Tình trạng rối loạn nhịp tim nhanh là lời cảnh báo về những nguy cơ tiềm ẩn cho sức khỏe. ECO Pharma sẽ giúp bạn hiểu rõ về nguyên nhân, triệu chứng và phương pháp điều trị của tình trạng này trong bài viết sau đây.
Rối loạn nhịp tim nhanh là thuật ngữ y khoa chỉ nhịp tim trên 100 nhịp một phút. Nhịp tim nhanh không phải lúc nào cũng là vấn đề đáng lo ngại. Ví dụ, nhịp tim thường tăng khi tập thể dục hoặc cơ thể phản ứng với căng thẳng.
Nhịp tim nhanh có thể không gây ra bất kỳ triệu chứng hoặc biến chứng nào nhưng đôi khi đó lại là cảnh báo về một tình trạng bệnh lý cần được quan tâm. Một số dạng nhịp tim nhanh có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng nếu không được điều trị. Những vấn đề như vậy có thể bao gồm suy tim, đột quỵ hoặc đột tử do tim.
Có một số loại rối loạn nhịp tim nhanh khác nhau. Các loại nhịp tim nhanh được phân loại theo nguyên nhân và vị trí của tim gây ra tình trạng này.
Nhịp nhanh xoang xảy ra khi nút xoang – bộ phận tạo nhịp bình thường của tim tự nhiên của tim hoạt động quá mức khiến tim đập nhanh hơn bình thường, kể cả khi nghỉ ngơi. Nhịp nhanh xoang có thể xảy ra tạm thời do tập luyện cường độ cao, tình trạng căng thẳng, dùng caffeine hoặc các tác nhân gây tăng nhịp tim khác. Hoặc có thể là dấu hiệu của một số bệnh lý như thiếu máu, bệnh tuyến giáp, nhiễm trùng hoặc tình trạng sức khỏe kém nói chung.
Nhịp nhanh nhĩ đa ổ là một tình trạng hiếm gặp trong đó tâm nhĩ gửi quá nhiều tín hiệu điện từ nhiều vị trí trong tâm nhĩ đến tâm thất. Nó thường thấy ở những người mắc bệnh tim, phổi. Người lớn từ 70 tuổi thường mắc phải tình trạng này nhưng cũng có thể xảy ra ở trẻ em. Đây là một loại rối loạn nhịp hiếm gặp, ít hơn 1% trong số tất cả các chứng rối loạn nhịp tim. [1]
Nhịp nhanh kịch phát trên thất xảy ra khi các tín hiệu điện với tần số nhanh có nguồn gốc từ tầng trên buồng thất của tim (từ nhĩ hoặc nút nhĩ thất) khởi phát và kết thúc rất đột ngột. Nếu mắc phải tình trạng này, nhịp tim có thể đột nhiên đập nhanh hơn, và cũng đột ngột trở lại nhịp đập ở mức bình thường.
Điều này gây ức chế các tín hiệu điện được phát từ nút xoang, là bộ phận tạo nhịp tự nhiên của tim. Nhịp tim sẽ tăng nhanh, khiến cho tim không có đủ thời gian để nạp đầy máu trước khi bơm máu đi khắp cơ thể. Kết quả là cơ thể có thể không nhận đủ máu hoặc oxy.
Nhịp nhanh thất là tình trạng rối loạn nhịp tim nhanh khởi phát từ tâm thất. Nhịp nhanh thất xảy ra khi nhịp tim hơn 100 lần/phút với ít nhất ba nhịp tim liên tiếp từ thất. Điều này có thể đe dọa tính mạng. Các cơn nhịp nhanh thất có thể diễn ra trong thời gian ngắn vài giây mà không gây hại. Nhưng cũng có thể kéo dài hơn vài giây có thể đe dọa tính mạng. Đôi khi nhịp tim nhanh thất có thể khiến tim ngừng đập (ngừng tim đột ngột).
