Sốt xuất huyết có gây mất ngủ không? Sốt xuất huyết phổ biến ở các nước nhiệt đới, gây ra các triệu chứng sốt cao, nhức đầu, đau nhức cơ thể, buồn nôn và phát ban. Sốt xuất huyết cũng gây mất ngủ và một số triệu chứng khó chịu khác. Tại sao bị sốt xuất huyết lại mất ngủ? Hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu trong bài viết sau.
Sốt xuất huyết là bệnh gì?
Sốt xuất huyết là bệnh nhiễm trùng do virus Dengue gây ra, loại virus này lây truyền sang người qua vết đốt của muỗi Aedes albopictus (muỗi vằn) bị nhiễm bệnh.
Sốt xuất huyết gây sốt cao 40 độ, đau nhức cơ thể, đau đầu dữ dội, xuất huyết ngoài da và nhiều triệu chứng khó chịu khác. Trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến tử vong. Người có các triệu chứng nhẹ hoặc không có thường khỏi trong vòng một đến hai tuần. Nếu có triệu chứng, chúng thường xuất hiện 4 - 10 ngày sau nhiễm trùng và khỏi sau 2 - 7 ngày.
Theo tổ chức Y tế Thế giới (WHO), số ca sốt xuất huyết cao nhất được ghi nhận vào năm 2023, ảnh hưởng đến hơn 80 quốc gia, với hơn 6,5 triệu ca và hơn 7300 trường hợp tử vong liên quan đến sốt xuất huyết được báo cáo. (1)
Sốt xuất huyết có gây mất ngủ không?
Bị sốt xuất huyết mất ngủ không? Sốt xuất huyết có thể gây mất ngủ, nguyên nhân là do các triệu chứng của bệnh ảnh hưởng xấu đến giấc ngủ. Ngay cả sau khi khỏi bệnh, tình trạng mất ngủ có thể không cải thiện mà kéo dài đến vài tháng, thậm chí vài năm sau đó.
Theo nghiên cứu, người bị sốt xuất huyết có nguy cơ cao mắc các rối loạn giấc ngủ trong vòng 3 đến 12 tháng sau khi nhiễm virus Dengue. (2)
Nguyên nhân khiến mắc sốt xuất huyết bị mất ngủ
Sốt xuất huyết có gây mất ngủ không? Tại sao bị sốt xuất huyết lại mất ngủ? Nguyên nhân là do triệu chứng của bệnh, tác dụng phụ của thuốc, phản ứng của hệ miễn dịch ảnh hưởng xấu đến giấc ngủ.
1. Triệu chứng của bệnh gây mất ngủ
Sốt xuất huyết gây ra nhiều triệu chứng và chúng đều có tác động tiêu cực đến giấc ngủ của người bệnh:
- Sốt cao liên tục 40°C, thường nặng hơn vào ban đêm, gây nóng bức và ớn lạnh.
- Đau cơ, khớp, lưng và đầu dữ dội, cảm giác như "đau gãy xương".
- Phát ban và ngứa da dai dẳng trong giai đoạn hồi phục, làm khó chịu khi ngủ.
- Rối loạn tiêu hóa với các triệu chứng buồn nôn, nôn mửa, đầy hơi hoặc đau bụng khiến cơ thể không thoải mái.
- Ho khan hoặc cảm giác nghẹn cổ do trào ngược hoặc phù nề.
- Mất nước và rối loạn điện giải gây cảm giác khó chịu toàn thân.
2. Tác dụng phụ của thuốc
Sốt xuất huyết có gây mất ngủ không? Khi mắc bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định sử dụng một số loại thuốc điều trị nhằm giảm triệu chứng, hạn chế biến chứng và thúc đẩy quá trình hồi phục. Đó có thể là thuốc giảm đau, hạ sốt, đặc biệt là thuốc kháng viêm chứa corticoid được dùng điều trị các biến chứng nặng. Thuốc có thể gây ra các tác dụng phụ ảnh hưởng đến giấc ngủ như tình trạng kích thích thần kinh khiến người bệnh khó đi vào giấc ngủ hoặc dễ tỉnh giấc giữa đêm.
