Có bao giờ bạn thắc mắc tóc là gì, cấu tạo của tóc như thế nào và vì sao tóc của mỗi người lại có những đặc trưng khác nhau? Những thông tin sau sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về mái tóc của mình và biết cách làm thế nào để chăm sóc tóc tốt hơn.
![]()
Tóc là gì?
Tóc là những sợi mảnh dài, bao phủ toàn bộ da đầu con người. Thành phần chủ yếu của những sợi tóc là chất sừng keratin (chiếm đến 70%) cùng chất béo, nước, vitamin, hydrat cacbon và một số khoáng chất khác như canxi, biotin, nitơ, lưu huỳnh,...
Mỗi người có một loại tóc đặc trưng cho mình, từ màu sắc, độ dài, đến kết cấu. Đây cũng chính là lý do mà tóc có thể mang màu đen, nâu, vàng, hung, bạch kim, đỏ và nhiều màu khác nữa. Ngoài ra, kết cấu tóc cũng vô cùng đa dạng, tạo nên nhiều dạng tóc khác nhau như tóc xoăn, tóc thẳng, hay tóc gợn sóng. [1]
Vai trò của tóc trên cơ thể người
Tóc không chỉ là một yếu tố thẩm mỹ mà còn đóng một vai trò quan trọng đối với sức khỏe và hoạt động của cơ thể con người:
- Một mái tóc dày có khả năng bảo vệ da đầu khỏi những tác động từ môi trường xung quanh. Tóc giúp chúng ta tránh khỏi những vật thể lạ rơi vào trực tiếp trên da đầu. Đồng thời, tóc còn làm giảm tác động của ánh nắng mặt trời chiếu lên da đầu, giúp ngăn chặn tia UV gây hại.
- Tóc cũng giúp cơ thể điều chỉnh nhiệt độ, đặc biệt trong những điều kiện khí hậu khắc nghiệt. Các tuyến bã và mô hôi nằm ở nang tóc giúp cơ thể thải độc, góp phần vào quá trình bài tiết.
- Mái tóc còn là phương tiện thể hiện cá nhân, giúp bạn tạo nên dấu ấn riêng biệt. Thông qua việc thay đổi kiểu tóc hay màu sắc tóc, mỗi người có thể thể hiện được cái "tôi" riêng của mình, tạo nên sự khác biệt với người khác.
- Từ xa xưa tóc đã đóng vai trò như một phương tiện thu hút giới tính. Độ dài, màu sắc, vị trí của lông và tóc trên cơ thể đều có thể thu hút sự chú ý của người khác. Lượng tóc, lông trên cơ thể cũng giúp khuếch tán mùi hương đặc trưng của mỗi người, từ đó tăng cơ hội tìm được bạn tình phù hợp.

Cấu tạo của tóc như thế nào?
Cấu trúc của tóc gồm 2 phần chính là thân tóc mọc bên trên da đầu mà ta có thể nhìn thấy được và phần nang tóc nằm trong da đầu.
1. Cấu tạo của sợi tóc
Các sợi tóc được làm từ protein cứng gọi là keratin, đây là một loại protein chết. Thân tóc gồm 3 lớp, lớp ngoài là biểu bì, lớp thứ hai là vỏ và lớp bên trong là tủy.
- Lớp biểu bì (cuticle): Lớp biểu bì là lớp bên ngoài của sợi tóc, bao gồm các lớp vảy chồng chéo lên nhau và được bảo vệ bởi một lớp dầu tự nhiên. Lớp dầu này giữ cho tóc không bị thấm nước và cung cấp độ ẩm cho sợi tóc. Ngoài ra, lớp biểu bì còn có vai trò bảo vệ sợi tóc khỏi những tác động xấu từ môi trường bên ngoài.
- Lớp vỏ (cortex): Lớp vỏ, còn được gọi là lớp giữa, chiếm phần lớn trong cấu trúc tóc gồm các bó sợi hợp thành. Lớp vỏ chứa nhiều sắc tố melanin, quyết định đến màu sắc tự nhiên của tóc. Đồng thời, lớp vỏ cũng đóng vai trò quan trọng trong độ bền và sức khỏe của sợi tóc.
- Lớp tủy (medulla): Lớp tủy là lớp trong cùng của sợi tóc, chứa các hạt chất béo. Vai trò của lớp tủy chưa được hiểu rõ đầy đủ, tuy nhiên, nó có thể giúp củng cố thêm độ cứng và cung cấp khả năng cách nhiệt cho sợi tóc. Khi tóc yếu mỏng và thiếu dinh dưỡng, lớp tủy có thể bị mất đi hoặc không phát triển đầy đủ.

2. Cấu tạo của nang tóc (chân tóc)
Nang tóc nằm dưới da đầu tại lớp biểu bì. Đây là phần duy nhất của tóc có thể phát triển. Nang tóc có cấu trúc hình túi và phình ra ở đáy. Phần đáy phình ra được gọi là bầu tóc. Bên trong bầu tóc chứa các mao mạch và các dây thần kinh liên quan có nhiệm vụ vận chuyển dưỡng chất để nuôi dưỡng các tế bào mầm tóc. Nhờ vào hoạt động này, các tế bào mầm tóc sẽ tăng sinh và đẩy các tế bào mầm tóc đã biệt hóa di chuyển ra ngoài để tạo nên phần thân tóc cứng mà chúng ta nhìn thấy.
