Mặc dù không phải là môn thể thao mạo hiểm nhưng mọi người vẫn có thể gặp phải các chấn thương khi chơi pickleball. Các chấn thương thường gặp khi chơi pickleball thường gặp nhất là gì? Cùng ECO Pharma tìm hiểu ngay sau đây.
Nguyên nhân gây ra chấn thương khi chơi pickleball thường gặp
Pickleball kết hợp giữa tennis, cầu lông và bóng bàn đòi hỏi người chơi phải di chuyển nhanh, linh hoạt trên sân, xoay và vươn người liên tục. Các động tác này nếu thực hiện sai kỹ thuật hoặc vượt quá khả năng vận động sẽ dẫn đến chấn thương.
Dưới đây là các yếu tố chính gây ra chấn thương khi tham gia môn thể thao này:
1. Yếu tố liên quan đến đặc điểm của môn pickleball
Một số đặc điểm riêng của môn thể thao pickleball gây áp lực lên cơ thể dẫn đến chấn thương bao gồm:
- Di chuyển nhanh và đột ngột: Sân pickleball có diện tích nhỏ, đòi hỏi người chơi phải di chuyển tiến lùi, đổi hướng liên tục. Những động tác này tạo áp lực lớn lên các khớp chịu tải như đầu gối, mắt cá chân và hông dẫn đến các chấn thương như bong gân, giãn dây chằng hoặc tổn thương sụn.
- Động tác lặp lại và cúi người: Pickleball có nhịp độ nhanh và liên tục khiến người chơi phải lặp lại các tư thế như cúi thấp để đánh bóng, vươn người hoặc xoay thân. Những tư thế này dễ gây ra các chấn thương lưng dưới, đầu gối, vai và khuỷu tay.
- Thiếu thời gian nghỉ giữa các pha bóng: Trận đấu diễn ra nhanh, không có nhiều thời gian cho cơ bắp phục hồi. Nếu không có thể lực tốt hoặc chưa khởi động kỹ, cơ bắp dễ bị căng cứng dẫn đến căng hoặc rách cơ.
- Va chạm khi chơi đôi: Những pha tấn công hoặc yểm trợ có thể khiến người chơi va chạm với đối thủ hoặc đồng đội dẫn đến té ngã gây trật khớp hoặc bầm tím.
2. Yếu tố liên quan đến kỹ thuật và sự chuẩn bị của người chơi
Bên cạnh đặc điểm của môn thể thao, kỹ thuật và thói quen của người chơi cũng có thể dẫn đến các chấn thương trong pickleball:
- Kỹ thuật sai: Đánh bóng sai kỹ thuật như dùng cổ tay quá nhiều thay vì sử dụng toàn bộ cánh tay có thể gây căng thẳng quá mức cho khớp khuỷu tay (viêm lồi cầu ngoài xương cánh tay) và vai.
- Thiếu khởi động: Không khởi động kỹ khiến các cơ chưa được làm nóng dẫn đến căng cơ, rách cơ và bong gân. Hoặc các khớp chưa được khởi động để bôi trơn và linh hoạt dẫn đến trật khớp.
- Sử dụng dụng cụ không phù hợp: Sử dụng giày thể thao không phù hợp làm mất thăng bằng dẫn đến té ngã, chấn thương. Vợt quá nặng cũng có thể gây căng thẳng lên cổ tay và khuỷu tay.
- Vận động quá sức: Chơi liên tục khi cơ thể đã mệt mỏi sẽ làm giảm khả năng kiểm soát động tác, tăng nguy cơ té ngã hoặc chấn thương.
- Thói quen đứng yên chờ bóng: Đột ngột xoay người hoặc bật nhảy khi không chuẩn bị trước khiến cơ - gân bị căng quá mức dễ gây bong gân hoặc căng cơ.
- Thể trạng người chơi: Người lớn tuổi hoặc những người ít vận động có nguy cơ chấn thương cao hơn do mật độ xương thấp, cơ bắp yếu và khả năng giữ thăng bằng kém, thiếu sức bền.
Những loại chấn thương pickleball thường gặp
Dưới đây là những loại chấn thương pickleball phổ biến nhất mà người chơi có thể gặp phải.
1. Chấn thương mô mềm (cơ, gân và dây chằng)
Những chấn thương này thường liên quan đến các mô mềm như cơ, gân, dây chằng - thành phần chịu tải trọng lớn và thực hiện các động tác lặp đi lặp lại trong khi chơi pickleball.
