Nước dừa là phần nước tự nhiên bên trong quả dừa non. Khác với nước cốt dừa (làm từ phần cơm dừa và chứa nhiều chất béo), nước dừa gần như không có chất béo và rất ít calo nên thường được xem là một loại nước giải khát lành mạnh tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên nó cũng có thể không có lợi cho những người mắc phải một số bệnh tật. Liệu những người mắc bệnh gan có uống nước dừa được không? Hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu ngay sau đây.

Bệnh gan có uống nước dừa được không?
Người mắc bệnh gan nhẹ như gan nhiễm mỡ, viêm gan ổn định hoặc men gan tăng nhẹ uống nước dừa với lượng hợp lý sẽ tốt cho sức khỏe. Lý do là nước dừa chứa các hợp chất sinh học có khả năng chống oxy hóa, hỗ trợ bảo vệ tế bào gan và giảm tổn thương gan do chất độc. Một số nghiên cứu cho thấy nước dừa có thể giúp giảm viêm, hạn chế tổn thương tế bào gan và tăng cường hệ thống chống oxy hóa nội sinh.
Mặc dù nước dừa cũng chứa đường (thành phần được biết đến là gây hại cho gan) nhưng hàm lượng không đáng kể. Hơn nữa đây là đường trái cây tự nhiên nên thậm chí còn được gan sử dụng tốt để tạo năng lượng, giảm các triệu chứng mỏi mệt. (1)
Thành phần dinh dưỡng của nước dừa và lợi ích đối với gan
Nước dừa cung cấp nhiều chất dinh dưỡng bao gồm vitamin, axit amin, đường, peptit, protein, khoáng chất, chất chuyển hóa thực vật, phytohormone và nước. Nhiều trong số đó là các chất có đặc tính chống oxy hóa và chống viêm, không chỉ có lợi cho gan mà còn nhiều khía cạnh sức khỏe khác.
Cứ mỗi một ly nước dừa khoảng 240ml có thể cung cấp khoảng 500mg - 600mg kali giúp duy trì cân bằng điện giải và hỗ trợ hoạt động của tim, cơ; khoảng 16mg - 17mg magie hỗ trợ quá trình chuyển hóa năng lượng và chức năng thần kinh - cơ; một lượng nhỏ vitamin C góp phần hỗ trợ hệ miễn dịch và các chất chống oxy hóa tự nhiên giúp bảo vệ tế bào trước tác động của gốc tự do. (2)
Đối với gan một số lợi ích của nước dừa đã được nghiên cứu ghi nhận gồm:
1. Chống oxy hóa và giảm viêm
Nước dừa sở hữu đặc tính chống oxy hóa, chủ yếu được ghi nhận ở các chất phytohormone, vitamin và axit amin của nó. Chúng có khả năng làm giảm hoạt động của các chất gây viêm từ đó góp phần hạn chế tổn thương tế bào gan đồng thời bảo vệ gan khỏi tổn thương do độc tố hóa học gây ra. Những tác động này rất có lợi cho người bệnh gan. Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ giảm thiểu tác động có hại của viêm là một chiến lược điều trị để cải thiện kết quả lâm sàng cho một số bệnh gan mãn tính, bao gồm viêm gan nhiễm mỡ không do rượu, bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu và nhiễm trùng viêm gan C.
Nghiên cứu cho thấy loại nước này làm giảm biểu hiện cytokine gây viêm ở tế bào gan và tăng nồng độ protein HMOX1 - một loại protein chống oxy hóa và chống viêm quan trọng trong phản ứng của gan đối với viêm và tổn thương oxy hóa vì vậy có tiềm năng mang lại lợi ích như một tác nhân điều trị trong các trường hợp biểu hiện Nos2 ở gan tăng cao.
Nước dừa thậm chí còn được chứng minh ngăn ngừa tổn thương gan do thiếu máu cục bộ - tái tưới máu và rối loạn chức năng các cơ quan khác trong các thủ thuật như ghép gan và cắt gan. Và bổ sung nước dừa như một phần của chương trình dinh dưỡng miễn dịch cho bệnh nhân trải qua phẫu thuật gan tự chọn có thể mang lại lợi ích. (3)
2. Hỗ trợ chuyển hóa chất béo
Protein từ dừa có thể giúp cải thiện chỉ số mỡ máu như tăng HDL-c và giảm triglyceride từ đó góp phần hỗ trợ quá trình chuyển hóa chất béo tại gan. Điều này đặc biệt có ý nghĩa quan trọng đối với việc ngăn ngừa hoặc kiểm soát bệnh gan nhiễm mỡ. Những nghiên cứu trên chuột đã chứng minh rằng protein từ dừa có khả năng giảm chứng tăng lipid máu cũng như giảm tác động oxy hóa do chế độ ăn nhiều chất béo và cholesterol gây ra.

