Ba mức độ cận thị là nhẹ, trung bình và nặng. Cận thị nặng phải đeo kính cả ngày, có thể dẫn đến biến chứng thoái hóa điểm vàng, bong võng mạc, đục thuỷ tinh thể. Một người có thể cận nặng nhất là bao nhiêu độ? Điều trị như thế nào? Cùng ECO Pharma giải đáp cụ thể trong bài viết dưới đây.
Trên thực tế, không có giới hạn chính xác cho độ cận. Khi nhắc đến “cận thị nặng”, thường đề cập đến tình trạng tật khúc xạ lớn hơn -6 diop (độ) và nếu cao hơn -10 diop được xem là mức cực đoan. Ở một số trường hợp hiếm gặp, người bệnh có thể bị cận vượt xa mức -10 diop. Do đó đến thời điểm hiện tại, độ cận không có điểm giới hạn trên rõ ràng.
Cận thị là hiện tượng mắt chỉ nhìn rõ sự vật ở gần, không thể nhìn rõ sự vật ở xa. Điều này xảy ra do giác mạc quá cong hoặc trục nhãn cầu quá dài (hoặc cả hai), ảnh hưởng đến công suất hội tụ của giác mạc và thể thủy tinh, khiến các tia sáng song song đi vào mắt tập trung vào phía trước võng mạc thay vì đúng tại vị trí võng mạc. (1)
Cận thị được phân loại như sau:
Vậy cận mấy độ là nặng? Độ cận trên -6 diop được xem là cận thị nặng, gây trở ngại cho người bệnh trong cuộc sống. Nếu người bệnh có độ cận vượt quá -10 diop, đây không còn là cận thị đơn thuần nữa mà có thể kéo theo tình trạng thoái hóa ở phần sau nhãn cầu, tiềm ẩn nguy cơ xảy ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe mắt.
Mắt bị cận nặng có thể dẫn tới nhiều biến chứng bao gồm:
Nhược thị, hay còn gọi là mắt lười, chỉ tình trạng suy giảm chức năng của một bên hoặc cả hai mắt do não không nhận được tín hiệu từ mắt truyền đến. Điều này thường xảy ra do một trở ngại nào đó trong quá trình phát triển thị lực ở thời thơ ấu, khiến trẻ không thể sử dụng hai mắt như bình thường, dẫn tới đường truyền thị giác đến não bộ không hoạt động đúng cách, gây ra nhược thị.
Những nguyên nhân chủ yếu bao gồm: lác mắt; đường đi của ánh sáng tới võng mạc bị cản trở do sẹo giác mạc, đục thủy tinh thể bẩm sinh,…; mắc các tật khúc xạ như viễn thị, loạn thị hoặc cận thị. (2)
Người bệnh có độ cận giữa hai mắt chênh lệch trên -2 diop thường có nguy cơ nhược thị cao. Do đường truyền tín hiệu của não bộ tới bên mắt khỏe sẽ tốt hơn so với bên mắt yếu còn lại. Quá trình này kéo dài khiến bên mắt cận nặng hơn ngày càng hoạt động kém dần, gây ra nhược thị.
Thoái hóa điểm vàng (còn gọi là thoái hóa hoàng điểm) là bệnh ảnh hưởng đến hoàng điểm – bộ phận giúp mắt nhìn thấy chi tiết hình ảnh. Khi bị thoái hóa điểm vàng, người bệnh sẽ mất thị lực trung tâm, không thể nhìn thấy các chi tiết nhỏ dù gần hay xa nhưng tầm nhìn ngoại vi vẫn bình thường.
Ở những người cận thị nặng, trục nhãn cầu dài hơn so với bình thường, làm tăng lực kéo giãn trên bề mặt vùng hoàng điểm, gây tổn thương mạch máu và khiến các tế bào hoàng điểm bị thoái hóa.