1.1. Chấn thương cơ và gân
Chấn thương khi chơi pickleball phổ biến nhất là chấn thương cơ và gân do tăng tốc hoặc bị kéo giãn đột ngột vượt quá giới hạn chịu đựng. Loại chấn thương này thường gặp ở đùi sau, bắp chân và háng. Ngoài bị kéo giãn đến mức đứt, rách cần phải điều trị y tế ngay lập tức thì cơ và gân còn có thể bị viêm âm ỉ kéo dài sau đó mà không được phát hiện, ví dụ viêm lồi cầu, viêm gân chóp xoay vai.
1.2. Chấn thương dây chằng
Dây chằng là những dải mô sợi kết nối xương với nhau. Các động tác xoay vặn đột ngột hoặc tiếp đất không đúng cách sẽ gây chấn thương dây chằng. Chấn thương phổ biến nhất là bong gân mắt cá chân, đứt dây chằng chéo trước hoặc các dây chằng bên. Các chấn thương cấp tính này gây đau đớn ngay lập tức, người chơi không thể tiếp tục vận động và phải nhập viện điều trị.
1.3. Chấn thương gót chân
Chấn thương ở vùng gót chân thường liên quan đến các cấu trúc mô mềm chịu tải trọng của cơ thể. Mặc dù hiếm nhưng bầm dập mô gót có thể xảy ra do tiếp đất mạnh hoặc mang giày không phù hợp.
2. Chấn thương xương khớp
Các chấn thương này liên quan đến cấu trúc xương, sụn và khớp lớn, thường nghiêm trọng, cần điều trị y tế kịp thời.
2.1. Chấn thương đầu gối
Khớp gối là một trong những vị trí chịu nhiều áp lực nhất trong môn pickleball do các động tác dừng đột ngột, đổi hướng và xoay người liên tục. Các chấn thương tại đây có thể là cấp tính hoặc mạn tính, ảnh hưởng đến nhiều cấu trúc khác nhau. Phổ biến nhất là chấn thương sụn và sụn chêm gây ra triệu chứng đau nhức, kẹt khớp, giảm khả năng vận động. Hoặc hội chứng bánh chè đùi gây đau âm ỉ ở mặt trước đầu gối do sụn dưới xương bánh chè bị quá tải. Một chấn thương hiếm gặp khác là gãy xương đầu gối thường xảy ra do gối bị va đập mạnh.
2.2. Chấn thương xương cổ tay và bàn tay
Chấn thương tay khi chơi pickleball xảy ra ở cổ tay và bàn tay phổ biến nhất là gãy xương cổ tay hoặc ngón tay. Đây là chấn thương cấp tính nguy hiểm cần được cấp cứu y tế, thường xảy ra do bị ngã và chống tay trong tư thế duỗi thẳng. Chấn thương thường gặp khác là trật khớp cổ tay hoặc khớp ngón tay, thường xảy ra do va chạm mạnh hoặc đập bóng sai tư thế tay. Các chấn thương này gây đau cấp tính, sưng nề và hạn chế chức năng của ngón tay. (1)
2.3. Chấn thương xương sườn và cột sống
Những động tác bật nhảy xuống nền cứng, va chạm, té ngã hoặc cúi người quá thấp trong lúc vung vợt rất dễ gây ra các chấn thương như thoát vị đĩa đệm, đau cột sống hoặc gãy xương sườn. Các chấn thương cột sống thường gây đau âm ỉ trong khi gãy xương sườn sẽ gây đau dữ dội.
Các nguyên tắc sơ cứu chấn thương pickleball
Sơ cứu chấn thương kịp thời và đúng cách sẽ giảm thiểu rủi ro, đau đớn và giúp người bệnh nhanh chóng được đưa tới bệnh viện.
1. Chảy máu, rách da
Làm sạch vết thương bằng nước sạch hoặc dung dịch sát khuẩn, sau đó ép gạc vô khuẩn để cầm máu và nâng cao chi bị thương nhằm giảm lượng máu tới vùng tổn thương. Tuyệt đối không chườm lạnh trực tiếp lên vết thương hở và không áp dụng nguyên tắc R.I.C.E hoặc P.O.L.I.C.E trong trường hợp này. Sau khi sơ cứu, cần theo dõi dấu hiệu nhiễm trùng và đến cơ sở y tế để được xử lý đúng cách nếu vết thương sâu, chảy máu nhiều hoặc nghi ngờ có dị vật.
2. Bong gân, giãn dây chằng, sưng khớp
Ngừng vận động ngay khi có dấu hiệu đau, sưng hoặc giảm khả năng cử động khớp. Áp dụng nguyên tắc R.I.C.E hoặc P.O.L.I.C.E để giảm đau, sưng nề và hỗ trợ phục hồi:
2.1. Nguyên tắc R.I.C.E
R.I.C.E. là nguyên tắc sơ cứu cơ bản và hiệu quả cho các chấn thương mô mềm cấp tính như bong gân, căng cơ. R.I.C.E. là viết tắt của bốn từ tiếng Anh Rest (Nghỉ ngơi), Ice (Chườm đá), Compression (Băng ép) và Elevation (Nâng cao).