Nguy cơ tiềm ẩn nếu người bệnh gan lạm dụng nước dừa
Nước dừa chứa lượng kali tương đối cao, trong khi bệnh nhân xơ gan, nhất là khi kèm suy thận hoặc đang dùng thuốc lợi tiểu giữ kali thì khả năng đào thải kali thường kém. Nếu bị tích tụ kali trong máu có thể gây rối loạn điện giải và ảnh hưởng xấu đến chức năng gan, điều này đặc biệt bất lợi cho những người bị xơ gan có cổ trướng. Rối loạn điện giải (bao gồm kali máu) đã được biết đến có liên quan đến nguy cơ biến chứng và tử vong cao hơn ở các bệnh nhân này.
Người bị bệnh gan nào nên và không nên uống nước dừa?
Việc sử dụng nước dừa ở người bệnh gan cần dựa vào loại bệnh và mức độ tổn thương gan. Dưới đây là các trường hợp có thể sử dụng và cần thận trọng khi dùng nước dừa:
Trường hợp có thể uống nước dừa:
- Gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) giai đoạn sớm: Ở giai đoạn này gan chưa bị tổn thương nghiêm trọng. Nước dừa có thể hỗ trợ gan vì chứa chất chống oxy hóa giúp giảm tác động của các yếu tố gây hại lên tế bào gan.
- Viêm gan virus (B, C) giai đoạn ổn định: Nếu đang điều trị tốt và chức năng gan còn bình thường, uống nước dừa sẽ giúp bổ sung nước, chất điện giải và tăng cường miễn dịch.
- Men gan tăng nhẹ: Khi men gan chỉ tăng nhẹ, chưa có tổn thương, nước dừa sẽ giúp giải nhiệt và giảm stress oxy hóa tại gan.
Trường hợp không nên uống nước dừa:
- Mắc bệnh gan nặng: Những người xơ gan giai đoạn tiến triển (Child-Pugh B, C), suy gan nặng hoặc hội chứng gan - thận, xơ gan có cổ trướng, uống nước dừa có thể gây rối loạn điện giải, đặc biệt là tăng kali máu dẫn đến tiên lượng xấu. Tăng kali máu được ghi nhận là yếu tố liên quan đến nguy cơ tử vong cao hơn trong một số nhóm bệnh nhân gan nặng
- Đang dùng thuốc làm tăng kali máu: Các thuốc như spironolactone hoặc thuốc ức chế hệ renin-angiotensin (RAAS) làm tăng kali máu. Uống nước dừa trong thời gian dùng các loại thuốc này có nguy cơ rối loạn điện giải.
Uống nước dừa như thế nào để không gây hại cho gan?
Ở người bệnh gan việc sử dụng nước dừa cần được điều chỉnh phù hợp về liều lượng và thời điểm, nhằm hạn chế nguy cơ rối loạn điện giải, đặc biệt là tăng kali máu.
1. Liều lượng khuyến nghị
Nhìn chung khoảng 1 ly nhỏ mỗi ngày (200ml - 250ml) thường được xem là mức phù hợp với đa số trường hợp. Đối với người bị gan nhiễm mỡ hoặc men gan tăng nhẹ có thể dùng tới 200ml - 400ml/ngày để bổ sung nước và khoáng chất.
Đối với những người đang trong quá trình hồi phục sau tổn thương gan, nên bắt đầu từ liều lượng thấp (khoảng 100ml - 150ml/ngày), sau đó tăng dần tùy theo khả năng dung nạp của cơ thể.
2. Thời điểm uống phù hợp
Bạn nên uống nước dừa vào buổi sáng hoặc giữa các bữa ăn để cơ thể hấp thu tốt hơn; tránh uống ngay sau khi ăn no để tránh bị tăng đường huyết đột ngột. Nước dừa cũng nên hạn chế sử dụng vào buổi tối muộn vì tác dụng lợi tiểu nhẹ của nó có thể gây tiểu đêm ảnh hưởng đến giấc ngủ.

Tóm lại mắc bệnh gan có uống nước dừa được không thì những người bệnh nhẹ uống nước dừa thậm chí còn có lợi cho thể trạng. Trong khi những người bệnh nặng nên tránh uống vì có thể làm tăng kali máu gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến gan.





