Trợ phí vận chuyển cho mọi đơn hàng·Chính hãng 100% từ Mỹ

Bạn có biết béo phì ảnh hưởng xương khớp như thế nào?

Theo dõi ECO Pharma trên Google NewsChọn ECO Pharma làm nguồn ưu tiên trên Google tìm kiếm.

Béo phì là tình trạng tích tụ mỡ thừa , thường được xác định khi chỉ số khối cơ thể (BMI) ≥ 30 kg/m2. Thừa cân, béo phì không chỉ làm tăng nguy cơ mắc các bệnh chuyển hóa và tim mạch, mà còn gây nhiều tác động bất lợi lên hệ cơ xương khớp. Cùng ECO Pharma tìm hiểu béo phì ảnh hưởng xương khớp​ như thế nào và cách cải thiện ngay sau đây.

béo phì ảnh hưởng xương khớp như thế nào

Thừa cân, béo phì ảnh hưởng xương khớp​ như thế nào?

Thừa cân - béo phì ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe xương khớp, tăng nguy cơ mắc bệnh thoái hóa khớp (OA), viêm khớp dạng thấp (RA) và gãy xương. Tình trạng này có thể tác động tiêu cực đến hệ cơ xương khớp thông qua nhiều cơ chế khác nhau, bao gồm: (1)

1. Áp lực của trọng lượng cơ thể lên các khớp

Trọng lượng cơ thể dư thừa tăng tải trọng cơ học lên các khớp chịu lực như khớp gối, khớp háng và cột sống thắt lưng. Theo nghiên cứu từ Hiệp hội Phẫu thuật viên Chỉnh hình Mỹ (AAOS), mỗi pound trọng lượng cơ thể dư thừa sẽ tạo ra áp lực tương đương từ 4 đến 6 pound (khoảng 1.8 - 2.7kg) lên mỗi khớp gối. Điều này có nghĩa nếu bạn chỉ cần tăng 5 kg, khớp gối sẽ chịu thêm một sức ép khổng lồ lên tới 20 - 30 kg trong mỗi bước đi.

Áp lực cơ học tăng cao có thể gây tổn thương nhiều cấu trúc khớp, bao gồm sụn khớp, sụn chêm, dây chằng và mô mềm quanh khớp. Khi lớp sụn bảo vệ bị mài mòn dần, bề mặt khớp trở nên thô ráp và khả năng hấp thụ lực giảm, từ đó thúc đẩy tiến triển của thoái hóa khớp. Ảnh hưởng của béo phì đặc biệt rõ ở khớp gối và khớp háng, đây là hai khớp chịu lực chính trong cơ thể.

Nghiên cứu cũng cho thấy người béo phì có nguy cơ phải phẫu thuật thay khớp gối cao gấp khoảng 20 lần so với người có cân nặng bình thường. Tại các vị trí khác như bàn chân và cổ chân, trọng lượng quá mức còn gây ra các rối loạn do quá tải mạn tính như hội chứng "bàn chân bẹt", dẫn đến viêm cân gan chân và viêm gân Achilles.

2. Tăng phản ứng viêm trong cơ thể

Béo phì thường đi kèm với tình trạng viêm mạn tính trong cơ thể. Mô mỡ không phải là tế bào dự trữ năng lượng thụ động, mà hoạt động như một cơ quan nội tiết, có khả năng tiết ra nhiều chất trung gian gây viêm như cytokine và adipokine vào máu. Những hoạt chất này kích thích phản ứng viêm hệ thống mạn tính , âm thầm tấn công màng hoạt dịch và phá hủy chất nền sụn khớp.

Các nghiên cứu chỉ ra rằng những chất truyền tin hóa học như Leptin, Interleukin-6 (IL-6) và TNF-α có thể tác động trực tiếp lên mô khớp, kích thích viêm màng hoạt dịch, thúc đẩy phá hủy chất nền sụn. Tình trạng viêm kéo dài làm giảm khả năng tái tạo sụn, đồng thời gây đau và cứng khớp. Đáng chú ý, cơ chế viêm liên quan đến béo phì còn có thể gây tổn thương cả các khớp ít chịu tải như khớp tay hoặc khớp vai, góp phần làm bệnh viêm khớp tiến triển dai dẳng, khó kiểm soát.