- R - Rest (Nghỉ ngơi): Ngừng vận động ngay để tránh gây thêm tổn thương cho vùng bị chấn thương. Hạn chế di chuyển vùng bị thương trong vòng 24 - 48 giờ đầu tiên.
- I - Ice (Chườm lạnh): Sử dụng túi chườm lạnh hoặc đá bọc trong khăn chườm lên vùng bị thương. Chườm trong khoảng 15 - 20 phút mỗi lần, lặp lại 3 - 4 lần/ngày trong 48 giờ đầu. Chườm đá giúp giảm sưng, tê liệt dây thần kinh, giảm cảm giác đau.
- C - Compression (Băng ép): Dùng băng thun y tế băng ép nhẹ nhàng vùng bị thương, giúp hạn chế sưng nề. Lưu ý không quấn quá chặt để tránh cản trở lưu thông máu.
- E - Elevation (Nâng cao): Đặt vùng bị thương cao hơn tim (ví dụ gác chân lên gối, kê tay lên gối) giúp máu lưu thông trở về tim dễ dàng hơn, giảm sưng hiệu quả.
2.2. Phương pháp POLICE
P.O.L.I.C.E. là nguyên tắc xử lý và sơ cứu được phát triển dựa trên R.I.C.E. để thay thế chữ “R” (Rest) bằng “P” (Protection) và “OL” (Optimal Loading). POLICE là viết tắt của Protection (Bảo vệ), Optimal Loading (Vận động tối ưu), Ice (Chườm đá), Compression (Băng ép) và Elevation (Nâng cao).
- P - Protection (Bảo vệ): Tương tự như Rest, bảo vệ vùng bị thương khỏi các tác động bên ngoài để tránh làm chấn thương nặng hơn. Bạn có thể sử dụng nẹp, băng cố định hoặc nạng tùy thuộc vào mức độ tổn thương.
- O.L - Optimal Loading (Vận động tối ưu): Thay vì nghỉ ngơi hoàn toàn, POLICE khuyến khích người bệnh vận động sớm nhưng với mức độ hợp lý, không gây đau. Vận động tối ưu giúp kích thích quá trình phục hồi của mô, tăng lưu thông máu, ngăn ngừa teo cơ và cứng khớp.
3. Đau dữ dội, biến dạng chi, không cử động được
Đây là dấu hiệu của chấn thương nặng như gãy xương, trật khớp, đứt dây chằng. Bạn cần cố định tạm thời vùng bị thương bằng nẹp/vật cứng, không di chuyển hoặc xoay nắn chi, đồng thời gọi cấp cứu hoặc nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất. Việc di chuyển hoặc xử lý không đúng có thể làm tổn thương nặng hơn, tăng nguy cơ biến chứng.
Người chấn thương khi chơi pickleball khi nào cần đến gặp bác sĩ?
Đối với các chấn thương cấp tính như gãy xương, biến dạng khớp, vết thương gây chảy máu nghiêm trọng, đứt gân, đứt dây chằng, người bệnh cần gọi cấp cứu ngay lập tức. Còn đối với các chấn thương không rõ ràng, vẫn vận động được, bạn có thể sơ cứu rồi tiếp tục theo dõi tại nhà. Nếu tình trạng chuyển biến xấu với các dấu hiệu sau, người bệnh cần đến bệnh viện ngay:
- Cơn đau không giảm sau 24 - 48 giờ sơ cứu bằng phương pháp R.I.C.E. hoặc POLICE hoặc cơn đau quá dữ dội ngay từ đầu.
- Vùng bị thương có dấu hiệu sưng to nhanh chóng hoặc bầm tím lan rộng.
- Có dấu hiệu biến dạng ở khớp hoặc xương, không thể cử động được chi bị thương.
- Cảm giác tê bì, ngứa ran, kim châm, mất cảm giác hoặc yếu ở chi bị thương.
- Khi chấn thương xảy ra, nếu bạn nghe thấy tiếng "rắc" hoặc "bụp" ở khớp, đó có thể là dấu hiệu của rách dây chằng, sụn hoặc gãy xương.
Điều trị chấn thương pickleball như thế nào?
