Mãn kinh là một giai đoạn tự nhiên trong cuộc đời người phụ nữ, đánh dấu sự kết thúc của chu kỳ kinh nguyệt và khả năng sinh sản. Tuy nhiên, phụ nữ phải đối mặt với bốc hỏa và nhiều triệu chứng khác. Trong bài viết này, cùng ECO Pharma tìm hiểu bốc hỏa tuổi mãn kinh làm sao để giảm bớt.
Bốc hỏa tuổi mãn kinh là một triệu chứng đặc trưng ở phụ nữ trong thời kỳ mãn kinh từ khoảng 50 đến 55 tuổi. Trước đó, từ thời kỳ tiền mãn kinh (40 – dưới 50 tuổi) cũng đã xuất hiện triệu chứng vận mạch này.
Bốc hỏa là cảm giác nóng bừng đột ngột ở phần thân trên, kèm theo đổ mồ hôi, đỏ mặt và đôi khi là ớn lạnh. Tần suất xảy ra các cơn bốc hỏa khác nhau ở mỗi người, hầu hết những người bị bốc hỏa đều bị hàng ngày. Bốc hỏa có thể nhẹ hoặc nặng đến mức làm gián đoạn các hoạt động hàng ngày. Tình trạng này xảy ra bất cứ lúc nào trong ngày hoặc đêm. (1)
Bốc hỏa khá phổ biến trong thời kỳ mãn kinh, xảy ra ở 80% phụ nữ (2). Tình trạng này cũng có thể góp phần gây ra các vấn đề về giấc ngủ và tâm trạng, ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng sống.
Thay đổi nội tiết tố là nguyên nhân gây ra chứng bốc hỏa mãn kinh, có mối liên hệ giữa estrogen và nhiệt độ cơ thể. Khi nồng độ estrogen giảm trong thời kỳ mãn kinh, khả năng điều hòa nhiệt độ của cơ thể bị gián đoạn. Điều này có thể dẫn đến cảm giác nóng đột ngột vì cơ thể mất khả năng kiểm soát nhiệt độ. Các yếu tố khác như căng thẳng, thuốc men và môi trường cũng có thể ảnh hưởng đến cường độ và tần suất của các cơn bốc hỏa. (3)
Ngoài cơ chế chính là yếu tố nội tiết, một số tác nhân phổ biến có thể khởi phát cơn bốc hỏa trong thời kỳ mãn kinh bao gồm:
Ngoài ra, bốc hỏa cũng có thể xuất hiện ở phụ nữ không phải trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh mà do một số bệnh lý hoặc đang dùng các loại thuốc sau: (4)
Tình trạng bốc hỏa ở phụ nữ mãn kinh có thể biểu hiện bằng các triệu chứng sau:
Bốc hỏa vào ban đêm có thể gây ra tình trạng đổ mồ hôi ướt đẫm quần áo ngủ, đánh thức bạn dậy và khó ngủ lại. Nhiệt độ cơ thể thường giảm một chút vào ban đêm để bạn có thể ngủ. Những thay đổi về hormone ảnh hưởng đến nhiệt độ cơ thể và có thể dễ nhận thấy hơn vào ban đêm, đặc biệt là nếu nó đánh thức bạn dậy vì mồ hôi lạnh, ướt đẫm.
>>> Xem thêm: 7 dấu hiệu mãn kinh tuổi 40 cảnh báo bạn nên xử lý sớm
Như đã trình bày, bốc hỏa thường xảy ra vào ban đêm, gây ra tình trạng đổ mồ hôi đêm. Điều này khiến phụ nữ phải thức dậy để thay quần áo hoặc ga trải giường, làm gián đoạn giấc ngủ. Giấc ngủ bị xáo trộn có thể dẫn đến mệt mỏi và uể oải vào ban ngày; khó tập trung, giảm năng suất làm việc; cáu gắt, dễ nổi nóng từ đó ảnh hưởng đến hạnh phúc gia đình và các mối quan hệ xã hội.
