Liệu bệnh nhồi máu cơ tim có di truyền không?

Nhiều người lo lắng rằng bệnh nhồi máu cơ tim có thể di truyền, đặc biệt khi cha hoặc mẹ từng mắc bệnh tim mạch sớm. Liệu nhồi máu cơ tim có di truyền không, hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu trong bài viết sau đây.

Nhồi máu cơ tim có di truyền không?

Nhồi máu cơ tim là một biến cố tim mạch cấp tính xảy ra khi mạch vành bị tắc nghẽn đột ngột làm gián đoạn dòng máu nuôi tim gây tổn thương cơ tim và có liên quan đến yếu tố di truyền. Các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng tiền sử gia đình có người thân bị nhồi máu cơ tim là một yếu tố nguy cơ góp phần tạo ra nhồi máu cơ tim cùng với các yếu tố khác như hút thuốc lá, huyết áp cao, máu nhiễm mỡ, béo phì và đái tháo đường (1). Các gen liên quan đến nguy cơ nhồi máu cơ tim được phát hiện gồm LDL-R, APO-A5, Alen 4G, Alen 5G, CDKN1A, AKAP12. (2)

Đối tượng nào có nguy cơ cao bị nhồi máu cơ tim do yếu tố di truyền trong gia đình?

Một số yếu tố di truyền liên quan đến huyết khối, tức là tắc nghẽn mạch máu có thể khiến một người dễ mắc phải biến cố tim mạch này.

• Nam giới có ba, anh ruột bị nhồi máu cơ tim hoặc bệnh mạch vành trước 55 tuổi. Nữ giới có mẹ, chị em ruột mắc bệnh trước 65 tuổi – đây là hai nhóm đối tượng nguy cơ tim mạch cao.
• Người mắc rối loạn chuyển hóa di truyền như tăng cholesterol trong máu, rối loạn lipid hoặc đái tháo đường.
• Người có tiền sử bệnh huyết áp cao, béo phì hoặc đã từng đột quỵ có nguy cơ cao dẫn đến nhồi máu cơ tim do các bệnh lý này làm tăng gánh nặng lên tim và mạch máu.
• Người trẻ tuổi nhưng có nhiều yếu tố nguy cơ cộng hưởng như vừa có tiền sử gia đình bị bệnh tim mạch, vừa nghiện hút thuốc, ít vận động, stress hoặc chế độ ăn nhiều chất béo xấu.

Cần làm gì nếu trong gia đình có thành viên có tiền sử nhồi máu cơ tim?

Để tăng cơ hội phòng ngừa nhồi máu cơ tim, những người có tiền sử gia đình bị bệnh nên:

1. Tầm soát tim mạch

Ngoài khám sức khỏe định kỳ mỗi mỗi 6 tháng một lần, bạn nên chủ động tầm soát tim mạch sớm. Người đã từng bị nhồi máu cơ tim hoặc đặt stent có thể cần tầm soát 3 – 6 tháng/lần tùy theo tình trạng sức khỏe. Các xét nghiệm nhồi máu cơ tim chuyên sâu như siêu âm tim, đo điện tâm đồ (ECG); xét nghiệm mỡ máu, đường huyết, CRP hs, men tim; chụp mạch vành CT (khi bác sĩ chỉ định) sẽ phát hiện các bất thường từ sớm để được can thiệp kịp thời.

Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh tầm soát tim mạch toàn diện bằng hệ thống máy móc, công nghệ hiện đại nhập khẩu Âu – Mỹ; gồm tầm soát tim mạch gồm tầm soát bệnh tăng huyết áp, tầm soát bệnh mạch vành toàn diện, tầm soát bệnh mạch vành cơ bản, tầm soát bệnh mạch vành chuyên sâu, tầm soát bệnh mạch vành cao cấp, tầm soát bệnh mạch máu ngoại biên, tầm soát rung nhĩ/rối loạn nhịp, tầm soát bệnh tim bẩm sinh cơ bản, tầm soát bệnh van tim, tầm soát bệnh tim bẩm sinh chuyên sâu.

