Hiện tượng bốc hỏa không chỉ là một cơn nóng thoáng qua mà còn là tín hiệu của những thay đổi sâu sắc bên trong cơ thể. Cùng ECO Pharma tìm hiểu bốc hỏa là gì và một số vấn đề liên quan trong bài viết sau.
Bốc hỏa là cảm giác nóng đột ngột ở phần thân trên thường là mặt, cổ và ngực. Nó thường đi kèm đổ mồ hôi trộm ảnh hưởng đến giấc ngủ ban đêm, tâm trạng thất thường và mệt mỏi. Triệu chứng vận mạch này phổ biến nhất ở phụ nữ trong thời kỳ tiền mãn kinh (trung bình bắt đầu ở độ tuổi 40) và có thể kéo dài vài tháng đến vài năm với mức độ thoáng qua hoặc dữ dội. Các nghiên cứu ghi nhận 65% phụ nữ phàn nàn về tình trạng bốc hỏa trong hơn 2 năm và 36% trong hơn 5 năm. Cảm giác nóng bừng cũng thường xảy ra trong độ tuổi sinh sản ở những phụ nữ trẻ phải cắt bỏ tử cung hoặc buồng trứng.
Ngoài ra bốc hỏa cũng có thể xảy ra ở nam giới đang điều trị ung thư tuyến tiền liệt. Một số loại thuốc hoá – xạ trị gây tác dụng phụ làm rối loạn nội tiết và hệ thống điều hòa thân nhiệt trong cơ thể. (1)
Sự thay đổi nội tiết tố dường như là nguyên nhân chính gây ra các cơn nóng bừng, đặc biệt là ở phụ nữ trong thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh vì nồng độ estrogen giảm mạnh sẽ gây rối loạn hệ thống điều chỉnh nhiệt độ của cơ thể. Ngoài mãn kinh tự nhiên, mãn kinh do mắc các bệnh lý phụ khoa (ung thư, lạc nội mạc tử cung và viêm vùng chậu) phải cắt bỏ tử cung, buồng trứng cũng gây rối loạn thân nhiệt.
Ngoài ra tác dụng phụ của một số liệu pháp điều trị ung thư cũng có thể dẫn đến cảm giác nóng bừng. Ví dụ như các thuốc điều trị ung thư vú, ung thư nội mạc tử cung ở phụ nữ và các thuốc điều trị ung thư tuyến tiền liệt ở nam giới.
Các tác nhân kích thích phổ biến gây ra cơn nóng bừng bao gồm: (2)
Ngoài ra người gốc Phi bị bốc hỏa trong thời kỳ mãn kinh nhiều hơn người thuộc các chủng tộc khác. Người châu Á ít bị bốc hỏa nhất.
>>> Xem thêm: Phụ nữ nên ăn gì để giảm bốc hỏa?
Bản thân các cơn nóng bừng không gây ra rủi ro sức khỏe nào nhưng đó là dấu hiệu của sự sụt giảm estrogen, và gây ra một số phiền toái trong sinh hoạt hàng ngày. Estrogen thấp ảnh hưởng đến nhiều khía cạnh cuộc sống của phụ nữ, bao gồm sức khỏe, tình dục, sinh sản và sắc vóc. Cảm giác bóng bừng gây sự lo lắng, khó chịu, thay đổi thái độ với mọi người xung quanh.
Trong thời kỳ mãn kinh estrogen thấp thường làm tăng nguy cơ loãng xương hoặc gãy xương và nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch. Trong thời kỳ sinh sản estrogen thấp có thể dẫn đến suy giảm tình dục, vô sinh, hiếm muộn và lão hóa sớm hơn.
>>> Xem thêm: Dấu hiệu nhận biết bốc hỏa tiền mãn kinh
Một cơn bốc hỏa có thể kéo dài 30 giây hoặc vài phút. Mỗi ngày có thể xảy ra vài cơn nhưng một số trường hợp nghiêm trọng xảy ra nhiều hơn, thậm chí cứ 15 phút lại xuất hiện một lần. Ở thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh bốc hỏa sẽ thường trực suốt nhiều năm cho đến khi buồng trứng ngừng hoạt động hoàn toàn. Nhưng cũng có một số phụ nữ vẫn tiếp tục bị cảm giác nóng bừng sau đó.
