Ngủ há miệng là một hiện tượng khá phổ biến, có thể liên quan đến vấn đề về đường hô hấp, giấc ngủ và sức khỏe tổng thể. Vậy há miệng khi ngủ ảnh hưởng như thế nào đến cơ thể và có thể cải thiện bằng cách nào, cùng ECO Pharma tìm hiểu sau đây.
Ngủ há miệng là tình trạng thở bằng miệng trong lúc ngủ. Đây có thể là dấu hiệu cho thấy có điều gì đó đang cản trở quá trình thở bình thường bằng mũi, đặc biệt nếu kèm theo đó là tiếng ngáy. Việc thở bằng mũi có nhiều lợi ích hơn thở bằng miệng. Mũi xử lý không khí khác với miệng theo những cách sau: (1)
Vì thế, việc ngủ há miệng hay thở bằng miệng trong lúc ngủ sẽ có những ảnh hưởng tiêu cực nhất định đến sức khỏe. Điều này tùy thuộc vào tần suất xảy ra và nguyên nhân chính gây ra tình trạng này.
Ngủ há miệng là bệnh gì? Dưới đây là một số bệnh lý có thể khiến bạn thở bằng miệng trong lúc ngủ.
Thở bằng miệng có thể là dấu hiệu của chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn đường thở (OSA). Ở trẻ em, một nguyên nhân phổ biến gây tắc nghẽn đường thở là amidan phì đại. Đây là các tuyến nằm ở phía sau mũi và họng. Nhiều trẻ em bị amidan phì đại ngủ với miệng mở do khó thở bằng mũi.
Viêm mũi dị ứng và viêm xoang đều gây nghẹt mũi và ngứa mũi. Trong đó, triệu chứng nghẹt mũi là nguyên nhân phổ biến khiến người bệnh thở bằng miệng trong lúc ngủ. Ngoài ra, cảm cúm thông thường cũng khiến mũi bị nghẹt, gây khó khăn trong việc hít thở bằng mũi.
Polyp mũi là một khối u phát triển trong mũi. Người bệnh có thể phải thở bằng miệng nếu polyp mũi sưng hoặc bị kích ứng khiến không khí khó đi vào mũi. Đây là một nguyên nhân ngủ há miệng không phổ biến. (2)
Người thừa cân, béo phì có lượng mỡ thừa phân bố xung quanh đường hô hấp, làm chèn ép đường thở khi ngủ. Ngáy to là một trong những biểu hiện thường gặp nhất ở người mắc phải tình trạng này, đặc biệt là khi ngủ với tư thế nằm ngửa. Người thừa cân càng nhiều, tình trạng há miệng và ngáy trong lúc ngủ càng nặng hơn.
Đôi khi, những bất thường về cấu trúc giải phẫu của mũi và miệng cũng có thể là nguyên nhân ngủ há miệng. Vẹo vách ngăn mũi là tình trạng vách ngăn giữa hai lỗ mũi bị cong hoặc lệch, có thể làm tắc nghẽn một lỗ mũi, dẫn đến thở bằng miệng và ngáy. Bên cạnh đó, răng mọc lệch cũng có thể gây thở bằng miệng nếu người đó khó khép miệng hoàn toàn.
Người ngủ há miệng thường gặp phải một số triệu chứng như:
Nếu chỉ thỉnh thoảng há miệng khi ngủ, chẳng hạn như khi bị cảm lạnh thông thường, có thể không dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Tuy nhiên, thở bằng miệng mãn tính có thể gây ra một số biến chứng như:
Dưới đây là một số cách hữu ích để cải thiện tình trạng ngủ há miệng. (3)
Phương pháp điều trị chứng ngủ há miệng sẽ được chỉ định dựa trên nguyên nhân gây ra tình trạng này. Ví dụ, bác sĩ có thể kê đơn thuốc điều trị nghẹt mũi do cảm lạnh và dị ứng. Từ đó giúp người bệnh có thể thở bằng mũi trong lúc ngủ. Các loại thuốc này bao gồm:
Bên cạnh đó, phẫu thuật cũng có thể được thực hiện để cải thiện tình trạng ngủ há miệng trong một số trường hợp sau:
Nếu thừa cân, béo phì là nguyên nhân gây ra tình trạng ngủ há miệng, ngáy to thì việc giảm cân là điều cần thiết. Để giảm cân và duy trì một vóc dáng khỏe mạnh lâu dài, bạn cần xây dựng lối sống cân bằng dựa trên sự kết hợp hài hòa giữa dinh dưỡng, vận động và phục hồi. Về mặt ăn uống, hãy tập trung vào một chế độ ăn giàu protein từ thịt, trứng, đậu để bảo vệ cơ bắp và kéo dài cảm giác no lâu. Các loại rau xanh, trái cây chứa nhiều loại vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa cũng rất cần thiết cho cơ thể.