Dưới sự hỗ trợ của các loại máy đo ECG 12 chuyển đạo, máy Holter ECG theo dõi điện tim 24h, máy theo dõi huyết áp liên tục 24h, thảm lăn gắng sức, xe đạp lực kế, máy MSCT tim và động mạch vành 768 lát cắt, máy siêu âm tim và mạch máu 4D, đội ngũ chuyên gia, bác sĩ giàu kinh nghiệm sẽ phát hiện các tổn thương từ sớm và tư vấn phác đồ điều trị cá thể hóa, toàn diện, hiệu quả cao.

2. Thay đổi lối sống

• Kiểm soát chế độ ăn uống lành mạnh: Một chế độ ăn khoa học giúp xây dựng sức khỏe tổng thể từ đó tim hoạt động ổn định và có thể ngăn ngừa xơ vữa mạch. Bạn nên chọn thực phẩm tốt cho tim như cá béo (cá hồi, cá mòi), rau xanh, trái cây tươi, dầu ô liu và các loại hạt. Đồng thời hạn chế sử dụng chất béo bão hòa và thực phẩm chế biến sẵn để giảm cholesterol “xấu”. Nên ăn ít muối và đường giúp kiểm soát huyết áp và ngăn ngừa tiểu đường – hai yếu tố dễ dẫn đến nhồi máu cơ tim.
• Duy trì cân nặng hợp lý: Thừa cân, béo phì khiến tim phải làm việc nhiều hơn và thúc đẩy sự hình thành mảng xơ vữa. Do đó mỗi người cần duy trì chỉ số khối cơ thể (BMI) ở mức 18,5 – 23 để bảo vệ tim mạch.
• Tăng cường vận động: Tập thể dục đều đặn mỗi ngày 30 – 45 phút giúp giảm mỡ máu, hạ huyết áp và cải thiện sức bền tim. Bạn nên chọn các bài tập nhẹ đến trung bình như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội hoặc yoga.
• Hạn chế thuốc lá và rượu bia: Thuốc lá và rượu bia là “kẻ thù” trực tiếp gây nên bệnh tim mạch. Độc chất từ thuốc lá nổi bật là nicotin làm co mạch, tăng huyết áp và đẩy nhanh quá trình xơ vữa động mạch. Ngừng hút thuốc có thể giúp giảm một nửa nguy cơ nhồi máu cơ tim chỉ sau một năm.
• Quản lý căng thẳng: Căng thẳng kéo dài khiến cơ thể tăng tiết hormone cortisol, làm tim đập nhanh và tăng huyết áp. Để kiểm soát stress bạn nên thư giãn bằng các biện pháp như thiền, hít thở sâu, nghe nhạc thư giãn hoặc ngủ đủ 7 – 8 tiếng mỗi đêm giúp tim được nghỉ ngơi và hồi phục tốt hơn.

Bệnh nhồi máu cơ tim do di truyền có điều trị được không?

Mặc dù yếu tố di truyền có thể làm tăng nguy cơ mắc nhồi máu cơ tim nhưng bệnh lý này hoàn toàn có thể điều trị và kiểm soát nếu được phát hiện sớm và tuân thủ đúng phác đồ của bác sĩ.

Đối với những người có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch, phác đồ điều trị thường tập trung vào kiểm soát các yếu tố nguy cơ như huyết áp, chỉ số mỡ máu, tiểu đường và cân nặng. Khi xảy ra nhồi máu cơ tim, bệnh nhân sẽ được can thiệp mạch vành, đặt stent hoặc phẫu thuật bắc cầu động mạch vành để khôi phục lưu thông máu về tim. Sau điều trị bác sĩ thường chỉ định bệnh nhân dùng thuốc duy trì lâu dài giúp ổn định huyết áp, giảm mỡ máu và ngăn ngừa tái phát. Đồng thời người bệnh cần thay đổi lối sống tích cực: ăn uống lành mạnh, không hút thuốc, hạn chế rượu bia, tập luyện điều độ và kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Như vậy đối với vấn đề nhồi máu cơ tim có di truyền không thì biến cố tim mạch này có liên quan đến di truyền. Các yếu tố khác như lối sống, cân nặng cũng góp phần làm tăng nguy cơ này. Vì vậy điều quan trọng nhất ở những người có nguy cơ cao là cần chủ động thay đổi lối sống, duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, tập luyện thường xuyên, kiểm soát các chỉ số cơ thể như huyết áp, mỡ máu và đường huyết ở mức ổn định, đồng thời khám tim mạch định kỳ để phát hiện sớm các bất thường ngay từ khi chưa bộc lộ triệu chứng.