Ngoài ra, nang tóc còn có hai bộ phận quan trọng khác là phình tóc - nơi chứa các tế bào mầm tóc và nhú bì - nơi tăng sinh và biệt hóa các tế bào mầm tóc thành sợi tóc hoàn chỉnh. Bên cạnh đó, xung quanh nang tóc là các tuyến nhờn, còn được gọi là tuyến dầu. Những tuyến nhờn này có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và duy trì sức khỏe của tóc. Chúng sản xuất dầu tự nhiên để bôi trơn sợi tóc và các cơ nang. Dầu này giúp tóc mềm mượt và bóng khỏe, đồng thời cũng giúp tóc dựng thẳng lên và tạo độ bồng bềnh.
Chu kỳ phát triển của tóc
Một sợi tóc có tuổi đời trung bình khoảng 2 - 6 năm. Mỗi tháng tóc có thể dài thêm 1 - 1,5cm và sẽ phát triển chậm lại khi tóc đạt chiều dài hơn 25cm. Vòng đời của một sợi tóc trải qua 3 giai đoạn như sau:
1. Giai đoạn mọc (Anagen)
Trong giai đoạn này, các tế bào mầm tóc sẽ di chuyển đến nhú bì để tăng sinh và biệt hóa thành sợi tóc mọc dài ra khỏi da đầu. Giai đoạn này kéo dài từ 2 - 6 năm, có khoảng 85% số tóc trên đầu chúng ta đang ở giai đoạn này.
2. Giai đoạn tóc ngừng phát triển (Catagen)
Khi đã phát triển đến độ dài tối đa, tóc sẽ bước vào giai đoạn ngừng phát triển và nang tóc bắt đầu co lại còn khoảng 1/6 đường kính so với ban đầu. Giai đoạn này kéo dài từ 3 tuần và chỉ chiếm 1 - 2% số lượng sợi tóc trên đầu.
3. Giai đoạn nghỉ và đợi rụng (Telogen)
Giai đoạn Telogen kéo dài khoảng 3 tháng. Ở giai đoạn này sợi tóc bắt đầu bị đẩy ra khỏi da đầu, sau đó chu kỳ phát triển mới của sợi tóc sẽ tái khởi động. Giai đoạn này chiếm 5 - 10% số lượng tóc của chúng ta.
Theo nghiên cứu, mỗi người có khoảng 100 - 120 nghìn sợi tóc trên đầu và mỗi ngày sẽ rụng khoảng 60 - 100 sợi tóc. Tuy nhiên nếu bạn rụng nhiều hơn 100 sợi trong một ngày thì đó có thể là biểu hiện của một bệnh lý nào đó.

Yếu tố nào quyết định màu tóc của bạn?
Melanin là sắc tố quyết định màu sắc của tóc. Quá trình sản xuất melanin tự nhiên của cơ thể ảnh hưởng không nhỏ đến sự thay đổi màu tóc của con người trong suốt quá trình trưởng thành. [2]
1. Nguồn gốc màu tóc tự nhiên của con người
Màu tóc tự nhiên của chúng ta được quyết định bởi hai loại sắc tố melanin chính:
- Eumelanin: Đây là sắc tố có màu nâu hoặc đen, chịu trách nhiệm tạo ra màu tối của tóc. Người có lượng eumelanin lớn trong cơ thể thường có màu tóc màu nâu hoặc màu đen.
- Pheomelanin: Đây là loại sắc tố có màu vàng hoặc đỏ, có chức năng tạo nên màu sáng, màu ấm cho tóc. Người có lượng pheomelanin nhiều thường có màu tóc vàng, vàng óng hoặc đỏ. Theo khoa học, sắc tố pheomelanin có cấu trúc nhỏ hơn, mịn hơn và có khả năng khuếch tán cao hơn so với eumelanin.

Ngoài ra, số lượng của mỗi loại melanin kể trên cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nên màu sắc tự nhiên của mái tóc:
| Màu tóc | Loại và số lượng melanin |
| Đen | Số lượng lớn eumelanin |
| Nâu | Lượng eumelanin vừa phải |
| Vàng | Rất ít eumelanin |
| Đỏ | Đa số là pheomelanin và một ít eumelanin |
Có thể thấy, melanin đóng vai trò sinh học vô cùng quan trọng đối với mái tóc của con người. Thực tế, các sắc tố melanin giúp bảo vệ tóc khỏi tác động từ tia nắng mặt trời (photoprotection) và tia cực tím (UV).
Một điều thú vị là các loại tóc có màu sẫm thường có khả năng chống lại tia UV rất tốt. Điều này là do khả năng quang hợp của eumelanin, sắc tố chịu trách nhiệm cho màu tóc sẫm. Eumelanin có khả năng hấp thụ và phân hủy tia UV nhanh hơn so với pheomelanin, sắc tố chịu trách nhiệm cho màu tóc sáng.