Điều trị chấn thương pickleball phụ thuộc vào loại và mức độ nghiêm trọng của tổn thương. Một số chấn thương nhẹ thường gặp như căng cơ, bong gân nhẹ hoặc bầm tím cơ có thể tự điều trị và theo dõi tại nhà. Phương pháp điều trị chủ yếu là nghỉ ngơi kết hợp với vật lý trị liệu, giúp phục hồi chức năng, tăng cường sức mạnh cơ bắp và sự linh hoạt, ngăn ngừa chấn thương tái phát.
Các chấn thương nghiêm trọng phải được điều trị tại bệnh viện. Các phương pháp điều trị bao gồm:
- Thuốc: Các thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) hoặc thuốc giảm đau có thể được sử dụng để kiểm soát cơn đau và viêm, nhưng cần có sự chỉ định của bác sĩ.
- Can thiệp không phẫu thuật: Trong các trường hợp viêm gân kéo dài, bác sĩ có thể chỉ định tiêm corticoid để giảm viêm tại chỗ hoặc tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) để thúc đẩy quá trình hồi phục mô.
- Phẫu thuật: Các chấn thương nghiêm trọng như đứt dây chằng (ví dụ dây chằng chéo trước ACL), rách sụn chêm lớn hoặc gãy xương phức tạp thường cần can thiệp phẫu thuật nhằm phục hồi cấu trúc giải phẫu của khớp.
- Bó bột hoặc nẹp cố định: Áp dụng cho trường hợp gãy xương, bong gân nặng để giữ cố định vùng tổn thương, thúc đẩy quá trình liền xương tự nhiên, giảm sưng, đau và tránh tình trạng xương bị di lệch thêm sau khi đã được nắn chỉnh.
Hướng dẫn phòng ngừa chấn thương pickleball thường gặp
Để phòng ngừa các chấn thương pickleball thường gặp, người bệnh cần phải:
1. Khởi động kỹ càng và đúng cách
Trước mỗi buổi chơi, hãy dành ít nhất 5 - 10 phút để khởi động làm nóng cơ thể với các động tác như xoay khớp vai, cổ tay, xoay hông, nâng cao đùi và vung vợt mô phỏng. Điều này không chỉ giảm nguy cơ bong gân, căng cơ mà còn giúp cải thiện khả năng phản xạ trong trận đấu. Bạn có thể xem chi tiết các bài tập khởi động trước khi chơi Pickleball để thực hiện làm nóng cơ thể đúng kỹ thuật.
2. Học kỹ thuật chuẩn từ huấn luyện viên
Hiểu rõ luật chơi Pickleball và thực hiện các động tác đúng kỹ thuật giúp phân bổ lực đồng đều, giảm áp lực quá tải lên một số nhóm cơ hoặc khớp. Học từ huấn luyện viên chuyên nghiệp ngay từ những buổi chơi đầu sẽ hạn chế các lỗi thường gặp như đánh bóng bằng cổ tay quá mức, xoay người sai tư thế hoặc tiếp đất không chuẩn. Đây là nguyên nhân phổ biến dẫn đến chấn thương khuỷu tay, vai và đầu gối.
3. Chọn dụng cụ và giày thể thao phù hợp
Người chơi hãy chọn mua vợt có trọng lượng, kích thước tay cầm phù hợp với thể lực, tránh tạo căng thẳng quá mức cho cổ tay và khuỷu tay. Ngoài ra mua giày thể thao chuyên dụng có đế phẳng, rộng, độ bám tốt và hỗ trợ tốt cho các động tác di chuyển ngang sẽ giảm áp lực lên mắt cá chân, đầu gối và tránh được trượt ngã.
Tập luyện tăng cường sức mạnh và sự linh hoạt
Các bài tập bổ trợ như squat, lunges, plank, yoga giúp tăng cường sức mạnh và độ linh hoạt cho toàn bộ cơ thể. Bạn nên tập trung vào các nhóm cơ chính như cơ chân, cơ lưng, cơ vai và cơ lõi. Cơ thể khỏe mạnh và dẻo dai sẽ giúp người chơi phản ứng nhanh, giữ thăng bằng tốt hơn và giảm đáng kể nguy cơ bị chấn thương do căng cơ hoặc té ngã.
Pickleball là một môn thể thao thời thượng hiện nay giúp cải thiện tính linh hoạt, sự dẻo dai, nâng cao sức khỏe và góp phần thúc đẩy lối sống lành mạnh. Tuy nhiên cũng giống như tất cả các môn thể thao khác, chấn thương khi chơi pickleball vẫn thường xảy ra. Nhưng bằng cách tuân thủ các nguyên tắc khởi động, học kỹ thuật đánh chuẩn và chọn dụng cụ, giày phù hợp có thể người chơi tránh được chấn thương trên sân.