Lúc này, mắt sẽ mất khả năng quan sát chi tiết sự vật, hình ảnh trở nên mờ, biến dạng. Nếu không được điều trị kịp thời, thoái hoá điểm vàng có thể gây mù lòa vĩnh viễn. Do đó, việc chủ động phòng ngừa và kiểm soát độ cận đóng vai trò quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc phải căn bệnh này.
Bong võng mạc là một biến chứng nguy hiểm của cận thị nặng. Người bị cận thị nặng có kích thước nhãn cầu to hơn so với bình thường. Chính vì thế các lớp của thành nhãn cầu bao gồm võng mạc, sẽ bị kéo giãn ra. Theo thời gian võng mạc dần thoái hóa, làm xuất hiện các vết rách nhỏ. Dịch thấm từ dịch kính sẽ thông qua các lỗ rách này gây lắng đọng giữa các lớp tế bào võng mạc.
Lúc này, lớp tế bào sắc tố của tế bào võng mạc bị bóc tách ra khỏi lớp tế bào cảm thụ, các tế bào sắc tố sẽ bị mất nguồn dinh dưỡng do mạch máu đưa đến, dẫn tới mất khả năng cảm thụ ánh sáng. Nguy cơ bong võng mạc ở những người cận thị nặng cao gấp 5 hoặc 6 lần so với những người cận thị nhẹ. (3)
Tăng nhãn áp là tình trạng tích tụ dịch thủy trong mắt làm gia tăng áp lực nội nhãn, gây tổn thương dây thần kinh thị giác. Điều này dẫn tới suy giảm thị lực, có nguy cơ mù vĩnh viễn. Bệnh tăng nhãn áp thường bị nhầm lẫn với cận thị do có cùng triệu chứng như tầm nhìn mờ, đau đầu, mỏi mắt. Tuy nhiên đây là hai tình trạng khác nhau và chúng có mối liên hệ là cận thị có thể gây ra tăng nhãn áp.
Người bị cận thị từ -6 diop trở lên có nguy cơ cao bị tăng nhãn áp. Nguyên nhân là do ở mắt cận thị, trục nhãn cầu dài ra, phần võng mạc căng giãn khiến các dây thần kinh thị giác dễ bị tổn thương hơn nếu áp lực nội nhãn tăng lên.
Bệnh tăng nhãn áp được xem là “kẻ trộm thị giác thầm lặng” vì thường không có dấu hiệu rõ rệt, cho đến khi thị lực suy giảm nặng, người bệnh mới nhận ra triệu chứng bất thường. Cách duy nhất để phát hiện đó là thường xuyên kiểm tra sức khỏe mắt chuyên sâu.
Những đối tượng có độ cận từ trung bình đến nặng có nguy cơ mắc bệnh tăng nhãn áp cao gần gấp rưỡi (50%) so với người bị cận thị nhẹ.
Mắt lác, hay mắt lé, là tình trạng hai mắt không nhìn thẳng vào cùng một điểm được mà nhìn theo các hướng khác nhau. Nguyên nhân là do phần cơ xung quanh mỗi mắt không hoạt động hiệu quả: Mỗi mắt có thể di chuyển hướng nhìn là nhờ hoạt động của 6 cơ xung quanh (4 cơ thẳng và 2 cơ chéo).
Nếu xảy ra sự mất cân bằng giữa các cơ hay thần kinh chi phối các cơ thì sẽ dẫn tới mắt không chuyển động theo mong muốn: mắt có thể hướng vào trong, hướng ra ngoài, hướng lên, hướng xuống. Điều này gây ra tình trạng dù bạn cố gắng tập trung nhìn vào một vị trí nhưng thực tế đôi mắt đang nhìn theo hai hướng khác nhau.
Khi tầm nhìn bị mờ do cận thị hoặc viễn thị, mắt sẽ phải hoạt động căng thẳng để nhìn rõ. Sự căng thẳng này dẫn tới mắt bị lác hoặc lệch ra xa nhau. Trường hợp lác nhẹ có thể điều chỉnh bằng cách đeo kính, nhưng nếu nặng hơn cần can thiệp phẫu thuật giúp khôi phục thị lực cũng như cải thiện thẩm mỹ cho người bệnh.