Tuy nhiên, đây không có nghĩa là tóc sẫm màu hoàn toàn không bị tác động bởi tia UV. Mặc dù chúng có khả năng bảo vệ tốt hơn, nhưng vẫn cần sự chú ý và bảo vệ thêm để tránh tác động tiêu cực từ môi trường.
2. Các tác nhân khiến màu tóc thay đổi
Sắc tố melanin sẽ trải qua những thay đổi đáng kể trong suốt cuộc đời mỗi người. Điều này có nghĩa là màu tóc của bạn sẽ thay đổi theo thời gian và không thể giữ được màu sắc nguyên vẹn mãi mãi. Điển hình như một số trẻ em được sinh ra với mái tóc màu vàng, tuy nhiên khi tiến vào tuổi thiếu niên và trưởng thành, màu tóc của họ chuyển sang màu nâu. Điều này là do sự thay đổi trong sắc tố melanin.
Màu sắc của tóc cũng có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tố từ môi trường bên ngoài. Ví dụ, hóa chất độc hại, không khí ô nhiễm và thay đổi khí hậu có thể gây ra tác động tiêu cực lên màu sắc của tóc. Khi cơ thể sản xuất melanin chậm lại, đây cũng là một phần của quá trình lão hóa.
Nghiên cứu đã chỉ ra rằng hầu hết mọi người bắt đầu có tóc bạc hoặc tóc trắng trước khi đạt đến tuổi 50. Việc sản xuất melanin chậm lại không chỉ ảnh hưởng đến màu sắc của tóc mà còn có tác động đáng kể đến sức sống của tóc. Khi lượng melanin giảm, tóc dễ trở nên yếu mỏng, khô và thiếu sức sống.
Phân biệt các loại tóc và hình dạng tóc
Khi biết cách phân biệt loại tóc là gì, hình dạng ra sao sẽ giúp bạn tìm được phương pháp chăm sóc tóc phù hợp. [3]
1. Phân loại tóc theo độ dầu và phương pháp chăm sóc tóc riêng biệt
Tóc chúng phải chịu tác động của tuyến bã nhờn cũng tương tự như da mặt của chúng ta. Nó cũng sẽ được phân làm 4 nhóm chính như sau:
Tóc thường
Tóc thường là loại tóc "dễ chịu" nhất, tóc không quá khô cũng không quá dầu, rất dễ chăm sóc và tạo kiểu. Bằng cách duy trì chế độ ăn uống và sinh hoạt ổn định, gội đầu thường xuyên bằng dầu gội tự nhiên, bảo vệ tóc khi tạo kiểu và massage da đầu, bạn có thể dễ dàng giữ cho mái tóc thường luôn khỏe mạnh và bóng đẹp.
Tóc dầu
Tóc dầu thường sẽ rất nhanh bị đổ dầu nhất là vào những ngày nắng nóng. Để chắc chắn liệu tóc của bạn có phải là tóc dầu hay không, bạn có thể rẽ lấy một ít tóc, sau đó dùng tay vuốt nhẹ xuống theo chiều dọc của sợi tóc. Nếu đó là tóc dầu, bạn sẽ cảm thấy tóc trơn mướt và cảm giác có dầu bám trên tay.
Tóc dầu dễ bị bết và thường xuất hiện gàu, do đó việc chăm sóc tóc loại này khá phức tạp, đòi hỏi một số phương pháp đặc biệt:
- Gội đầu thường xuyên để loại bỏ dầu thừa và bụi bẩn. Nhưng không nên gội quá nhiều lần trong ngày vì có thể kích thích tuyến dầu của da đầu, dẫn đến việc tăng sản xuất dầu và làm tóc nhanh bết hơn.
- Khi chọn dầu gội cho tóc dầu nên ưu tiên dầu gội chứa các thành phần giúp giảm lượng dầu như tinh chất chanh, bạc hà, trà xanh,...
- Tránh chạm vào tóc quá nhiều bằng tay, vì dầu từ da đầu có thể lan tỏa và gây bết tóc nhanh hơn.
- Tránh sử dụng dầu xả hoặc các sản phẩm chăm sóc có thành phần dưỡng quá dày vì có thể làm tóc dầu trở nên bết và nặng hơn.
- Hạn chế việc sử dụng nhiệt lượng cao và sử dụng các sản phẩm chống nhiệt để bảo vệ tóc khỏi tác động của nhiệt.
- Chế độ ăn uống cũng có thể ảnh hưởng đến tình trạng tóc dầu. Hạn chế đồ ăn có nhiều dầu mỡ và thực phẩm nhanh chóng. Thay vào đó, tăng cường ăn các loại thực phẩm giàu chất xơ và rau xanh để cung cấp dưỡng chất cho tóc.

Tóc khô
Tóc khô thường không có độ sáng nhất định và màu tóc trông sẽ hơi bị xỉn. Ngoài ra, tóc khô cứng dễ gãy rụng, trông thiếu sức khỏe và thường bị chẻ ngọn. Tuy nhiên, loại tóc này thường ít bị tình trạng gàu hoặc không có gàu.