Rung nhĩ là loại rối loạn nhịp tim phổ biến nhất, trong đó nhịp bất thường xuất phát từ nhiều vị trí của hai buồng trên của tim (tâm nhĩ). Điều này làm ảnh hưởng lưu lượng máu đến tâm thất và đi khắp phần còn lại của cơ thể. Tình trạng này cũng làm tăng nguy cơ đột quỵ, suy tim và các biến chứng khác liên quan đến tim.
Cuồng nhĩ là một dạng rối loạn nhịp nhĩ nhanh có nguyên nhân do vòng vào lại lớn trong tâm nhĩ. Những người bị cuồng nhĩ có thể không có triệu chứng nhưng có nguy cơ đột quỵ, suy tim và các biến chứng khác.
Rối loạn nhịp tim nhanh do nguyên nhân sinh lý hoặc bệnh lý. Tim đập nhanh liên quan đến tăng hoạt động hệ thần kinh giao cảm, ví dụ như căng thẳng, tập thể dục, đau đớn hay lo lắng thường là đáp ứng sinh lý tự nhiên của cơ thể. Các nguyên nhân bệnh lý khiến tim đập nhanh có thể do tim hoặc ngoài tim. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến rối loạn nhịp tim nhanh. Hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu một số nguyên nhân sau đây.
Suy tim là tình trạng cơ tim không đủ khả năng bơm máu để đáp ứng nhu cầu được cung cấp máu và oxy của cơ thể. Điều này khiến máu thường ứ lại và dịch có thể tích tụ trong phổi, gây khó thở. Nhịp tim nhanh hoặc không đều có thể là một trong những dấu hiệu của suy tim. Tim có thể đập nhanh để đảm bảo bơm máu đi khắp cơ thể. [2]
Hội chứng mạch vành cấp là thuật ngữ mô tả một loạt các tình trạng liên quan đến việc lưu lượng máu đến cơ tim giảm đột ngột, có thể dẫn đến nhiều dạng rối loạn nhịp nguy hiểm. Những triệu chứng của tình trạng này thường xuất hiện đột ngột, bao gồm đau ngực, buồn nôn, tim đập nhanh,…
Đây là tình trạng cơ tim bị viêm, làm giảm khả năng bơm máu của tim. Viêm cơ tim có thể gây khó thở, đau ngực và nhịp tim nhanh hoặc không đều (loạn nhịp tim). Nhiễm virus là một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng này. Đôi khi phản ứng thuốc hoặc tình trạng viêm nói chung cũng gây ra viêm cơ tim.
Chèn ép tim xảy ra khi màng ngoài tim chứa quá nhiều máu hoặc chất lỏng khác và gây áp lực lên tim, cản trở chức năng của tim. Khi đó tim không thể bơm máu đầy đủ đến các cơ quan trong cơ thể và nó có thể đập nhanh hơn (hơn 100 nhịp mỗi phút) để cố gắng bơm nhiều máu hơn và có thể gây ra nhiều loại rối loạn nhịp. Ung thư, nhiễm trùng, chấn thương và một số bệnh có thể gây chèn ép tim. Nếu không điều trị, nó sẽ đe dọa tính mạng.
Hội chứng Wolff-Parkinson-White (WPW) là một bệnh về tim xuất hiện khi mới sinh (khuyết tật tim bẩm sinh). Những người mắc hội chứng này có thêm một con đường để tín hiệu truyền giữa buồng nhĩ và buồng thất của tim. Đôi khi điều này không gây ra bất kỳ triệu chứng nào và chỉ có thể được phát hiện khi tiến hành kiểm tra điện tâm đồ (ECG) vì lý do khác. Trong những trường hợp này, các xét nghiệm sâu hơn sẽ được thực hiện để xác định xem có cần điều trị hay không. [3]
Hội chứng WPW thường không nghiêm trọng. Nhiều người sẽ không có triệu chứng hoặc chỉ thỉnh thoảng gặp phải những cơn hồi hộp nhẹ. Đối với một số người, tình trạng này sẽ ổn định mà không cần điều trị. Tuy nhiên, hội chứng WPW đôi khi có thể đe dọa tính mạng, đặc biệt nếu nó xảy ra cùng với rung tâm nhĩ nhưng điều này rất hiếm và việc điều trị có thể loại bỏ nguy cơ này.
