Trợ phí vận chuyển cho mọi đơn hàng·Chính hãng 100% từ Mỹ

Bệnh gan có lây không? Lây qua đường nào?

Theo dõi ECO Pharma trên Google NewsChọn ECO Pharma làm nguồn ưu tiên trên Google tìm kiếm.

Trong đời sống hằng ngày việc tiếp xúc với người mắc bệnh gan đôi khi gây ra lo ngại bệnh gan có lây không. Để giải đáp cho thắc mắc này hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu ngay trong bài viết sau đây.

bệnh gan có lây không

Bệnh gan có lây không?

Bệnh gan có lây nhiễm không? Chỉ những loại bệnh gan do tác nhân truyền nhiễm, bao gồm virus (viêm gan A, B, C, D, E, các virus gây viêm gan khác), vi khuẩn, ký sinh trùng (amip, sán lá gan…) và cả vi nấm là có khả năng lây truyền. Những bệnh gan không do tác nhân truyền nhiễm như viêm gan do rượu, gan nhiễm mỡ, viêm gan tự miễn và các bệnh gan do hội chứng di truyền hemochromatosis, wilson sẽ không có khả năng này. (1)

Những bệnh gan nào có khả năng lây nhiễm

Như đã trình bày thì các bệnh gan do tác nhân truyền nhiễm có khả năng lây truyền từ người sang người. Bao gồm: (2)

  • Các bệnh gan như viêm gan hay áp xe gan do nhiễm các chủng vi khuẩn Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, Staphylococcus aureus, Salmonella typhi, lao.
  • Bệnh gan do ký sinh trùng như bệnh sán lá gan, gan nhiễm amip.
  • Bệnh gan do vi nấm như Candida albicans, Aspergillus fumigatus.
  • Bệnh gan do virus gây viêm gan A, B, C, D, E và bệnh gan do các loại virus toàn thân như virus Epstein-Barr, Cytomegalovirus, Herpes simplex, virus cúm, Ebola...

Trong đó thường được nhắc đến nhiều nhất là bệnh gan do virus gây viêm gan gồm viêm gan A, viêm gan B, viêm gan C, viêm gan D và viêm gan E. Vì vậy các phần nội dung tiếp theo sẽ trình bày về những loại bệnh gan này.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) các chủng virus này là nguyên nhân phổ biến gây viêm gan trên toàn thế giới, có thể dẫn đến các đợt bùng phát dịch trong cộng đồng; Và bệnh viêm gan B, viêm gan C là nguyên nhân phổ biến dẫn đến xơ gan, ung thư gan.

  • Viêm gan A: Một bệnh cấp tính do virus Hepatitis A (HAV) gây ra. HAV hiện diện trong phân thường lây qua đường tiêu hóa, chủ yếu thông qua thực phẩm hoặc nguồn nước uống bị ô nhiễm; một số hình thức quan hệ tình dục cũng có thể làm lây truyền bệnh. Phần lớn các trường hợp nhiễm HAV có diễn tiến nhẹ, thường hồi phục hoàn toàn và có miễn dịch lâu dài sau đó; nhưng cũng có những trường hợp trở nặng và đe dọa tính mạng. WHO ước tính khoảng 7134 người đã tử vong vì viêm gan A trên toàn thế giới năm 2016. Tỷ lệ nhiễm HAV cao hơn ở những khu vực có điều kiện vệ sinh kém. Hiện đã có vắc xin phòng ngừa viêm gan A.
  • Viêm gan B: Một bệnh do virus Hepatitis B (HBV) gây ra. HBV lây truyền qua tiếp xúc với máu, tinh dịch và các dịch cơ thể của người nhiễm. Ban đầu nó gây viêm gan cấp tính có thể tự khỏi nhưng cũng có thể chuyển thành mãn tính với các biến chứng đe dọa tử vong như xơ gan và ung thư biểu mô tế bào gan. WHO ước tính năm 2022 viêm gan B đã gây ra 1,1 triệu ca tử vong trên toàn thế giới. Hiện đã có vắc xin phòng viêm gan B an toàn và hiệu quả.
  • Viêm gan C: Một bệnh do virus Hepatitis C (HCV) gây ra, chủ yếu lây qua đường máu do truyền máu hoặc tiêm chích không an toàn; một số ít có thể  lây truyền qua đường tình dục. HCV có thể gây viêm gan cấp tính hoặc mạn tính với mức độ nghiêm trọng khác nhau, từ bệnh nhẹ cho đến bệnh nặng kéo dài suốt đời bao gồm cả xơ gan và ung thư gan. WHO ước tính năm 2022 đã có khoảng 242.000 người đã tử vong vì viêm gan C. Thật không may là hiện nay vẫn chưa có vắc xin phòng ngừa.
  • Viêm gan D: Một bệnh do virus Hepatitis D (HDV) gây ra, chủ yếu xảy ra ở những người đã nhiễm HBV. Theo WHO nhiễm HDV mạn tính là dạng viêm gan virus mạn tính nghiêm trọng nhất vì tiến triển nhanh hơn dẫn đến tử vong do các vấn đề về gan và ung thư biểu mô tế bào gan. Tiêm vắc xin viêm gan B có thể giúp phòng ngừa gián tiếp viêm gan D.
  • Viêm gan E: Một bệnh do virus Hepatitis E (HEV) gây ra, chủ yếu lây qua đường tiêu hóa do sử dụng nguồn nước hoặc thực phẩm bị ô nhiễm. Đây cũng là một loại bệnh viêm gan do virus nghiêm trọng đã gây ra 3450 ca tử vong trên toàn cầu năm 2021 (theo ước tính của WHO). Viêm gan E  được ghi nhận chủ yếu ở các quốc gia đang phát triển nhưng hiện nay cũng được ghi nhận ở cả ở các quốc gia phát triển. Mặc dù đã có vắc xin phòng bệnh nhưng hiện chưa được triển khai rộng rãi trên toàn cầu.