Để chăm sóc tóc khô và tạo độ sáng khỏe cho mái tóc, bạn có thể áp dụng những phương pháp sau:
- Chọn dầu gội và dầu xả chứa các thành phần dưỡng ẩm như dầu dừa, dầu argan hoặc dầu oliu. Những thành phần này giúp cung cấp độ ẩm cho tóc và làm tóc trở nên mềm mượt hơn.
- Hạn chế sử dụng nhiệt lượng cao. Nhiệt độ cao từ máy sấy tóc và máy uốn có thể làm tóc khô trở nên khô hơn và gây hư tổn.
- Tóc khô không cần phải gội đầu quá thường xuyên. Gội đầu mỗi hai ngày hoặc ba ngày một lần để giữ cho tóc có đủ dầu tự nhiên để duy trì độ ẩm.
- Hạn chế sử dụng các loại sản phẩm chăm sóc tóc chứa hóa chất gây tổn hại như sulfate, paraben, cồn,... Thay vào đó, hãy chọn các sản phẩm tự nhiên và không gây kích ứng cho tóc.
- Sử dụng các loại dầu dưỡng tóc tự nhiên như dầu dừa hoặc dầu argan để tạo độ bóng và dưỡng ẩm cho tóc khô.
- Massage da đầu nhẹ nhàng hàng ngày để kích thích lưu thông máu và cung cấp dưỡng chất cho chân tóc. Điều này giúp tăng cường sự nuôi dưỡng và phục hồi cho tóc khô.
- Đặc biệt trong môi trường khô hanh hoặc nhiệt đới ẩm ướt, hãy bảo vệ tóc khỏi tác động của môi trường bằng cách đội mũ hoặc sử dụng dù khi ra khỏi nhà.
Tóc hỗn hợp
Tóc hỗn hợp là sự kết hợp giữa tóc dầu và tóc khô. Biểu hiện của tóc hỗn hợp là phần chân tóc bị dầu trong khi đuôi tóc lại khô, chẻ ngọn. Nguyên nhân khiến chân tóc có thể là do bạn đã sử dụng các sản phẩm chăm sóc tóc có độ dưỡng quá dày hoặc các loại tạo kiểu như gel, gôm,... Trong khi đó các tác nhân từ môi trường như độ ẩm, khói bụi, nắng nóng khiến đuôi tóc khô và xơ.
Để chăm sóc tóc hỗn hợp và cân bằng được độ dầu và độ khô của tóc, bạn có thể thực hiện những phương pháp sau:
- Hãy cân nhắc chia tách việc gội đầu để làm sạch chân tóc dầu và giữ đuôi tóc khô. Bạn có thể sử dụng dầu gội chuyên dụng cho tóc hỗn hợp hoặc chọn dầu gội dành cho tóc dầu và chỉ áp dụng lên chân tóc.
- Đặc biệt bạn nên hạn chế sử dụng dầu xả trên chân tóc, thay vào đó, hãy tập trung áp dụng dầu xả từ phần giữa tóc đến đuôi tóc để làm dịu và nuôi dưỡng phần tóc khô.
- Tránh sử dụng sản phẩm tạo kiểu có chứa cồn. Các sản phẩm tạo kiểu chứa cồn có thể làm khô tóc và gây hư tổn.
- Dành thời gian chăm sóc đuôi tóc khô bằng cách sử dụng dầu dưỡng tóc hoặc serum dưỡng tóc. Áp dụng một lượng nhỏ dầu dưỡng tóc từ phần giữa tóc đến đuôi tóc để làm mềm mượt và giữ ẩm cho phần đuôi tóc khô.
- Như đã đề cập trước đó, nhiệt độ cao từ máy sấy tóc và máy uốn có thể làm tóc khô trở nên khô hơn và gây hư tổn. Hạn chế việc sử dụng nhiệt lượng cao và sử dụng các sản phẩm chống nhiệt để bảo vệ tóc khỏi tác động của nhiệt.
- Đối với phần da đầu dầu, hãy sử dụng sản phẩm chăm sóc da đầu nhẹ nhàng để kiểm soát dầu và ngăn ngừa gây bết tóc. Thực hiện massage da đầu nhẹ nhàng để kích thích lưu thông máu và giúp cung cấp dưỡng chất cho chân tóc.
- Định kỳ cắt tỉa tóc để loại bỏ phần tóc chẻ ngọn và duy trì hình dáng tóc.
2. Phân loại tóc theo hình dạng
Andre Walker (nhà tạo mẫu tóc nổi tiếng từng làm việc cùng với Oprah Winfrey) đã phát triển một hệ thống phân loại tóc dựa trên độ quăn và kiểu quăn của tóc. Hệ thống này bao gồm 4 nhóm tóc chính, từ thẳng đến xoăn tít, giúp chúng ta có thể xác định và hiểu rõ hơn về loại tóc của mình:
- Loại 1 - Thẳng (straight): Đây là loại tóc không có độ xoăn. Sợi tóc thẳng và không gợn sóng hay xoăn. Tóc loại này thường có cấu trúc trơn, thường khá trơn tru và mềm mại.