Hội chứng nhịp tim nhanh tư thế đứng (POTS) là tình trạng tim đập nhanh hơn bình thường khi cơ thể chuyển từ ngồi hoặc nằm sang đứng. Thông thường, khi một người đứng lên trọng lực cơ thể làm cho 10% – 15% lượng máu tập trung ở bụng, chân và cánh tay còn lượng máu đến não ít hơn có thể gây ra tình trạng chóng mặt tạm thời. [4]
Để bù đắp lượng máu quay trở lại tim ít hơn sau khi đứng lên, cơ thể sẽ tiết ra các hormone epinephrine (adrenaline) và norepinephrine. Những hormone này thường khiến tim đập nhanh hơn và mạnh hơn một chút. Norepinephrine cũng làm cho mạch máu thắt chặt hoặc co lại. Tất cả điều này dẫn đến lượng máu quay trở lại tim và não nhiều hơn.
Một số nguyên nhân khác dẫn đến rối loạn nhịp tim nhanh như:
Một số yếu tố nguy cơ đối với chứng loạn nhịp tim nhanh bao gồm:
Một số người bị nhịp tim nhanh không cảm nhận được triệu chứng mà chỉ được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe hoặc xét nghiệm về tim vì lý do khác. Tuy nhiên trong đa số trường hợp, nhịp tim nhanh có thể gây ra các triệu chứng sau:
Khi tim đập quá nhanh, nó có thể không bơm đủ máu đi nuôi cơ thể. Kết quả là các cơ quan và mô có thể không nhận đủ oxy. Các biến chứng của nhịp tim nhanh phụ thuộc vào:
Các biến chứng tiềm ẩn của nhịp tim nhanh có thể bao gồm:
Có một số phương pháp bác sĩ có thể chỉ định để đánh giá tình trạng này như:
Các xét nghiệm bổ sung bác sĩ thường sử dụng để đánh giá có thể bao gồm:
Khi chẩn đoán, bác sĩ cũng sẽ xem xét bất kỳ triệu chứng nào khác người bệnh đang gặp phải cũng như tiền sử bệnh của cá nhân và gia đình. Bác sĩ cần biết người bệnh có các đợt rối loạn nhịp tim kéo dài bao lâu và người đó thực hiện những hoạt động gì trước khi nhịp tim tăng nhanh.
Đối với những trường hợp nhẹ, việc điều trị có thể không cần thiết. Tuy nhiên, nếu tình trạng xấu đi hoặc có nguy cơ gây ra các vấn đề về tim, bác sĩ có thể kê đơn thuốc điều trị rối loạn nhịp tim để khôi phục nhịp tim bình thường. Các loại thuốc bao gồm:
Đốt điện sinh lý tim là một phương án điều trị được sử dụng phổ biến. Bác sĩ có thể sử dụng năng lượng nhiệt hoặc năng lượng lạnh để phá hủy một phần nhỏ mô tim được cho là nguồn gốc của hoạt động điện bất thường. Điều này có thể được thực hiện bằng cách sử dụng một ống thông dẫn vào tim thông qua mạch máu ở đùi trên hoặc cẳng tay.
Bạn có thể phòng ngừa bệnh rối loạn nhịp tim nhanh theo những cách sau:
Người thân trong gia đình có thể hỗ trợ người bệnh một số điều sau đây:
Rối loạn nhịp tim nhanh do nhiều nguyên nhân khác nhau, có thể gây ra nhiều triệu chứng như hồi hộp, khó thở, ngất xỉu. Việc chẩn đoán sớm và điều trị là rất quan trọng. Nếu bạn nghi ngờ mình có thể bị rối loạn nhịp tim, hãy đi khám với bác sĩ chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị phù hợp.