Độ cận càng cao thì tầm nhìn càng bị hạn chế. Ở những người có độ cận thị nhẹ (dưới -3 diop), tầm nhìn chưa bị ảnh hưởng quá nhiều, bạn chỉ cần đeo kính trong một số tình huống thực sự cần thiết như lái xe. Tuy nhiên, nếu mắt cận từ -3 diop đến -6 diop, tầm nhìn xa bắt đầu suy giảm, cần đeo kính thường xuyên nhằm hỗ trợ các hoạt động hằng ngày. Với độ cận từ -6 diop đến -10 diop, thị lực trở nên mờ nhòe, khó nhìn rõ sự vật ở khoảng cách 50cm, ảnh hưởng đến cuộc sống hằng ngày.
Trường hợp cận thị trên -10 diop, khi bỏ kính người bệnh hầu như không thể nhìn rõ bất cứ hình ảnh nào dù cách mắt rất gần, bạn chỉ thấy những mảng màu hay đốm sáng mờ nhòe chứ không thể quan sát đường nét của sự vật. Người có độ cận hơn -10 diop phụ thuộc hoàn toàn vào kính cận, thậm chí dù đeo kính vẫn khó đảm bảo thị lực 10/10.
Bên cạnh thắc mắc cận thị nặng nhất là bao nhiêu độ thì việc điều trị như thế nào để kiểm soát độ cận cũng cần được chú ý. Người bệnh có thể áp dụng một số phương pháp bảo vệ sức khỏe mắt như sau:
Đeo kính không đúng độ sẽ khiến mắt phải liên tục điều tiết để có thể nhìn rõ, dẫn tới mỏi mắt, nhức đầu, tăng độ cận, nghiêm trọng hơn là nhược thị. Để đảm bảo mắt kính đúng độ, bạn cần đến gặp bác sĩ nhãn khoa định kỳ 6 tháng/lần để theo dõi sự thay đổi của độ cận, từ đó cắt kính phù hợp.
Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì các mô và chức năng quan trọng của mắt. Bạn có thể tăng cường các dưỡng chất dưới đây vào bữa ăn hằng ngày:
Bổ sung thực phẩm tốt cho mắt thông qua đường uống cũng là giải pháp hữu hiệu nâng cao sức khỏe mắt, ngăn ngừa tăng độ cận hiệu quả. Theo các nhà nghiên cứu từ Đại học Y khoa hàng đầu Mỹ – Johns Hopkins, tinh chất Broccophane thiên nhiên chiết xuất từ bông cải xanh (Broccoli) có tác dụng gia tăng tổng hợp Thioredoxin – một protein đóng vai trò quan trọng trong các phản ứng sinh hóa, giúp duy trì độ trong suốt của thủy tinh thể đồng thời bảo vệ võng mạc khỏi các yếu tố gây hại. Thường xuyên bổ sung tinh chất Broccophane hỗ trợ làm chậm tiến triển của tật khúc xạ như cận thị, viễn thị, loạn thị.
Phẫu thuật mắt là phương pháp tân tiến, hiệu quả có khả năng triệt tiêu độ cận, giúp người bệnh không cần phụ thuộc vào kính. Người bệnh có thể tham khảo một số kỹ thuật mổ mắt phổ biến sau:
Hiểu rõ những thông tin xoay quanh vấn đề cận nặng nhất là bao nhiêu độ sẽ giúp người bệnh kiểm soát tiến triển cận thị hiệu quả hơn, tránh tăng độ dẫn tới nhiều biến chứng nguy hiểm. Trường hợp buộc phải làm việc, học tập với máy vi tính trong thời gian dài, bạn có thể sử dụng thuốc nhỏ mắt giúp duy trì độ ẩm, bảo vệ giác mạc đồng thời thực hiện một số bài tập massage mắt nhẹ nhàng chẳng hạn như chớp mắt liên tục trong vài phút.