Tập luyện đều đặn đóng vai trò quan trọng trong việc đốt cháy calo và làm săn chắc cơ thể. Bạn có thể kết hợp giữa các bài tập cardio như đi bộ nhanh, đạp xe để cơ thể thon gọn hơn. Đặc biệt, đừng xem nhẹ việc nghỉ ngơi đầy đủ. Việc ngủ đủ từ 7–8 tiếng mỗi đêm và hạn chế thức khuya là điều cần thiết để giữ cân bằng các hormone điều hòa cảm giác đói, tránh tình trạng thèm đồ ngọt, từ đó kiểm soát cân nặng tốt hơn.
Việc thay đổi tư thế ngủ có thể góp phần cải thiện tình trạng ngủ há miệng và ngáy. Tư thế tốt nhất bạn có thể thử là nằm nghiêng, đặc biệt là nghiêng bên trái, kết hợp kê cao đầu từ 10-12 cm. Nằm nghiêng bên trái tốt hơn so với nghiêng bên phải vì tư thế này giúp giảm áp lực lên tim, hỗ trợ hoạt động tiêu hóa thức ăn của dạ dày và giữ cho trục của các vùng đốt sống cổ, ngực, thắt lưng được thẳng.
Tạo môi trường ngủ phù hợp là điều cần thiết, góp phần cải thiện tình trạng ngủ há miệng, đặc biệt là khi nguyên nhân đến từ không khí khô hoặc dị ứng. Dưới đây là các yếu tố môi trường có thể cần điều chỉnh để khắc phục:
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định một số dụng cụ hỗ trợ để cải thiện tình trạng ngủ há miệng, giúp người bệnh thở bằng mũi trong lúc ngủ. Ví dụ, người bị ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn có thể dùng máy thở áp lực dương liên tục. Đây là một trong những phương pháp điều trị chứng ngưng thở khi ngủ phổ biến nhất. Thiết bị này giúp giữ cho đường thở luôn thông thoáng trong khi ngủ để bạn có thể nhận được lượng oxy cần thiết. Từ đó, cải thiện đáng kể chất lượng giấc ngủ và giảm nguy cơ mắc một số vấn đề như bệnh tim và đột quỵ.
Người bị ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn ở mức độ nhẹ hoặc trung bình cũng có thể sử dụng các thiết bị nha khoa đeo trong miệng để khắc phục. Các thiết bị này được thiết kế để giữ cho đường thở thông thoáng bằng cách đẩy hàm dưới về phía trước, điều này đôi khi có thể làm giảm tiếng ngáy và cải thiện chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn.
Bên cạnh việc điều trị theo chỉ định, bạn có thể chủ động bổ sung thêm bộ đôi tinh chất thiên nhiên Blueberry và Ginkgo Biloba có tác dụng chống gốc tự do, cải thiện tuần hoàn máu, tăng cường oxy và dưỡng chất lên não. Nhờ đó hỗ trợ cải thiện chất lượng giấc ngủ tốt hơn, góp phần giảm nhẹ các triệu chứng mệt mỏi ban ngày do ngưng thở khi ngủ gây ra.
Tóm lại, ngủ há miệng có thể là dấu hiệu của các vấn đề về đường hô hấp hoặc chất lượng giấc ngủ. Việc nhận biết sớm nguyên nhân và áp dụng biện pháp khắc phục phù hợp sẽ giúp cải thiện sức khỏe, nâng cao chất lượng giấc ngủ cũng như phòng ngừa những biến chứng không mong muốn. Nếu tình trạng này kéo dài hoặc đi kèm các triệu chứng bất thường, bạn nên thăm khám bác sĩ để được tư vấn và điều trị kịp thời.
