Nám nội tiết là một trong những nỗi lo phổ biến của phụ nữ, đặc biệt ở giai đoạn mang thai, sau sinh hoặc bước vào thời kỳ tiền mãn kinh. Cùng ECO Pharma tìm hiểu về tình trạng nám do nội tiết tố và một số vấn đề liên quan trong bài viết sau.

Nám nội tiết (hay còn được gọi là nám chân sâu) là tình trạng mất cân bằng các hormone nữ, dẫn đến hình thành các nốt tăng sắc tố trên bề mặt da. Sự hình thành của nám liên quan chủ yếu đến estrogen và progesterone (nội tiết tố nữ). Đây là các hormone sinh dục có vai trò quan trọng đối với cơ thể và có khả năng ảnh hưởng lên hoạt động của hormone alpha – MSH (hormone gây kích thích tăng sản sinh melanin ở da).
Nám nội tiết hình thành do sự rối loạn nội tiết tố trong cơ thể, kích thích sản xuất melanin, tạo ra các nốt tăng sắc tố trên bề mặt da. Một số yếu tố khác cũng góp phần khiến nám nặng hơn như stress kéo dài gây ảnh hưởng đến hoạt động của buồng trứng làm thay đổi nội tiết tố; dùng thuốc tránh thai chứa progestins; thay đổi nội tiết tố khi mang thai hoặc sau sinh, tiền mãn kinh, mãn kinh.
Trong khi đó, nám nắng thường xảy ra do tác động của các yếu tố bên ngoài như:
Nám do nội tiết tố có thể xảy ra do sự biến động hormone trong các giai đoạn như mang thai, sau sinh, tiền mãn kinh, mãn kinh,… cụ thể sau đây.
Nám da thường liên quan đến sự thay đổi nội tiết tố trong thai kỳ. Trong thời gian mang thai, lượng estrogen và progesterone trong cơ thể người phụ nữ tăng cao để bảo vệ và nuôi dưỡng thai nhi. Chính lượng nội tiết tăng cao này kích thích sinh tổng hợp melanin gây nám da. (1)

Giai đoạn tiền mãn kinh đặc trưng bởi sự dao động nồng độ estrogen, progesterone. Sự thay đổi nội tiết tố này có thể ảnh hưởng đến sắc tố da. Thay đổi nồng độ estrogen phá vỡ sự cân bằng trong việc điều chỉnh quá trình sản xuất và phân bố melanin trong da, có khả năng gây ra hoặc làm trầm trọng thêm chứng nám da. Thời kỳ mãn kinh cũng ảnh hưởng đến các yếu tố khác của cấu trúc da, ví dụ như hàng rào bảo vệ da, khiến da khô và nhạy cảm hơn. Điều này có thể dẫn đến kích ứng, làm cho tình trạng tăng sắc tố trở nên trầm trọng hơn.
Yếu tố tâm lý, cảm xúc có ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe và vẻ đẹp làn da. Hormone estrogen do não bộ chỉ đạo buồng trứng tiết ra, chính vì vậy khi não bộ rơi vào tình trạng căng thẳng, hoạt động của buồng trứng cũng sẽ bị tác động gây đảo lộn nội tiết tố và dẫn đến tình trạng nám sạm da.
Các hình thức tránh thai nội tiết tố có thể gây ra nám da bao gồm: (2)
Thành phần progestins có trong thuốc tránh thai không chỉ gây giữ nước mà còn góp phần không nhỏ trong việc kích thích hình nám da. Khi các đốm nám này tiếp xúc với ánh nắng mặt trời sẽ trở nên đậm màu và lan rộng hơn.
Nám nội tiết xuất hiện dưới dạng các đốm nhỏ, màu vàng nhạt hoặc đậm, kích thước không đều, xen lẫn với nhau, nếu không điều trị sớm sẽ phát triển lan nhanh sang các vùng da khác. Nám do nội tiết thường xuất hiện ở hai bên gò má, thái dương, trán, mũi, cánh mũi.
Ngoài ra, người bị tình trạng này cũng có thể xuất hiện một số biểu hiện khác như:


Tình trạng nám da do nội tiết sẽ giảm khi nội tiết tố cân bằng trở lại. Ví dụ như nám nội tiết xuất hiện do thai kỳ, khi sinh em bé xong, nội tiết trở về trạng thái bình thường, lúc này nám sẽ giảm dần dần. Thông thường, nám có thể bắt đầu mờ dần sau vài tháng đến một năm sau sinh, và việc giảm tiếp xúc với ánh nắng mặt trời chắc chắn có thể giúp đẩy nhanh quá trình này.
Khi xuất hiện nám trên da, bạn nên đến gặp bác sĩ nội tiết để được thăm khám, hướng dẫn cách cân bằng nội tiết thông qua chế độ ăn uống, sử dụng thuốc theo chỉ định,… Đồng thời, kết hợp với bác sĩ da liễu, bác sĩ nội tiết đái tháo đường để khám, quan sát kỹ tình trạng da, tìm nguyên nhân gây nám để chẩn đoán nám da do nội tiết tố hay nám do nắng.
Bác sĩ sẽ sử dụng thêm thiết bị soi da hoặc máy soi da có tích hợp phần mềm phân tích da để xác định được mức độ sâu của nám. Nếu trường hợp khó phân biệt với các bệnh về da khác, bác sĩ sẽ làm thêm một số xét nghiệm chuyên sâu để xác định nguyên nhân gây nám để có phương pháp điều trị phù hợp.
Nám nội tiết có thể khắc phục bằng cách dùng kem bôi theo chỉ định của bác sĩ, đồng thời xây dựng lối sống khoa học để cải thiện sức khỏe của làn da.
Việc xây dựng lối sống khoa học đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ cải thiện:
Bác sĩ có thể chỉ định một số loại kem bôi trị nám chứa các thành phần như:

Để kiểm soát và ngăn ngừa nám nội tiết tố tái phát, bạn có thể thực hiện một số điều sau đây.
Nám nội tiết không phải là vấn đề có thể biến mất nhanh chóng, nhưng hoàn toàn có thể cải thiện nếu bạn hiểu đúng nguyên nhân và kiên trì chăm sóc từ bên trong lẫn bên ngoài. Quan trọng nhất là lắng nghe cơ thể, điều chỉnh lối sống và điều trị theo chỉ định của bác sĩ.