Mướp đắng (khổ qua) đã được sử dụng trong y học cổ truyền để điều trị nhiều tình trạng như táo bón, khó tiêu, ho, bệnh đường hô hấp, bệnh gút, viêm khớp, bệnh ngoài da và vết thương. Nhưng không biết người có men gan cao có ăn được mướp đắng không? Những giải đáp trong bài viết sau đây sẽ làm rõ điều này.
Những người bị men gan cao ăn mướp đắng với liều lượng vừa phải không chỉ tốt cho sức khỏe gan mà còn tốt cho sức khỏe tổng thể. Loại quả này rất giàu chất xơ, chất chống viêm, chất chống oxy hoá và có hoạt tính chống ung thư, thải độc gan, giảm đường huyết (một tình trạng liên quan đến bệnh gan do rối loạn chuyển hóa).
Cùng ECO Pharma tìm hiểu chi tiết hơn về những lợi ích nổi bật mà mướp đắng có thể mang lại cho người mắc các vấn đề về gan trong nội dung sau đây.
Bị men gan cao có nên ăn mướp đắng không? Ăn mướp đắng có thể giúp kiểm soát men gan thông qua các hoạt động hỗ trợ thải độc, giảm viêm, giảm cân và ngăn ngừa tích tụ mỡ gan.
Mướp đắng chứa vitamin C, flavonoid, polyphenol có tác dụng chống oxy hóa giúp gan đào thải độc tố hiệu quả hơn và thậm chí có thể tái tạo tế bào gan. Theo truyền thống mướp đắng được sử dụng như một chất giải độc tự nhiên để kiểm soát các rối loạn gan và bệnh vàng da cũng như cải thiện nhiều tình trạng sức khỏe khác.
Gan là cơ quan đầu tiên chịu các thách thức trực tiếp trong quá trình béo phì, tiểu đường do chế độ ăn uống gây ra. Việc tiêu thụ khổ qua có thể giúp làm giảm sự tích tụ chất béo trong gan để ngăn ngừa hoặc làm giảm bệnh gan nhiễm mỡ vì loại quả này có khả năng ức chế tích lũy mỡ gan. Ngoài ra nó cũng giúp chống oxy hóa, loại bỏ các gốc tự do tấn công tế bào gan để ngăn ngừa hoặc làm giảm viêm gan. (1)
Một nghiên cứu ở chuột đăng trên Viện Y tế Quốc gia Mỹ, 2014 cho thấy mướp đắng giúp ngăn ngừa viêm và stress oxy hóa; nó cũng giúp điều chỉnh hoạt động ty thể, ức chế hoạt động apoptosis, ức chế tích lũy lipid trong quá trình phát triển bệnh gan nhiễm mỡ. (2)
Mướp đắng có lượng calo thấp nhưng chứa lượng chất xơ dồi dào vì vậy có thể giúp tăng cường quá trình trao đổi chất của cơ thể, giảm hấp thụ chất béo và giảm cảm giác thèm ăn để kiểm soát cân nặng. Mướp đắng cũng chứa 90% là nước nên rất tốt cho việc thanh lọc cơ thể. Vì vậy đối với những người cần nạp ít calo hoặc giảm cân, ăn mướp đắng là một lựa chọn tuyệt vời.
Mướp đắng và chiết xuất của nó mang đến một số lợi ích cho người bị men gan cao nhưng chúng cũng có thể gây ra một số tác dụng phụ bất lợi (thường là tiêu thụ ở liều lượng cao).
Các tác dụng phụ bao gồm:
Khổ qua chứa các hoạt chất sinh học như charantin, polypeptid-P, vicine có tác dụng tương tự insulin trong cơ thể con người là giúp giảm đường huyết. Vì vậy nếu tiêu thụ khổ qua quá mức có thể gây tụt đường huyết đột ngột, đặc biệt là những người đang dùng thuốc hạ đường huyết.
Nhiều nghiên cứu cho thấy việc lạm dụng khổ qua, đặc biệt là dạng nước ép hoặc thực phẩm chức năng có thể gây mất cân bằng chuyển hóa, làm tổn thương tế bào gan, gián tiếp dẫn đến tăng men gan (ALT, AST). Các triệu chứng có thể gặp phải lúc này chẳng hạn như mệt mỏi, chán ăn, đau tức vùng hạ sườn phải, buồn nôn.
Mướp đắng có thể gây một số tác dụng phụ khá như:
Ngoài ra mướp đắng có thể gây sảy thai vì vậy không nên sử dụng trong thai kỳ; Mướp đắng dạng chiết xuất có thể gây tác dụng phụ hiếm gặp nhưng có khả năng nghiêm trọng bao gồm hôn mê và co giật. (3)
Xem thêm: Bệnh gan có ăn khổ qua được không? Lưu ý khi sử dụng
Điều quan trọng là cần tiêu thụ mướp đắng với lượng vừa phải. Đối với dạng chiết xuất liều dùng thông thường được khuyến cáo là 500mg – 1000mg, chia làm hai đến ba lần một ngày. Đối với mướp đắng tươi tần suất tiêu thụ là 2 – 3 lần một tuần với liều lượng 100g – 200g (tương đương 1 – 2 trái cỡ vừa)/ngày; dạng nước ép chỉ 100ml – 150ml pha loãng/ngày.
Bạn có thể tiêu thụ mướp đắng tươi dưới dạng món ăn giàu dinh dưỡng hoặc mướp đắng khô dưới dạng trà nếu quá bận rộn. Hãy thử một số cách chế biến món ăn và trà mướp đắng sau đây để bồi bổ cho gan của bạn.
Khổ qua nhồi thịt: Khổ qua cắt khúc, bỏ ruột rồi nhồi thịt xay trộn mộc nhĩ, hành, gia vị. Sau đó hầm khoảng 20 phút để tạo ra món canh thanh mát, bồi bổ cho gan.
Canh khổ qua nấu tôm: Khổ qua cắt lát mỏng, nấu cùng tôm tươi đã bóc vỏ. Món canh này bổ sung protein, ít béo, giúp mát gan, thanh nhiệt, rất thích hợp dùng vào mùa hè hoặc khi cơ thể nóng trong.
Nước ép: Nếu không muốn ăn, bạn có thể ép 1 – 2 quả mướp để lấy nước uống. Nên pha loãng và không thêm đường.
Đối với những người yêu thích trà có thể tự làm trà mướp đắng để uống bằng cách thái mỏng đem phơi, sao rang hoặc sấy khô rồi dùng dần. Mỗi lần dùng lấy một nhúm ra nấu với nước 10 – 12 phút ở lửa vừa rồi tắt bếp ủ thêm 10 phút nữa; hoặc hãm với nước sôi.
Mặc dù khổ qua lành tính khi tiêu thụ với lượng vừa phải nhưng vẫn cần lưu ý:
Tóm lại men gan cao có ăn được mướp đắng không thì là có. Mướp đắng là thực phẩm lành mạnh, hỗ trợ gan giải độc, giúp kiểm soát men gan hiệu quả nếu dùng đúng cách. Tuy nhiên mướp đắng không phải là thuốc chữa bệnh gan nên bạn cần duy trì chế độ ăn và luyện tập khoa học cũng như tuân thủ tốt điều trị để kiểm soát các vấn đề về gan và giúp men gan ổn định.