3. Rối loạn chuyển hóa ảnh hưởng đến sụn khớp

Béo phì thường đi kèm với các rối loạn chuyển hóa như kháng insulin, rối loạn lipid máu và stress oxy hóa. Những rối loạn này có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa của tế bào sụn, giảm khả năng tái tạo và khiến sụn khớp kém đàn hồi, dễ bị mài mòn.

Ngoài ra, sự tích tụ lipid trong tế bào sụn có thể làm thay đổi đặc tính sinh học của mô sụn, khiến sụn trở nên giòn và dễ tổn thương hơn. Rối loạn chuyển hóa kéo dài không chỉ thúc đẩy quá trình thoái hóa khớp mà còn làm suy yếu cấu trúc xương quanh khớp, tăng nguy cơ tổn thương khớp, gãy xương ở vị trí gần khớp và giảm hiệu quả phục hồi sau chấn thương hoặc phẫu thuật chỉnh hình.

béo phì rối loạn chuyển hóa ảnh hưởng đến xương khớp
Béo phì thường đi kèm với hội chứng chuyển hóa ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc sụn khớp

4. Giảm vận động

Thừa cân và béo phì thường khiến người bệnh giảm mức độ vận động thể chất do cảm giác nặng nề, khó di chuyển hoặc đau khớp khi hoạt động. Điều này tạo ra một vòng xoắn bệnh lý, đau khớp làm người bệnh ngại vận động, trong khi việc ít vận động lại khiến cân nặng tiếp tục tăng và làm tình trạng đau khớp nặng hơn.

Nếu tần suất vận động giảm, các nhóm cơ quanh khớp sẽ dần suy yếu, giảm khả năng nâng đỡ và ổn định khớp, khiến khớp phải chịu lực nhiều hơn. Bên cạnh đó, vận động ít còn làm giảm sự lưu thông của dịch khớp - nguồn cung cấp dinh dưỡng chính cho sụn khớp, vì sụn không có mạch máu nuôi trực tiếp. Hậu quả là sụn khớp giảm độ đàn hồi, dễ bị bào mòn và tăng nguy cơ thoái hóa khớp, đặc biệt ở khớp gối, khớp háng.

5. Thay đổi tư thế và dáng đi

Khi trọng lượng cơ thể tăng lên, đặc biệt là mỡ tích tụ ở vùng bụng và hông, cơ thể phải điều chỉnh tư thế đứng, dáng đi để giữ thăng bằng. Người béo phì thường có xu hướng ưỡn cột sống thắt lưng nhiều hơn, thay đổi trục khớp gối hoặc bước đi với hai chân dang rộng.

Những thay đổi này làm lệch trục vận động tự nhiên của khớp, khiến lực tác động lên sụn khớp phân bố không đều. Theo thời gian, một số vùng sụn bị chịu lực quá mức sẽ mài mòn nhanh hơn, tăng nguy cơ đau lưng, thoái hóa khớp gối và rối loạn vận động. Ở trẻ em béo phì, sự thay đổi tư thế kéo dài còn có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển của xương và khớp.

Xem thêm: Những thói quen gây hại cho sức khỏe xương khớp

béo phì ảnh hưởng vận động
Người béo phì thường có xu hướng đi bước ngắn, chân dang rộng để duy trì sự thăng bằng cơ thể

Một số vị trí đau nhức xương khớp thường gặp ở người thừa cân béo phì

Ở người thừa cân - béo phì, trọng lượng cơ thể dư thừa làm tăng áp lực lên nhiều khớp và cấu trúc cơ xương. Điều này khiến một số vùng của hệ vận động dễ bị đau nhức hoặc tổn thương hơn so với người có cân nặng bình thường.

  • Khớp gối: Khớp gối là vị trí chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất. Áp lực cơ học lớn làm tăng nguy cơ đau đầu gối, mài mòn sụn khớp và thoái hóa khớp gối.
  • Khớp háng: Khớp háng phải chịu tải trọng lớn khi đứng và di chuyển. Ở người béo phì, khớp háng dễ bị đau vùng háng hoặc mông và có nguy cơ thoái hóa khớp theo thời gian.
  • Cột sống thắt lưng: Trọng lượng cơ thể dư thừa làm tăng tải lên cột sống, đặc biệt ở vùng thắt lưng, dẫn đến đau lưng mạn tính, thoái hóa cột sống hoặc thoát vị đĩa đệm.
  • Vai: Các chấn thương gân chóp xoay vai có xu hướng phục hồi kém hơn, giảm chức năng vận động của khớp vai.
  • Bàn tay: Một số nghiên cứu ghi nhận người béo phì có thể giảm lực bóp tay, dễ gặp tình trạng đau khớp tay do ảnh hưởng của viêm và rối loạn chuyển hóa.
  • Bàn chân và cổ chân: Béo phì có thể gây quá tải lên bàn chân và cổ chân, dẫn đến các vấn đề như bàn chân bẹt, viêm cân gan chân, viêm gân Achilles và đau cổ chân.

