Nội tiết tố nữ là một trong những yếu tố quan trọng quyết định sức khỏe, sắc đẹp và tâm lý của phụ nữ. Khi lượng hormone này ổn định, cơ thể sẽ duy trì được sự trẻ trung, làn da mịn màng, vóc dáng săn chắc và tinh thần thoải mái. Cùng ECO Pharma tìm hiểu nội tiết tố nữ là gì và một số vấn đề liên quan trong bài viết sau.
Nội tiết tố (hormone) nữ là những chất truyền tin hóa học giúp điều chỉnh các chức năng thiết yếu của cơ thể. Chúng được sản xuất chủ yếu bởi buồng trứng, tuyến thượng thận, tuyến giáp, tuyến tụy và tuyến yên. Các hormone này điều chỉnh chức năng sinh sản, trao đổi chất, năng lượng, tâm trạng và nhiều chức năng khác. Một số loại nội tiết tố nữ quan trọng là estrogen, progesterone và testosterone. Trong đó, estrogen thực chất là một nhóm hormone, gồm 3 loại là oestrone (E1), oestradiol (E2) và oestriol (E3). Khi mọi người nói về estrogen, thường thì họ đang đề cập đến estradiol. Đây là loại estrogen chính mà cơ thể sản sinh ra.
Nội tiết tố giúp cơ thể hoạt động bình thường, điều chỉnh các chức năng như:
Nội tiết tố biến động tự nhiên trong suốt cuộc đời. Những thay đổi này rất quan trọng đối với sự tăng trưởng, phát triển của nữ giới. Những giai đoạn thay đổi nội tiết tố chính đó là tuổi dậy thì, giai đoạn sinh sản, khi mang thai và mãn kinh.
Tuổi dậy thì: Tuổi dậy thì thường bắt đầu vào khoảng 8-14 tuổi. Trong giai đoạn này, cơ thể kích thích sản sinh estrogen và progesterone. Điều này dẫn đến xuất hiện kinh nguyệt, phát triển ngực, mọc lông,…
Kinh nguyệt: Chu kỳ kinh nguyệt có thể xảy ra bất cứ lúc nào trong giai đoạn dậy thì, thường bắt đầu vào khoảng 12 tuổi. Chu kỳ kinh nguyệt gồm 3 giai đoạn:
Mang thai: Mang thai là quá trình trứng đã thụ tinh bám vào thành tử cung. Trong giai đoạn đầu của thai kỳ, cơ thể sản sinh ra các hormone thai kỳ và nồng độ progesterone tăng lên. Sau khi kết thúc thai kỳ, nồng độ hormone sẽ dần trở lại bình thường theo thời gian.
Mãn kinh: Trong thời kỳ mãn kinh, nồng độ estrogen và progesterone được sản sinh ở mức thấp hơn. Điều này có thể gây ra các triệu chứng nội tiết tố liên quan đến tuổi tác như khô âm đạo, giảm ham muốn tình dục và mất mật độ xương.
Hội chứng buồng trứng đa nang, rối loạn tuyến giáp, căng thẳng,… là một số nguyên nhân có thể làm nội tiết tố nữ thay đổi.
Ăn uống dinh dưỡng, tránh các chất kích thích, ngủ đủ giấc,… là những điều quan trọng để cân bằng nội tiết tố ở nữ giới.
Việc chú trọng vào lối sống khoa học là điều quan trọng để duy trì mức độ hormone cân bằng. Hãy đảm bảo chế độ ăn uống của bạn giàu các thực phẩm có lợi cho hormone, chẳng hạn như rau lá xanh đậm, quả bơ, cá hồi, đậu phụ, các loại hạt, quả hạch và các loại quả mọng. Đây cũng là những thực phẩm bổ dưỡng cung cấp năng lượng cho cơ thể hoạt động hiệu quả.
Nếu bạn đang mắc các chứng rối loạn nội tiết mãn tính, bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc. Các phương pháp điều trị mất cân bằng nội tiết tố phổ biến bao gồm thuốc tránh thai, thuốc thay thế hormone, estrogen đặt âm đạo và các loại thuốc khác giúp điều chỉnh sản xuất hormone. Việc dùng thuốc cần kết hợp với một lối sống khoa học như ăn uống dinh dưỡng, tập thể dục, giảm stress, ngủ đủ giấc,…
Nữ giới có thể bổ sung viên uống có chứa bộ đôi tinh chất Lepidium Meyenii và P. Leucotomos, giúp tăng cường hoạt động của hệ trục Não Bộ – Tuyến Yên – Buồng Trứng. Từ đó, duy trì sự ổn định cho bộ 3 nội tiết tố nữ quan trọng là Estrogen, Progesterone và Testosterone. Hỗ trợ cải thiện các triệu chứng khó chịu của thời kỳ tiền mãn kinh, mãn kinh như dễ cáu gắt, bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm, mất ngủ, trầm cảm.
Rối loạn giấc ngủ, đặc biệt là rối loạn giấc ngủ mãn tính, có thể ảnh hưởng đến quá trình sản xuất và điều hòa các hormone như estrogen và progesterone. Các nghiên cứu cho thấy hầu hết người lớn cần ngủ khoảng 7-9 giờ mỗi đêm, và việc thiếu ngủ góp phần gây ra vô số vấn đề về cảm xúc và thể chất, bao gồm rối loạn tâm trạng, suy giảm trí nhớ, giảm sự tỉnh táo, tiểu đường, béo phì,…
Học cách kiểm soát mức độ căng thẳng cũng có tác động lâu dài đến sức khỏe nội tiết tố của bạn. Nếu bạn đang trải qua tình trạng stress kéo dài và sợ ảnh hưởng đến mức độ hormone của mình, hãy thử các kỹ thuật kiểm soát căng thẳng như thiền định, chánh niệm, hít thở sâu, liệu pháp massage, chơi thể thao, kết nối xã hội, nghe nhạc, viết nhật ký,…
Việc tiêu thụ rượu có ảnh hưởng đến chức năng sinh sản của nữ giới ở nhiều giai đoạn trong cuộc đời. Nó được chứng minh là có tác động bất lợi đến tuổi dậy thì, làm rối loạn chu kỳ kinh nguyệt và chức năng sinh sản bình thường. Tiêu thụ rượu cũng làm thay đổi nồng độ hormone ở phụ nữ sau mãn kinh. Ngoài ra, việc sử dụng rượu cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe xương. (1)
Thuốc lá cũng là một chất kích thích khác có thể ảnh hưởng đến nồng độ nội tiết tố nữ. Phụ nữ hút thuốc lá thường thiếu hụt estrogen và mãn kinh sớm. Vì thế, việc loại bỏ các chất kích thích như rượu bia và thuốc lá là điều cần thiết để tránh làm biến động nội tiết tố và duy trì sức khỏe ổn định. (2)
Tóm lại, nội tiết tố nữ là yếu tố cốt lõi quyết định sức khỏe, sắc đẹp và chất lượng cuộc sống của phụ nữ. Khi hiểu rõ vai trò của hormone và biết cách chăm sóc, duy trì sự cân bằng nội tiết tố, mỗi phụ nữ đều có thể chủ động bảo vệ cơ thể, giảm nguy cơ bệnh lý và giữ gìn vẻ đẹp dài lâu. Nếu có những biểu hiện sức khỏe bất thường, nữ giới nên thăm khám sớm để được chẩn đoán và khắc phục hiệu quả.