Bốc hỏa thường là một phần tất yếu trong tiến trình kết thúc sinh sản tự nhiên ở phụ nữ. Những người chỉ bị nóng bừng người thoáng qua sẽ không ảnh hưởng đến chất lượng sống và không cần phải làm gì. Nhưng những người bị ảnh hưởng nghiêm trọng nên được điều trị để bảo vệ sức khỏe. Bác sĩ có thể kê đơn liệu pháp thay thế hormone hoặc các loại thuốc không chứa hormone để làm giảm cơn phát hỏa và các triệu chứng liên quan.
Liệu pháp thay thế hormone (HRT)
Liệu pháp thay thế hormone giúp tăng nồng độ hormone và có thể làm giảm các triệu chứng khác của thời kỳ mãn kinh như khô âm đạo. Loại hormone được chỉ định phụ thuộc vào việc có còn tử cung hay không. Các phương án có thể là:
Thuốc kê đơn không chứa hormone
Các loại thuốc không chứa hormone cũng có thể được sử dụng để điều trị chứng phát hỏa. Hầu hết là thuốc điều trị trầm cảm, lo âu, rối loạn giấc ngủ hoặc bàng quang tăng hoạt, mặc dù không nhắm mục tiêu điều trị nhưng chúng có thể làm giảm tần suất hoặc cường độ của triệu chứng này.
Các loại thuốc bao gồm:
Một loại thuốc mới hơn như fezolineant (Veozah™) được thiết kế đặc biệt để giúp giảm các cơn bốc hỏa. Thuốc hoạt động bằng cách thay đổi các thụ thể trong não. Fezolinetant và paroxetine liều thấp là hai loại thuốc duy nhất thuộc nhóm fezolineant được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ phê duyệt để điều trị các cơn bốc hỏa.
Bên cạnh điều trị y tế, việc thay đổi lối sống cũng mang đến nhiều tác động tích cực. Ví dụ như:
>>> Xem thêm: Bốc hỏa tuổi mãn kinh ở phụ nữ làm sao để giảm bớt?
Phụ nữ nên gặp bác sĩ khi các cơn bốc hỏa ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày, chẳng hạn như làm gián đoạn giấc ngủ, mất tập trung trong công việc, gây mệt mỏi kéo dài.
Trung tâm Sản Phụ khoa, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh có đội ngũ bác sĩ Sản Phụ khoa giỏi chuyên môn, giàu kinh nghiệm và hệ thống máy móc hiện đại. Sự liên kết chặt chẽ giữa các chuyên khoa như Nội tiết, Sản Phụ khoa, Tâm lý, Thần kinh, Tim mạch, Dinh dưỡng Tiết Chế, Tiêu hóa sẽ mang đến phác đồ điều trị cá thể hóa, toàn diện, hiệu quả cao, giúp phụ nữ trải qua thời kỳ mãn kinh nhẹ nhàng và khỏe mạnh hơn.
>>> Xem thêm: Tại sao bị bốc hỏa khi mang thai? Mẹ điều hòa thế nào?
Hiện tượng bốc hỏa ban đêm có sao không? Bốc hỏa là gì, có phải là dấu hiệu mãn kinh? Đây là một số câu hỏi thường gặp về tình trạng này.
Các cơn nóng bừng xảy ra vào ban đêm có thể gây tỉnh giấc và khó ngủ lại. Thiếu ngủ có thể ảnh hưởng đến mức năng lượng và năng suất làm việc, khả năng tập trung, các mối quan hệ cá nhân và hoạt động tình dục. Ngoài ra phát hoả nếu gây đổ mồ hôi đêm nhiều còn có thể gây nhiễm lạnh dẫn đến ho và cảm lạnh.
Bốc hỏa là một dấu hiệu đặc thù của mãn kinh. Nhưng không đồng nghĩa tất cả những người bị bốc hỏa là đang mãn kinh. Bởi vì như đã trình bày ở các nội dung đầu tiên, một số thuốc điều trị ung thư cũng có thể gây ra phát hỏa.
Tóm lại bốc hỏa là một hiện tượng sinh lý cho thấy cơ thể đang trải qua một giai đoạn chuyển đổi lớn. Những phụ nữ bị ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tâm thần và thể chất nên điều chỉnh chế độ ăn uống, tập luyện thể thao cũng như tìm kiếm các liệu pháp y tế để kiểm soát các cơn nóng bừng và nâng cao chất lượng sống.