Các bệnh xương khớp thường gặp ở người béo phì

Thừa cân - béo phì có thể làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh lý cơ xương khớp do áp lực cơ học lớn, phản ứng viêm mạn tính và rối loạn chuyển hóa trong cơ thể.

  • Thoái hóa khớp gối: Đây là bệnh xương khớp phổ biến ở người béo phì. Trọng lượng cơ thể dư thừa làm tăng áp lực cơ học lên khớp gối, đồng thời tình trạng viêm mạn tính trong cơ thể có thể thúc đẩy quá trình phá hủy sụn khớp. Khi sụn khớp bị mài mòn, người bệnh thường xuất hiện các triệu chứng như đau khớp gối, sưng, cứng khớp và khó vận động.
  • Thoái hóa khớp háng: Khớp háng là khớp cầu chịu lực lớn nhất của thân trên và ở người béo phì, sự mài mòn sụn tại đây diễn ra rất nhanh. Bệnh lý này thường dẫn đến các cơn đau sâu vùng bẹn, hạn chế khả năng đi lại và có tỷ lệ cao bị trật khớp hoặc hỏng thiết bị thay thế sau phẫu thuật do áp lực trọng trường quá lớn.
  • Đau khớp, viêm khớp: Người thừa cân thường xuyên đối mặt với các cơn viêm khớp hệ thống do các cytokine (như IL-6, TNF-alpha) tiết ra từ mô mỡ. Tình trạng này gây sưng đau, nóng đỏ tại các khớp, kể cả những vị trí không chịu lực, làm suy giảm chất lượng cuộc sống và khả năng vận động hàng ngày.
  • Đau cột sống thắt lưng: Trọng lượng mỡ bụng lớn kéo trọng tâm cơ thể về phía trước, khiến cột sống thắt lưng phải võng ra sau để giữ thăng bằng. Sự thay đổi tư thế này kéo dài có thể gây căng cơ, thoái hóa cột sống và đau lưng mạn tính. Người béo phì thường cảm thấy đau tăng khi đứng lâu, cúi người hoặc mang vác vật nặng.
  • Thoát vị đĩa đệm: Dưới sức ép của khối lượng cơ thể, các đĩa đệm giữa đốt sống bị chèn ép quá mức, dễ bị rách bao xơ và thoát nhân nhầy ra ngoài. Điều này gây chèn ép rễ thần kinh, dẫn đến các cơn đau lan tỏa xuống chân, tê bì và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng thần kinh vận động.
  • Loãng xương: Mặc dù trọng lượng cơ thể lớn có thể làm tăng mật độ xương ở một số trường hợp, nhưng rối loạn chuyển hóa và tình trạng ít vận động ở người béo phì có thể làm giảm chất lượng xương, tăng nguy cơ loãng xương và gãy xương.
  • Viêm khớp dạng thấp: Các chất trung gian gây viêm do mô mỡ tiết ra có thể kích thích phản ứng miễn dịch, gây tổn thương màng hoạt dịch và sụn khớp, làm trầm trọng thêm các triệu chứng của viêm khớp dạng thấp. Người béo phì mắc bệnh này thường khó đáp ứng với các loại thuốc điều trị đặc hiệu và có nguy cơ tổn thương khớp vĩnh viễn nhanh hơn so với người có chỉ số BMI bình thường.
  • Bệnh gút và rối loạn chuyển hóa: Người béo phì thường có nồng độ acid uric máu cao do rối loạn chuyển hóa purin. Sự tích tụ tinh thể urat trong khớp có thể gây các cơn đau gút cấp tính, sưng đỏ khớp và làm tổn thương khớp nếu không được kiểm soát tốt.
béo phì gâu thoái hóa khớp gối
Thoái hóa khớp gối là bệnh xương khớp phổ biến nhất liên quan đến béo phì

Cần làm gì để cải thiện tình trạng bệnh xương khớp ở người béo phì?