- Loại 2 - Gợn sóng (wavy): Đây là loại tóc có gợn sóng nhẹ, nhưng không có độ xoăn lớn. Tóc gợn sóng có cấu trúc tạo thành những sóng nhẹ, tạo nên một vẻ đẹp tự nhiên và phong cách nhẹ nhàng.
- Loại 3 - Xoăn (Curly): Đây là loại tóc có kiểu xoăn theo hình chữ S và có độ xoăn rõ ràng ngay cả khi không tạo kiểu. Sợi tóc xoăn này thường có cấu trúc uốn cong rõ nét và tạo nên nét cuốn hút tự nhiên.
- Loại 4 - Xoăn tít (Kinky-coily): Đây là loại tóc xoăn chặt, dáng xoăn theo kiểu chữ Z. Sợi tóc xoăn tít này có độ co giãn và đàn hồi. Khi kéo giãn tóc, tóc sẽ tự động trở lại hình dạng xoăn ban đầu khi bạn buông tay. Tóc loại này có khả năng co lại đến 75% chiều dài thực sự của nó.

Sức khỏe của tóc ảnh hưởng bởi những yếu tố nào?
Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe tóc mà đôi khi chúng ta không hề hay biết về điều đó, ECO Pharma xin liệt kê các yếu tố sau đây:
- Yếu tố nội tiết: Cả hormone nữ và nam đều góp phần đáng kể vào sức khỏe và sự phát triển của tóc. Nội tiết tố androgen chịu trách nhiệm cho sự phát triển của tóc ở nam giới và một mức độ nhỏ ở phụ nữ. Nồng độ androgen giảm trong quá trình lão hóa dẫn đến tóc mọc chậm, tóc mỏng và kém bóng mượt.
- Di truyền: Yếu tố di truyền không chỉ chịu trách nhiệm về màu tóc mà còn về mật độ, kết cấu và sự phát triển của tóc. Ở nam giới có gen dễ bị hói. Nguyên nhân là do hormone testosterone được chuyển đổi thành dạng mạnh hơn là dihydrotestosterone (DHT), liên kết với các tế bào trong nang tóc và làm hỏng chúng. Tổn thương gây ra cho các nang tóc dẫn đến chứng hói đầu ở nam giới. Đôi khi bệnh hói đầu là hậu quả của chứng rụng tóc do di truyền.
- Căng thẳng: Căng thẳng cũng được coi là một trong những nguyên nhân tác động tiêu cực đến mức độ khỏe mạnh của tóc. Căng thẳng tâm lý nặng nề dẫn đến tình trạng rụng tóc tạm thời gọi là telogen effluvium. Nghiên cứu chỉ ra rằng căng thẳng có thể ảnh hưởng đến quá trình mọc tóc tự nhiên bằng cách khiến tóc mọc nhiều hơn để bước vào giai đoạn nghỉ ngơi và rụng của chu kỳ tóc.
- Thuốc điều trị: Một số loại thuốc điều trị đi kèm tác dụng phụ khiến cho chúng ta bị rụng tóc. Điển hình như thuốc điều trị bệnh gút, viêm khớp, huyết áp, thuốc chống đông máu, thuốc chống trầm cảm, thuốc tránh thai,...
- Chế độ dinh dưỡng: Tóc được làm bằng một loại protein tự nhiên gọi là keratin. Do đó, thực phẩm giàu protein có thể giúp tóc chắc khỏe. Ngoài ra, các nhóm vitamin cũng có nhiệm vụ kích thích chu kỳ tóc. Một số loại vitamin có thể kéo dài giai đoạn anagen và trì hoãn giai đoạn telogen.
- Ô nhiễm: Tiếp xúc với các chất gây ô nhiễm môi trường như bụi, khói, niken, chì, asen, sulfur dioxide nitrogen dioxide, amoniac và các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi khiến các chất ô nhiễm này lắng đọng trên da đầu. Những chất ô nhiễm này góp phần gây kích ứng da đầu, mẩn đỏ, ngứa, tiết bã nhờn quá mức, gàu, tổn thương chân tóc dẫn đến rụng tóc.
- Hút thuốc: Hút thuốc ảnh hưởng đến lưu lượng máu đi khắp cơ thể, làm chậm lưu lượng máu trong nang tóc dẫn đến quá trình phát triển của tóc cũng bị trì trệ theo. Bên cạnh đó các chất độc hại trong khói thuốc cũng có thể làm hỏng nang lông, dẫn đến viêm nang lông.
- Chăm sóc tóc không đúng cách: Rụng tóc không phải lúc nào cũng do rụng toàn bộ sợi tóc mà trong một số trường hợp, nó là kết quả của tổn thương từ bên ngoài khiến các sợi tóc bị gãy ngang. Một số dụng cụ làm tóc và quy trình thẩm mỹ có thể khiến tóc bị hư tổn và gãy rụng. Máy sấy nóng, thiết bị uốn tóc và máy duỗi tóc tác dụng nhiệt lên tóc khiến tóc trở nên giòn. Thậm chí, làm sạch tóc quá mức cũng có thể thúc đẩy rụng tóc vì nó có thể làm mất đi lớp dầu tự nhiên trên tóc.