virus gây bệnh gan

Viêm gan do virus là bệnh gan có khả năng lây nhiễm.

Bệnh gan do virus lây qua đường nào?

Các đường lây truyền của bệnh viêm gan do virus là đường máu, đường tình dục, đường sinh đẻ và đường phân - miệng. Trong đó:

1. Đường máu

Đây là con đường lây truyền chính của bệnh viêm gan B và viêm gan C. Thủ thuật y tế (tiêm, truyền, phẫu thuật), thẩm mỹ (xăm, xỏ khuyên tai, sử dụng các thủ thuật xâm lấn) hoặc tiêm chích ma túy không an toàn làm tăng nguy cơ lây nhiễm. Ngoài ra việc sử dụng chung các vật dụng cá nhân dính máu như dao cạo râu, bàn chải đánh răng cũng gây nguy cơ này.

2. Đường tình dục

Đây là con đường lây truyền chính của bệnh viêm gan B và ít phổ biến hơn đối với viêm gan C và viêm gan A. Sinh hoạt tình dục không an toàn làm tăng nguy cơ lây nhiễm; bao gồm không dùng bao cao su, có nhiều bạn tình, quan hệ tình dục qua đường hậu môn, đường miệng.

3. Đường sinh đẻ

Đây cũng là con đường lây truyền chính của bệnh viêm gan B. Virus HBV có thể lây truyền từ mẹ sang con trong thời kỳ mang thai hoặc trong quá trình sinh (lây truyền chu sinh). Theo WHO nguy cơ này là khoảng 70% - 90% ở các bà mẹ có tải lượng virus HBV cao và 10% - 40% ở những bà mẹ âm tính với HBeAg. Do nguy cơ lây nhiễm tương đối cao, phụ nữ mang thai thường được khuyến cáo tầm soát sớm để có biện pháp dự phòng phù hợp.

4. Đường phân - miệng

Đây là con đường lây truyền của bệnh viêm gan A và viêm gan E. Các hoạt động ăn uống không đảm bảo vệ sinh làm tăng nguy cơ này, ví dụ như tiêu thụ thực phẩm hoặc nước bị nhiễm virus, sử dụng chung dụng cụ ăn uống.

Bệnh gan do virus không lây trong những trường hợp nào?

Những bệnh gan do virus sẽ không có nguy cơ lây truyền trong các trường hợp sau:

  • Tiếp xúc thông thường: Tất cả các bệnh gan do virus sẽ không có nguy cơ lây truyền qua tiếp xúc thông thường như ngồi gần, bắt tay, ôm ấp, chạm vào đồ vật kể cả dùng chung bồn cầu. Về mặt lý thuyết hôn có thể làm lây truyền bệnh nhưng tải lượng virus trong nước bọt rất thấp nên nguy cơ này hiếm khi xảy ra.
  • Ăn uống chung đối với bệnh viêm gan B và viêm gan C: Ăn uống chung không làm lây bệnh vì các virus HBV và HCV không lây truyền qua thực phẩm và nước uống.
bắt tay hợp tác
Tiếp xúc thông thường như bắt tay không làm lây truyền viêm gan do virus.