Phụ nữ bị bốc hỏa và đổ mồ hôi đêm ở mức độ trung bình đến nặng có nguy cơ mắc các triệu chứng trầm cảm cao hơn gần 3 lần so với những người khác. Nghiên cứu cho thấy những người bị bốc hỏa khi mãn kinh có thể có nguy cơ cao mắc phải bệnh tim, loãng xương.
Để giảm bốc hỏa và các triệu chứng khó chịu khác, phụ nữ cần kết hợp ăn uống lành mạnh, tránh chất kích thích, tập thể dục đều đặn.
Nghiên cứu cho thấy một số loại thực phẩm có thể giúp giảm đáng kể tần suất và cường độ của các cơn bốc hỏa. Bạn có thể cân nhắc chế độ ăn Địa Trung Hải để làm dịu cơn bốc hỏa. Một nghiên cứu khác cho thấy những phụ nữ tuân theo chế độ ăn này ít có khả năng bị bốc hỏa và đổ mồ hôi đêm hơn 20%.
Chế độ ăn Địa Trung Hải tập trung vào thực phẩm có nguồn gốc thực vật và chất béo lành mạnh. Nhìn chung, nó thường được xem là tiêu chuẩn vàng cho chế độ ăn uống tốt cho sức khỏe. Nếu bạn không muốn thay đổi hoàn toàn chế độ ăn uống của mình, hãy thử kết hợp những thực phẩm sau vào bữa ăn.
Ngoài ra, bạn cũng có thể ăn táo, chuối, cà rốt, dưa leo, lê, dưa hấu để cải thiện tình trạng bốc hỏa. Hạn chế đồ nướng, thức ăn chiên xào, thức ăn nhanh, thịt cá đóng hộp,… Vì những thực phẩm này khiến bốc hỏa nặng hơn.
>>> Xem thêm: 5 loại vitamin cho phụ nữ mãn kinh nên bổ sung
Khi uống rượu, cơ thể sẽ phân hủy rượu thành acetaldehyde, một chất độc hại thường được chuyển hóa thành axit axetic, carbon dioxide và nước, sau đó được đào thải khỏi cơ thể. Tuy nhiên, một số người có biến thể di truyền gây ra tình trạng thiếu hụt một loại enzyme chịu trách nhiệm chuyển đổi acetaldehyde thành axit axetic. Kết quả là, acetaldehyde tích tụ trong cơ thể, dẫn đến các triệu chứng bốc hỏa.
Bên cạnh rượu bia, thuốc lá là một chất kích thích gây hại khác. Sự co thắt mạch máu xảy ra gần như ngay lập tức khi nicotine đi vào cơ thể. Điều này khiến cơ thể khó điều chỉnh nhiệt độ, từ đó gây ra các cơn bốc hỏa thường xuyên hơn. Ngoài ra, quá trình chuyển hóa estrogen bị ảnh hưởng bởi thuốc lá, có khả năng làm giảm mức estrogen hơn nữa trong thời kỳ mãn kinh, dẫn đến các triệu chứng nghiêm trọng hơn, bao gồm cả các cơn bốc hỏa dữ dội hơn.
Caffeine là một chất kích thích khác có thể liên quan đến bốc hỏa. Một nghiên cứu phân tích hơn 1.800 phụ nữ mãn kinh cho thấy những người tham gia dùng caffeine phàn nàn nhiều hơn về chứng bốc hỏa so với những người không uống. Vì thế, nên tránh rượu bia, thuốc lá và hạn chế việc tiêu thụ caffeine để góp phần cải thiện sức khỏe tổng thể, giảm nhẹ biểu hiện bốc hỏa khó chịu.
Trong một nghiên cứu, những phụ nữ đã chạy bộ hoặc đạp xe 4 hoặc 5 lần mỗi tuần trong 45 phút (với tốc độ khiến đổ mồ hôi và tăng nhịp tim) đã giảm 60% tần suất bốc hỏa so với những người ít vận động. Vì thế, nên tập luyện hợp lý, có thể chọn các môn thể thao yêu thích như cầu lông, bơi lội, yoga,… để tập luyện, nâng cao sức khỏe.