- Sản phẩm có thành phần hại tóc: Một số sản phẩm dành cho tóc có chứa hóa chất mạnh làm yếu và hư tổn tóc, dẫn đến rụng tóc tạm thời. Nên tránh dùng dầu gội có chứa polyethylene glycol và cồn vì nó làm gãy tóc. Thuốc nhuộm tóc có chứa paraphenylenediamine có thể gây kích ứng da đầu và phản ứng dị ứng, cuối cùng có thể dẫn đến tóc mỏng, thưa. Vì vậy, hãy ưu tiên chọn sản phẩm chăm sóc tóc có thành phần hữu cơ và nguồn gốc từ thảo dược để hỗ trợ tóc phát triển khỏe mạnh.

Các vấn đề liên quan đến tóc và da đầu
Các vấn đề liên quan đến tóc là gì? Những ai thường gặp phải các tình trạng này?
1. Rụng tóc
Trung mỗi ngày chúng ta sẽ rụng dưới 100 sợi tóc, nếu số lượng tóc rụng của bạn nhiều hơn con số này có thể bạn đang gặp tình trạng rụng tóc tạm thời hoặc một số vấn đề liên quan đến tóc. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng tóc rụng nhiều như thay đổi nội tiết tố, thiếu hụt dinh dưỡng, căng thẳng, mệt mỏi, sử dụng thuốc điều trị,...
⇒ Xem ngay bài viết: Rụng tóc nhiều: Nguyên nhân, dấu hiệu, phân loại và chẩn đoán để tìm hiểu sâu hơn bạn nhé.2. Hói đầu
Hói đầu là hiện tượng tóc rụng nhiều hơn mức bình thường và không đồng đều khiến nhiều mảng trên da đầu xuất hiện khoảng trống và mất lỗ chân lông. Chứng hói đầu xảy ra ở cả nam và nữ nhưng tỷ lệ nam giới chiếm con số cao hơn. Nguồn gốc của bệnh hói đầu xuất phát từ sự suy yếu các tế bào mầm tóc dẫn đến số lượng tóc rụng nhiều bất thường và liên tục. Những người dễ mắc chứng hói đầu là nam giới trên 30 tuổi, những người có gen di truyền, phụ nữ sau sinh và phụ nữ tiền mãn kinh - mãn kinh,...
3. Tóc bị hư tổn
Một số dấu hiệu cho thấy tóc bạn đang hư tổn như tóc khô, xơ xác, chẻ ngọn, gãy ngang, tóc dễ bị rối và khó tạo kiểu, tóc bị thắt nút,... Có hai nguyên nhân chính khiến tóc bị hư tổn là do nhiệt và hóa chất gây ra:
- Hư tổn do nhiệt: Các phương pháp tạo kiểu tóc cần sử dụng các thiết bị có nhiệt độ cao khiến lớp biểu bì bên ngoài tóc bị khô và hỏng, theo thời gian tóc dễ bị khô giòn, gãy rụng.
- Hư tổn do hóa chất: Trường hợp tóc bị tổn thương do hóa chất tình trạng có khi sẽ nghiêm trọng hơn vì mức độ ảnh hưởng lâu dài hơn. Các hóa chất này thường có trong các loại thuốc nhuộm, duỗi tóc. Chúng khiến tóc mất lớp bảo vệ bên ngoài, trở nên xốp, xơ rối và dễ gãy rụng.
4. Tóc bạc
Tóc bạc là dấu hiệu của quá trình lão hóa, thường sẽ xuất hiện ở độ tuổi 40 - 50. Tuy nhiên, ở một số người tóc bắt đầu chuyển sang màu xám, bạc khi vẫn còn trong độ tuổi thanh niên. Đa số trường hợp tóc bạc sớm là do yếu tố di truyền. Tuy nhiên, nếu bạn không xác định nguyên nhân vì sao tóc đột ngột bạc sớm và bạc nhanh thì nên tìm hiểu nguyên nhân hoặc xin tư vấn từ các bác sĩ chuyên khoa.
5. Gàu, viêm da đầu và các bệnh da đầu khác
Khi bạn phát hiện một số dấu hiệu như ngứa da đầu, bong tróc da đầu, nhờn rít, viêm da,... thì có thể bạn đang gặp phải một trong số các bệnh lý về da đầu. Gàu và viêm da đầu là hai trong số các bệnh lý về da đầu phổ biến.
Ngoài ra còn một số chứng bệnh khác về da đầu như viêm da tiết bã, viêm chân tóc, bệnh á sừng, vảy nến,...Về tổng thể các bệnh về da đầu đều không gây ảnh hưởng đến sức khỏe, tuy nhiên lại ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý và thẩm mỹ của người bệnh. Ngoài ra, khi gặp phải các vấn đề này, tóc sẽ không được khỏe đẹp và bóng mượt nữa.

Làm sao để chăm sóc và bảo vệ mái tóc?