Cách phòng ngừa lây nhiễm bệnh gan do virus như thế nào?

Để phòng ngừa lây nhiễm các bệnh gan do virus mọi người cần thực hành các biện pháp sau.

1. Quan hệ tình dục an toàn

Quan hệ tình dục an toàn bao gồm việc sử dụng bao cao su đúng cách, chỉ có một bạn tình, không quan hệ tình dục đường hậu môn và đường miệng, không quan hệ tình dục trong kỳ kinh nguyệt, không dùng chung dụng cụ tình dục. Thực hành tốt biện pháp này sẽ giúp giảm nguy cơ lây nhiễm các bệnh viêm gan A, viêm gan B và viêm gan C.

2. Tiêm vắc xin viêm gan B

Tiêm vắc xin là biện pháp phòng ngừa viêm gan A, viêm gan B, viêm gan D chủ động và hiệu quả nhất hiện nay. Không chỉ giúp phòng ngừa cho người chưa nhiễm bệnh vắc xin còn giúp giảm nguy cơ biến chứng viêm gan mạn dẫn đến ung thư gan ở người đã mắc phải. Tất cả mọi người nên được tiêm phòng ngay từ những năm đầu đời, sau đó tiêm nhắc lại theo hướng dẫn y tế. Những người đã mắc viêm gan B cũng nên tiêm vắc xin để giảm nguy cơ biến chứng nặng.

Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng cho Trẻ em và Người lớn VNVC là hệ thống tiêm chủng lớn và uy tín hàng đầu tại Việt Nam có mặt ở tất cả các tỉnh thành cả nước. VNVC cung cấp đầy đủ các loại vắc xin nhập khẩu chính hãng từ Pfizer (Mỹ), GSK (Anh), Sanofi Pasteur (Pháp), Merck Sharp & Dohme (Mỹ), Abbott (Mỹ), AstraZeneca (Anh), Sanofi (Pháp) và Takeda (Nhật Bản); đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, đảm bảo thực hành tiêm chủng an toàn giúp bảo vệ trẻ em, người lớn khỏi nhiều loại bệnh lây truyền nguy hiểm như viêm gan A, viêm gan B và viêm gan D. Đối với phòng ngừa viêm gan B, VNVC hiện cung cấp các loại vắc xin đơn giá như Gene Hbvax, Heberbiovac; ngoài ra còn có vắc xin phối hợp như Infanrix Hexa, Hexaxim giúp phòng ngừa HBV và nhiều bệnh cùng lúc.

tiêm vắc xin ngừa bệnh gan

Chủ động tiêm vắc xin viêm gan B để phòng ngừa bệnh. - Ảnh: VNVC

3. Tránh tiếp xúc với máu nhiễm bệnh

Thực hành y tế, thẩm mỹ an toàn, tránh dùng chung kim tiêm, vật dụng cá nhân (dao cạo râu, bàn chải đánh răng, bấm móng) là các biện pháp cần thiết để phòng ngừa nhiễm virus viêm gan. Ngoài ra thực hành tốt xử lý rác thải cũng góp phần phòng ngừa các rủi ro phơi nhiễm trong cộng đồng chẳng hạn như dẫm đạp phải kim tiêm.

4. Đảm bảo vệ sinh ăn uống

Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, ăn chín uống sôi, sử dụng nguồn nước an toàn và tiêu thụ thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng là những biện pháp cơ bản nhưng hiệu quả trong phòng bệnh. Ngoài ra hạn chế ăn hàng quán cũng góp phần giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm virus viêm gan A, viêm gan E.

Như vậy bệnh gan có lây không thì chỉ các bệnh gan do tác nhân truyền nhiễm gồm virus (viêm gan A, B, C, D, E…), vi khuẩn, ký sinh trùng và vi nấm mới có khả năng lây truyền từ người sang người; các con đường lây truyền chính của chúng là đường máu, đường tình dục, đường sinh nở và đường phân miệng. Các bệnh gan không do tác nhân truyền nhiễm thì không gây nguy cơ này. Đối với các bệnh viêm gan do virus biện pháp phòng ngừa tốt nhất là tiêm vắc xin, quan hệ tình dục an toàn, không dùng chung kim tiêm, vật dụng cá nhân, tuân thủ ăn chín, uống sôi và rửa tay bằng xà phòng sát khuẩn thường xuyên.

Hewel Footer
Nguồn tham khảo