Phụ nữ mãn kinh bị bốc hỏa nên mặc quần áo thoáng mát, đặc biệt là vào ban đêm. Hãy ưu tiên chọn đồ ngủ có chất liệu cotton lạnh, lụa tre có khả năng thấm hút mồ hôi tốt, thoáng khí và mềm mại, giúp da thoải mái hơn. Hạn chế vải tổng hợp như nylon vì ít thấm hút mồ hôi, giữ nhiệt và có thể làm tăng cảm giác nóng bức. Chọn những bộ quần áo có kiểu dáng rộng rãi, không bó sát cơ thể.
Vì cân kiểm soát tác dụng phụ, chỉ những trường hợp cần thiết, đã qua thăm khám và có chỉ định của bác sĩ mới thực hiện liệu pháp hormone thay thế.
Bác sĩ có thể kê estrogen với dạng viên, miếng dán da, gel, kem hoặc dạng xịt để thay thế hormone mà cơ thể bị suy giảm. Liệu pháp này thường được sử dụng để điều trị các triệu chứng mãn kinh phổ biến, chẳng hạn như bốc hỏa và khó chịu ở âm đạo.
Bên cạnh những phương pháp trên, có thể dùng thêm các loại viên uống an toàn, uy tín để cải thiện tình trạng bốc hỏa. Nên lựa chọn sản phẩm có thành phần tinh chất thiên nhiên Lepidium Meyenii giúp điều hòa nội tiết và thúc đẩy cơ thể sản sinh 3 hormone chủ chốt là estrogen, progesterone và testosterone từ đó hỗ trợ giảm bớt các biểu hiện khó chịu trong giai đoạn này như bốc hỏa, khô âm đạo, suy giảm ham muốn, mất ngủ và tâm trạng thất thường.
Bạn nên đi thăm khám khi cảm thấy cơn bốc hỏa đang ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng sống của mình. Ngoài ra, phụ nữ cũng nên kiểm tra sức khỏe định kỳ 6 tháng/lần để kiểm soát tốt các vấn đề sức khỏe, đặc biệt trong giai đoạn mãn kinh. Thông qua các buổi thăm khám, bác sĩ cũng sẽ tư vấn thêm về chế độ dinh dưỡng, tập luyện và nghỉ ngơi phù hợp nhất cho tình trạng sức khỏe cá nhân của bạn.
Tuy bốc hỏa là một tình trạng thường gặp, nhưng phụ nữ trong giai đoạn này vẫn còn một số thắc mắc phổ biến như:
Một cơn bốc hỏa điển hình kéo dài từ 1 đến 5 phút mỗi lần. Số năm bị bốc hỏa cũng khác nhau. Một số người bị bốc hỏa trong vài tháng, trong khi những người khác bị trong khoảng 7 – 11 năm.
Sau thời kỳ mãn kinh (hậu mãn kinh), bốc hỏa và đổ mồ hôi đêm vẫn có thể xuất hiện. Lúc này, bạn vẫn cần chăm sóc sức khỏe một cách khoa học, điều trị tốt các bệnh lý nền và thăm khám sớm khi có các biểu hiện bất thường của cơ thể.
Bốc hỏa tuổi mãn kinh không chỉ là một trải nghiệm thể chất mà còn có thể tác động đến tinh thần và cảm xúc của người phụ nữ. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu, kết hợp với lối sống lành mạnh, chế độ dinh dưỡng hợp lý và các liệu pháp điều trị y tế (nếu cần) sẽ giúp giảm thiểu tần suất và cường độ của các cơn bốc hỏa. Đừng ngần ngại chia sẻ những lo lắng của mình với bác sĩ và những người thân yêu để nhận được sự hỗ trợ cần thiết.
