Cá giàu dinh dưỡng và tốt cho sức khỏe của hầu hết mọi người. Mặc dù vậy vẫn có lo lắng rằng khi bị men gan cao có ăn cá được không và ảnh hưởng gì đến chức năng gan không? Hãy cùng ECO Pharma đi tìm câu trả lời trong bài viết sau đây.
Cá là nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng, cung cấp nhiều protein chất lượng cao, các vitamin A, vitamin D và khoáng chất (selenium, kẽm, sắt) cần thiết cho sức khỏe. Đặc biệt là nguồn axit béo omega-3, thường có nhiều hơn trong các loại cá béo như cá hồi, cá thu và cá mòi.
Người bị men gan tăng cao nên bổ sung cá vào chế độ dinh dưỡng hàng ngày vì loại thực phẩm này có thể giúp cải thiện tình trạng viêm gan và hỗ trợ sức khỏe gan. Đặc biệt là các axit béo giàu omega-3 gồm axit docosahexaenoic (DHA) và axit eicosapentaenoic (EPA). Đây là những chất béo lành mạnh có tác dụng chống viêm tự nhiên, chúng có thể giúp ngăn chặn tổn thương tế bào gan và cải thiện các chỉ số men gan tăng.
Men gan cao có ăn được cá không? Thêm cá vào chế độ ăn uống hàng ngày đặc biệt tốt cho người bị tăng men gan hoặc mắc các bệnh lý về gan. Các nghiên cứu chỉ ra rằng tiêu thụ cá giàu omega-3 giúp ổn định chỉ số men gan như ALT và AST. Thậm chí một nghiên cứu khác còn nhấn mạnh chế độ ăn giàu cá làm giảm đáng kể hoạt động của aminotransferase và alanine aminotransferase trong huyết tương, đồng thời tăng cường hoạt động liên kết DNA của PPARγ trong gan. (1)
Ngoài ra, cá còn mang đến những lợi ích đáng kể có thể giúp điều hòa chức năng gan để ổn định men gan như:
Omega-3 đặc biệt là dạng EPA và DHA dồi dào trong cá có tác dụng chống viêm và hỗ trợ cải thiện chức năng gan. Cơ chế hoạt động của omega-3 bao gồm kích hoạt PPAR-α (peroxisome proliferator activated receptor alpha) và ức chế SREBP-1c (sterol regulatory element binding protein-1c) từ đó cải thiện quá trình oxy hóa axit béo và cải thiện tình trạng tăng men gan.
Cá là nguồn thực phẩm cung cấp các protein chất lượng sinh học cao có thể giúp cải thiện chức năng gan và tăng cường khả năng chống lại các tổn thương gan do rượu hoặc chất độc khác. Ngoài ra cá cũng cung cấp đầy đủ các axit amin thiết yếu cho quá trình tái tạo và phục hồi tế bào gan.
Ngoài protein chất lượng cao và omega-3, cá cũng là nguồn cung cấp phong phú các vitamin và khoáng chất như vitamin D, kẽm, selenium. Selenium có khả năng bảo vệ tế bào gan khỏi sự phá hủy của các gốc tự do, trong khi kẽm giúp cải thiện chức năng miễn dịch và hỗ trợ quá trình giải độc của gan. Vitamin D đóng vai trò trong điều hòa miễn dịch và chống viêm ở gan. Tất cả những chất này đều giúp ích cho việc điều hoà men gan.
Tiêu thụ cá giàu omega-3 đã được chứng minh có tác dụng bảo vệ gan và giảm đáng kể nguy cơ mắc các bệnh gan mạn tính. Các nghiên cứu phân tích quy mô lớn cho thấy việc ăn nhiều cá có liên quan đến việc giảm 18% nguy cơ mắc ung thư gan và cứ mỗi khẩu phần cá được tăng cường mỗi tuần đã làm giảm 6% nguy cơ mắc bệnh gan. Cơ chế bảo vệ gan của cá chủ yếu nhờ vào hàm lượng axit béo omega-3 dồi dào – một chất có tác dụng chống viêm mạnh mẽ, ức chế quá trình xơ hóa gan thông qua việc điều chỉnh các con đường tín hiệu TGF-β và Hedgehog. Chất này đồng thời cải thiện chuyển hóa lipid bằng cách ức chế SREBP-1c và tăng cường hoạt động PPAR-α. (2)
Xem thêm: Bị gan nhiễm mỡ ăn cá được không? Cá hồi có ảnh hưởng gì không?
Cá rất tốt cho sức khỏe của những người mắc bệnh lý về gan nhưng loại thực phẩm này nên được ăn ở các dạng chế biến lành mạnh. Các dạng chế biến lành mạnh bao gồm việc giảm đường, dầu mỡ, muối, gia vị cay, các chất phụ gia; và tránh ám khói. Theo đó, cá nên được hấp, luộc, chiên không dầu, nướng giấy bạc, nấu cháo, sốt cà chua, lẩu cá, canh cá không dầu thay vì nướng than, chiên dầu mỡ, kho mặn. Đặc biệt, chiên rán cá ngập dầu ở nhiệt độ cao dễ tạo ra các hợp chất độc hại như acrylamide và aldehyde có thể gây tổn thương tế bào gan nếu tiêu thụ thường xuyên. Hoặc nướng cá trên than có thể sinh ra các chất gây ung thư.
