi hoặc chữa khỏi trong giai đoạn cấp tính sau khi nguyên nhân được loại bỏ.
- Các loại viêm gan do virus: Các bệnh viêm gan A, viêm gan B, viêm gan C, viêm gan D và viêm gan E đa số trường hợp có khả năng hồi phục hoàn toàn mà không cần điều trị, chỉ cần sinh hoạt, ăn uống khoa học. Sau giai đoạn viêm cấp các tế bào gan có thể tự tái tạo và chức năng gan dần trở lại bình thường. Nhưng nếu tiến triển mạn tính (chủ yếu xảy ra ở viêm gan B, viêm gan C và viêm gan D, bệnh có thể cần điều trị lâu dài để kiểm soát, tuy nhiên một số trường hợp như viêm gan C có thể được chữa khỏi hoàn toàn với điều trị thích hợp.
- Gan nhiễm mỡ: Gan nhiễm mỡ có thể chữa khỏi bằng các biện pháp bỏ rượu bia, điều chỉnh chế độ ăn, tăng cường vận động và kiểm soát cân nặng. Khả năng này cao hơn ở bệnh gan nhiễm mỡ giai đoạn sớm như gan nhiễm mỡ độ 1 khi (lượng mỡ 5 - 10% trọng lượng gan).
Ngoài ra các tình trạng gan cấp tính do rượu, thuốc, độc chất (nhiễm độc gan) cũng thường khỏi hẳn sau điều trị tích cực.
2. Một số loại bệnh gan không thể chữa khỏi
Một số loại bệnh gan không thể chữa khỏi như bệnh gan tự miễn, xơ gan, ung thư gan.
- Bệnh gan tự miễn: Xơ gan mật nguyên phát (PBC), viêm gan tự miễn (AIH), viêm đường mật xơ cứng nguyên phát (PSC) là ba bệnh tự miễn hiếm gặp không thể chữa khỏi. Nhóm này chỉ có thể kiểm soát để ngăn ngừa tiến triển và biến chứng nặng nhưng điều trị thường phức tạp và là một quá trình suốt đời.
- Xơ gan: Bệnh xơ gan là một biến chứng nghiêm trọng của các bệnh lý gan mạn tính. Ở bệnh này các mô sẹo (xơ) đã hình thành dày đặc thay thế các tế bào gan khỏe mạnh và làm biến dạng cấu trúc gan vì vậy cho dù điều trị tích cực cũng không thể đảo ngược bệnh. Mục tiêu điều trị lúc này là bảo tồn phần gan còn hoạt động để duy trì chức năng gan và kiểm soát các biến chứng như cổ trướng, xuất huyết tiêu hóa hoặc suy gan.
- Ung thư gan: Ung thư gan có thể xuất phát tại gan hoặc do ung thư từ cơ quan khác di căn đến, trong đó ung thư biểu mô tế bào gan là dạng nguyên phát phổ biến nhất. Ung thư gan là bệnh không thể chữa khỏi chỉ có thể kiểm soát khối u, giảm nhẹ các triệu chứng và kéo dài thời gian sống.

Các yếu tố quyết định bệnh gan có chữa khỏi được không?
Đối với các loại bệnh gan có khả năng chữa khỏi, tiên lượng sẽ không giống nhau ở mọi trường hợp mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau. Và đây là các yếu tố chính:
1. Giai đoạn bệnh
Theo tiến triển lâm sàng các bệnh gan thường đi từ giai đoạn viêm, xơ hóa, xơ gan đến ung thư gan. Nếu được phát hiện và can thiệp ở giai đoạn viêm hoặc xơ hóa sớm như F1, F2, cấu trúc gan vẫn có khả năng hồi phục, tức là có khả năng chữa khỏi. Nhưng khi bệnh đã tiến triển đến xơ gan đặc biệt là xơ gan mất bù, tổn thương gan thường khó đảo ngược.
2. Khả năng tái tạo của gan ở mỗi cá nhân
Gan là cơ quan duy nhất trong cơ thể có khả năng tự tái tạo và phục hồi bằng cách tạo ra mô mới để bù đắp phần tế bào bị tổn thương. Nhờ khả năng đặc biệt này bệnh gan có khả năng tự khỏi hoặc được chữa khỏi. Nhưng khả năng tự tái tạo của gan ở mỗi cá nhân là khác nhau, điều này đồng nghĩa với khả năng khỏi bệnh sẽ phụ thuộc vào cá nhân khác nhau.
3. Tình trạng sức khỏe
Tình trạng sức khỏe ảnh hưởng lớn đến khả năng hồi phục và tiên lượng điều trị bệnh gan. Người có thể trạng tốt, hệ miễn dịch ổn định và ít bệnh nền thường đáp ứng điều trị tốt hơn. Ở người cao tuổi, suy dinh dưỡng hoặc có bệnh nền như đái tháo đường, béo phì, tim mạch, thận, bệnh gan thường dễ tiến triển nặng và việc điều trị cũng bị hạn chế hơn do nguy cơ tác dụng phụ lên các cơ quan khác.

4. Tuân thủ điều trị và lối sống
Một số bệnh gan có thể chữa khỏi nếu tuân thủ điều trị; bao gồm bỏ rượu bia, ăn theo chế độ ăn được khuyến nghị cho bệnh nhân gan - mật; nghỉ ngơi và vận động điều độ; dùng thuốc đúng chỉ định và khám gan định kỳ. Những người bỏ hoặc dùng thuốc gián đoạn hoặc tiếp tục các lối sống không khoa học sẽ khó có thể khỏi bệnh.
5. Khả năng đáp ứng với điều trị
Những người đáp ứng với phác đồ điều trị có khả năng chữa khỏi bệnh gan cao hơn và điều này phụ thuộc vào cơ địa của mỗi cá nhân. Những người không đáp ứng điều trị hoặc đáp ứng kém thường phải điều chỉnh hoặc thay đổi phác đồ.
Tóm lại đối với thắc mắc bệnh gan có chữa được không thì có nhiều loại bệnh gan có thể chữa khỏi, trong khi nhiều loại khác phải điều trị để kiểm soát bệnh suốt đời. Đối với các loại bệnh gan có thể chữa khỏi, quan trọng nhất là phải được phát hiện và can thiệp sớm. Vì vậy mọi người nên chủ động thăm khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt tầm soát bệnh gan nếu có yếu tố nguy cơ cao.