Nếu đã hiểu rõ tóc là gì và cấu tạo của tóc như thế nào, bạn nên tìm hiểu thêm làm sao để chăm sóc và bảo vệ mái tóc của mình. Nội dung bài viết đã cung cấp cho bạn cách chăm sóc tóc cụ thể dành cho từng loại tóc riêng biệt. Sau đây là những bí quyết giúp bạn chăm sóc tóc tốt hơn và có thể áp dụng mỗi ngày.
1. Bí quyết chăm sóc tóc mỗi ngày
- Thường xuyên tỉa tóc: Tỉa tóc thường xuyên sẽ giúp loại bỏ phần ngọn tóc bị khô xơ, chẻ ngọn, đồng thời kích thích tóc mọc nhanh và khỏe hơn.
- Không nên gội đầu bằng nước nóng: Nhiệt độ cao rất dễ khiến tóc mất đi lớp dầu bảo vệ tóc. Vì vậy tốt nhất chỉ nên gội đầu bằng nước ở nhiệt độ thường. Vào mùa đông, bạn có thể gội đầu bằng nước ấm và cần có phương pháp chăm sóc tóc phù hợp hơn.
- Hạn chế nhuộm tóc: Không thể phủ nhận nhuộm tóc góp phần nâng tầm diện mạo của chúng ta lên rất nhiều lần. Tuy nhiên nếu bạn quá lạm dụng thuốc nhuộm tóc sẽ nhanh chóng khiến cho mái tóc hư tổn, về sau sẽ rất khó hồi phục.
- Ủ tóc bằng các loại mặt nạ thiên nhiên: Bạn có thể áp dụng các công thức tự làm mặt nạ ủ tóc từ các nguyên liệu tự nhiên như trứng gà, trái bơ, dầu dừa, dầu oliu,... Các dưỡng chất này sẽ giúp nuôi dưỡng tóc an toàn hơn thay vì sử dụng các sản phẩm công nghiệp chứa các hóa chất khiến cho tóc bị tổn thương.
- Tẩy tế bào chết cho da đầu: Bước này sẽ giúp bạn loại bỏ các tế bào chết, bụi bẩn, vảy da đầu, dầu thừa,... còn bám trên bề mặt da đầu.
- Hãy để tóc khô tự nhiên: Sấy tóc rất tiện lợi khi bạn muốn làm khô tóc nhanh sau khi gội. Tuy nhiên nếu không phải gấp gáp, hãy để tóc khô tự nhiên để hạn chế nhiệt nóng của máy sấy ảnh hưởng đến độ chắc khỏe của mái tóc.
- Chăm sóc tóc từ sâu bên trong: Nuôi dưỡng tóc từ sâu bên trong bằng chế độ dinh dưỡng lành mạnh, bổ sung các thực phẩm hỗ trợ và duy trì mái tóc khỏe đẹp từ gốc.

2. Bảo vệ tóc trước các tác nhân gây hại từ môi trường
- Bảo vệ tóc dưới ánh nắng mặt trời: Khi ra ngoài bạn nên sử dụng mũ nón hoặc dù để che nắng. Không nên để tóc ẩm tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời. Khi tóc ướt sẽ trở nên yếu hơn bình thường, nếu bạn để nắng chiếu trực tiếp lên tóc không những khiến cho tóc bị cháy nắng mà còn dễ làm cho tóc bị khô giòn do độ ẩm trong tóc bị bốc hơi quá nhanh.
- Sử dụng xịt chống nắng cho tóc: Tương tự như việc chống nắng cho da, mái tóc cũng cần được bảo vệ khỏi tác động tiêu cực từ tia UV. Bạn hãy chọn các sản phẩm xịt chống nắng kết hợp dưỡng tóc sẽ giúp bạn hạn chế các tác động của tia UV mà không làm tóc bị bết hay khô.
- Bảo vệ tóc khi đi bơi: Sử dụng mũ trùm tóc khi bơi sẽ hạn chế tối đa tóc tiếp xúc trực tiếp với nước hồ bơi. Bạn có thể thoa thêm dưỡng chất cho tóc trước khi buộc gọn và đội mũ bơi. Mũ bơi không chỉ bảo vệ tóc mà còn giúp bạn không bị vướng tầm nhìn trong quá trình bơi.

Tìm hiểu thêm về quá trình tiến hóa của tóc
Vị trí của lông và tóc trên cơ thể quyết định chức năng của chúng. Tóc trên đầu bảo vệ da đầu khỏi tác hại của ánh nắng mặt trời và giúp điều hòa nhiệt độ cơ thể. Lông mày và lông mi giúp loại bỏ các vật thể lạ khỏi mắt, đồng thời lớp lông lót trong mũi và ống tai hoạt động như một bộ lọc bụi bẩn,...
So với các loài linh trưởng khác, chúng ta có rất ít lông trên cơ thể. Theo các nhà nhân chủng học, con người từng có một lớp lông bảo vệ dày hơn trên toàn bộ cơ thể. Chức năng của nó là điều chỉnh nhiệt độ cơ thể, bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời và làm hàng rào chống lại các tác nhân có thể gây hại cho da.