Ngoài ra, người bệnh gan cũng không nên ăn cá mắm và cá hộp vì có quá nhiều muối và chất bảo quản không tốt cho gan; Không nên ăn cá tái, sống như sushi, gỏi vì dễ nhiễm sán hoặc các loại vi khuẩn gây ngộ độc tiêu hóa.
Người bị men gan cao ăn cá được không? Nhìn chung cá tốt để thêm vào chế độ ăn uống hàng ngày cho người mắc các vấn đề về gan, đặc biệt là một số loại cá giàu omega-3 sau đây.
Các loại cá biển béo như cá hồi, cá thu, cá mòi hoặc cá trích tốt cho sức khỏe của người bị rối loạn men gan vì chứa hàm lượng omega-3 cao (1,000mg/khẩu phần). Hầu hết các khuyến nghị về nguồn thực phẩm trong chế độ ăn cho người mắc bệnh gan nói chung đều có cá béo, đặc biệt là cá hồi. Tuy nhiên, bạn nên chọn cá đã được kiểm tra về an toàn thực phẩm để tránh ăn phải loại nhiễm thuỷ ngân. Bởi vì cá biển có khả năng bị nhiễm chất độc hại này.
Cá nước ngọt có thể làm giảm tình trạng gan nhiễm mỡ bằng cách điều chỉnh hệ vi khuẩn đường ruột và các chất chuyển hóa, từ đó hạn chế tình trạng men gan tăng. Bổ sung cá nước ngọt trong thực đơn hàng ngày đã ghi nhận sự cải thiện đáng kể về hàm lượng chất béo trong gan và mức độ men gan ở những người bệnh mắc gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD).
Các loại cá chứa hàm lượng thủy ngân cao như cá kiếm, cá mập, cá ngừ mắt to và cá marlin không nên ăn thường xuyên do nguy cơ tích tụ thủy ngân. Nghiên cứu cho thấy phơi nhiễm thủy ngân có liên quan đến việc giảm chức năng gan, mặc dù tiêu thụ cá có thể bù đắp một phần tác hại của thủy ngân nhờ tác dụng chống oxy hóa. Cá chế biến sẵn, cá đóng hộp và cá muối cũng nên hạn chế do chứa nhiều chất bảo quản và muối, ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng gan.
Ngoài men gan cao có ăn cá được không, dưới đây là những thắc mắc thường gặp khác liên quan đến vấn đề này.
Ăn cá không trực tiếp hạ được men gan nhưng thông qua các tác động tích cực tới sức khỏe gan, có thể giúp gan hoạt động tốt hơn. Một nghiên cứu được thực hiện ở người bệnh tiểu đường type 2 cho thấy sau 12 tuần bổ sung omega-3 từ cá, mức ALT và AST giảm đáng kể. Nhưng để đạt được hiệu quả tốt hơn thì người bệnh cần kết hợp bổ sung cá trong chế độ dinh dưỡng hàng ngày với lối sống lành mạnh.
Người bị men gan cao nên ăn cá khoảng 2 – 3 lần mỗi tuần để nạp được nhiều các chất dinh dưỡng tốt cho gan. Nhưng dinh dưỡng vốn không phải là biện pháp đơn độc có thể giải quyết được bất kỳ vấn đề nào về gan. Đối với bệnh gan cần phải kết hợp cả lối sống lành mạnh, dùng vitamin bổ sung, tinh chất bổ sung và các loại thuốc mới giúp ngăn ngừa gan tổn thương nặng thêm và tăng cường khả năng phục hồi. Nếu men gan của bạn không ổn định, hãy bổ sung tinh chất thiên nhiên quý Wasabia và S.Marianum. Hai tinh chất này có tác dụng điều hòa hoạt động của tế bào Kupffer, từ đó giúp giảm sản sinh các chất trung gian gây viêm như Leukotriene, Interleukin, TNF-α, TGF-β. Bên cạnh đó, chúng còn hỗ trợ chống oxy hóa, thúc đẩy hoạt động của yếu tố bảo vệ Nrf2, qua đó tăng cường khả năng thải độc và bảo vệ gan. Wasabia và S.Marianum đã được chứng minh về hiệu quả hỗ trợ điều trị và phòng ngừa các bệnh lý về gan, an toàn để bổ sung lâu dài.
Men gan cao có ăn cá được không? Như vậy là ăn cá rất tốt cho sức khỏe của người đang bị tăng men gan, chỉ cần bạn chế biến theo các phương pháp lành mạnh. Nhưng để men gan ổn định lâu dài thì cần phải kiểm soát được nguyên nhân cụ thể. Bạn nên đi thăm khám để biết men gan tăng do đâu và cần phải điều trị như thế nào cho hiệu quả.