Để cải thiện các vấn đề xương khớp ở người béo phì, bạn có thể tham khảo các cách sau:

  • Giảm cân hợp lý: Giảm cân là biện pháp quan trọng nhất giúp giảm tải cho các khớp chịu lực như khớp gối, khớp háng và cột sống. Nhiều nghiên cứu cho thấy giảm khoảng 5 - 10% trọng lượng cơ thể có thể cải thiện đáng kể triệu chứng đau khớp và khả năng vận động.
  • Xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học: Chế độ ăn nên được thiết kế cân bằng, cung cấp đủ protein và các vi chất thiết yếu để duy trì khối cơ, sức khỏe xương. Đồng thời, nên hạn chế thực phẩm nhiều đường, chất béo bão hòa và năng lượng dư thừa, tăng cường rau xanh, trái cây và thực phẩm giàu omega-3.
  • Duy trì vận động và tập luyện phù hợp: Hoạt động thể chất giúp tăng sức mạnh cơ quanh khớp và cải thiện khả năng vận động. Các bài tập ít gây áp lực lên khớp như đi bộ, bơi lội, đạp xe hoặc bài tập sức mạnh giúp duy trì khối cơ, tăng mật độ xương và giảm nguy cơ chấn thương.
  • Kiểm soát tư thế và thói quen sinh hoạt: Duy trì tư thế đúng khi ngồi, đứng và mang vác vật nặng có thể giúp giảm áp lực lên cột sống cũng như các khớp chịu lực. Ngoài ra, nên tránh ngồi lâu một tư thế, hạn chế mang vác nặng và duy trì thời gian nghỉ ngơi hợp lý, giảm căng thẳng lên hệ cơ xương khớp.
  • Cá nhân hóa kế hoạch giảm cân và tập luyện: Kế hoạch giảm cân nên được xây dựng phù hợp với tình trạng sức khỏe, khả năng vận động và mức độ sẵn sàng thay đổi của từng người. Cách tiếp cận cá nhân hóa giúp tăng khả năng duy trì lâu dài và hạn chế nguy cơ suy giảm chức năng cơ xương khớp trong quá trình giảm cân.
  • Thăm khám và điều trị khi cần thiết: Nếu đau khớp kéo dài hoặc hạn chế vận động, người bệnh nên đến bệnh viện thăm khám. Bác sĩ có thể chỉ định thuốc, vật lý trị liệu hoặc các phương pháp điều trị khác nhằm kiểm soát triệu chứng và cải thiện chức năng khớp.
người béo phì cần được thăm khám xương khớp
Lựa chọn kế hoạch điều trị béo phì phù hợp tại những cơ sở uy tín có thể giúp tối ưu hóa hiệu quả và chi phí, tránh các chi phí không cần thiết. Ảnh: Trung tâm kiểm soát cân nặng và điều trị béo phì - Hệ thống bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Như đã đề cập, ở người béo phì thường đi kèm với tình trạng viêm mạn tính trong cơ thể. Trong khi đó, tình trạng viêm kéo dài âm thầm tấn công sụn khớp. Để tăng cường sức khỏe xương khớp và hạn chế viêm, cần bổ sung bộ dưỡng chất đặc hiệu, giúp hỗ trợ ngăn ngừa các yếu tố gây viêm – nguyên nhân hàng đầu làm phá hủy xương khớp. Nhờ đó giúp hỗ trợ giảm đau hiệu quả, bảo vệ xương khớp chắc khỏe, toàn diện.

Béo phì ảnh hưởng xương khớp​ như thế nào? Béo phì ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe hệ cơ xương khớp, tăng nguy cơ hạn chế vận động, té ngã, gãy xương và suy giảm chức năng vận động. Giảm cân hợp lý có thể giúp giảm áp lực lên các khớp, cải thiện triệu chứng đau và làm chậm tiến triển của nhiều bệnh lý xương khớp. Tuy nhiên, các chiến lược giảm cân cần kết hợp chế độ dinh dưỡng cân bằng và chương trình tập luyện phù hợp để bảo vệ khối cơ, sức khỏe xương.

JEX banner seo bên dưới bài viết
Nguồn tham khảo