Trong quá trình tiến hóa của loài người, chúng ta đã đổi “áo khoác lông thú” của mình để lấy một lượng lông trên cơ thể ít hơn đáng kể. Các nhà khoa học đã đưa ra một số lời giải thích trong nhiều năm, với hầu hết các nghiên cứu đều chỉ ra sự điều hòa nhiệt độ - nói cách khác là để làm mát cho cơ thể. Ít hơn lông trên cơ thể và nhiều tuyến mồ hôi hơn cho phép làm mát hiệu quả hơn thông qua mồ hôi trong điều kiện khí hậu thay đổi.
Tuy nhiên, xét về mặt tiến hóa, tóc người vẫn là điều gì đó khó giải thích, nhất là về mặt số lượng. Theo một nghiên cứu đã xuất bản trên bioRxiv, tóc trên da đầu của người cũng như sự biến đổi hình thái của nó vẫn chưa được nghiên cứu về mặt tiến hóa. Cho đến nay các dự đoán của khoa học vẫn cho rằng sự phát triển đặc biệt của tóc như một cách để điều chỉnh nhiệt độ cơ thể chúng ta.
Vai trò của tóc trong xã hội loài người
Đặc điểm tóc là một trong những dấu hiệu nhân chủng học quan trọng, biểu thị nhiều thông tin về lịch sử, di truyền và văn hóa của một dân tộc. Màu và dạng tóc không chỉ phản ánh sự đa dạng sinh học, mà còn là một biểu hiện văn hóa độc đáo.
1. Vai trò thể hiện cá nhân
Tóc không chỉ là một bộ phận của cơ thể mà còn là một phần quan trọng trong việc thể hiện cá nhân. Dựa trên cách mỗi người chăm sóc và tạo kiểu tóc, chúng ta có thể nhận biết được cá tính và gu thẩm mỹ của họ. Từ kiểu tóc ngắn, dài, búi tóc đến màu sắc tóc độc đáo, tất cả đều thể hiện phong cách và cá tính riêng.
2. Biểu tượng cho văn hóa
Từ xa xưa tóc đã trở thành biểu tượng đại diện cho một số tộc người hoặc văn hóa cụ thể. Ví dụ, trong một số dân tộc, tóc dài và dày được coi là biểu hiện của vẻ đẹp và truyền thống văn hóa. Trong khi đó, một số tộc người khác có truyền thống cắt ngắn hoặc mang những kiểu tóc độc đáo để thể hiện sự độc lập và văn hóa của họ.
3. Biểu tượng cho tôn giáo
Tóc cũng có thể mang trong mình những ý nghĩa tôn giáo sâu sắc. Trong một số tôn giáo, tóc được coi là một phần thiêng liêng. Ví dụ, trong đạo Hindu, tóc được coi là một phần quan trọng của sự linh thiêng và được giữ dài, không cắt. Tuy nhiên, mỗi tôn giáo có những quy định riêng về tóc và tóc thường là một phần quan trọng trong việc nhận dạng các tín đồ tôn giáo.
4. Ký hiệu xã hội và phân biệt giới tính
Màu sắc và kiểu tóc cũng có thể là những ký hiệu xã hội và phân biệt giới tính quan trọng. Trong một số văn hóa, màu tóc và kiểu tóc đóng vai trò quan trọng trong việc định rõ vai trò và vị trí xã hội của một người. Ngoài ra, một số kiểu tóc đặc trưng được xem là biểu tượng của giới tính, giúp phân biệt nam và nữ một cách rõ ràng.
5. Xu hướng thời trang, làm đẹp
Mỗi thời đại có những xu hướng và kiểu tóc độc đáo, phản ánh sự thay đổi của thời trang và tư duy thẩm mỹ trong xã hội. Nhờ sự sáng tạo và đa dạng của kiểu tóc, con người có thể biến đổi diện mạo và tự tin hơn trong cuộc sống hàng ngày.
6. Biểu tượng vẻ đẹp qua lịch sử
Không phải cho đến hiện tại tóc mới thể hiện được vai trò của mình, từ lâu tóc đã là một biểu tượng vẻ đẹp trải qua nhiều thời kỳ lịch sử. Trong các triều đại và thời kỳ khác nhau, màu sắc và kiểu tóc đã thay đổi theo thị hiếu và xu hướng của thời đại. Từ tóc xoăn thập kỷ 1920 đến tóc búi cao của thập kỷ 1960, mỗi kiểu tóc mang trong mình câu chuyện và phản ánh văn hóa thời đại đó.
⇒ Nếu bạn có hứng thú và muốn tìm hiểu nhiều hơn về mái tóc của mình, hãy xem ngay tại danh mục vài viết Tóc - Móng.
Hiểu rõ tóc là gì và cấu tạo của tóc giúp chúng ta có phương pháp chăm sóc tóc đúng cách và hiệu quả. Hãy chăm sóc tóc của bạn bằng cách sử dụng các sản phẩm chăm sóc tóc phù hợp với tính chất tóc của bạn. Ngoài ra, bạn cũng nên đảm bảo cung cấp đủ dinh dưỡng cho tóc và bảo vệ tóc tránh những tác động có hại từ môi trường xung quanh.