3. Phản ứng của hệ miễn dịch
Trong quá trình cơ thể chiến đấu với virus Dengue, hệ miễn dịch sẽ hoạt động nhằm sản sinh kháng thể chống lại virus, hệ miễn dịch cũng tạo ra một số chất khác nhằm điều hoà miễn dịch. Những chất này tích tụ trong cơ thể, có thể gây ảnh hưởng đến các chức năng sinh lý, trong đó có giấc ngủ của người bệnh.
4. Hệ thần kinh bị ảnh hưởng
Sốt xuất huyết có gây mất ngủ không? Virus Dengue tấn công và gây ảnh hưởng xấu đến hệ thần kinh trung ương, trường hợp nặng có thể gây xuất huyết não, viêm não, tổn thương não suốt đời. Những biến chứng thần kinh nghiêm trọng khác của sốt xuất huyết là hội chứng Guillain-Barré, bệnh Parkinson, bệnh lý liên quan đến khớp thần kinh cơ, mất trí nhớ,... đều có thể trực tiếp, có liên quan đến các rối loạn giấc ngủ.
Cải thiện mất ngủ khi bị sốt xuất huyết
Sốt xuất huyết có gây mất ngủ không? Sốt xuất huyết gây mất ngủ, nhưng có thể cải thiện khi các triệu chứng được kiểm soát tốt, điều chỉnh môi trường ngủ, ăn uống khoa học,...
1. Kiểm soát triệu chứng sốt xuất huyết
Để kiểm soát các triệu chứng sốt xuất huyết, người bệnh cần bù nước để hạ sốt, giảm đau nhức và tránh mất nước. Dùng thuốc hạ sốt, bổ sung đồ uống chứa chất điện giải. Nếu sốt xuất huyết ngoài da bạn nên đến ngay bệnh viện.
Người bệnh cần sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ để kiểm soát các triệu chứng, không tự ý sử dụng các loại thuốc mà không có sự đồng ý và hướng dẫn của chuyên gia y tế. Việc tự ý dùng thuốc có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm, đặc biệt là khi cơ thể đang trong trạng thái suy yếu do virus Dengue tấn công. Ngoài ra, khi nghi ngờ thuốc gây ra tác dụng phụ mất ngủ, hãy thông báo cho bác sĩ để được xử trí kịp thời.
2. Điều chỉnh môi trường ngủ
Khi bị sốt xuất huyết, việc đảm bảo một giấc ngủ ngon là điều cần thiết để cơ thể hồi phục nhanh chóng. Tránh đắp chăn trong lúc lên cơn sốt, điều chỉnh nhiệt độ sao cho người bệnh cảm thấy dễ chịu, mặc quần áo thoáng mát khi ngủ. Một số điều chỉnh về môi trường ngủ bạn có thể áp dụng:
- Xông tinh dầu: Nên dùng máy xông tinh dầu để tạo cảm giác dễ chịu. Có nhiều loại tinh dầu có thể lựa chọn theo sở thích như tinh dầu oải hương, cam sả, bạc hà,...
- Thay ga gối thường xuyên: Khi bị sốt, cơ thể ra nhiều mồ hôi, hãy thay ga gối thường xuyên để giữ cho giường ngủ luôn khô ráo và sạch sẽ. Sử dụng chăn mềm mại, thoáng mát để cơ thể được thư giãn.
- Đảm bảo không khí lưu thông: Mở cửa sổ để không khí trong phòng được lưu thông, giúp bạn cảm thấy dễ chịu hơn.
- Sử dụng máy tạo ẩm: Nếu không khí quá khô, bạn có thể sử dụng máy tạo ẩm để tăng độ ẩm trong phòng, giúp làm dịu các triệu chứng như đau họng, khó thở.
3. Thư giãn trước khi ngủ
Sốt xuất huyết có gây mất ngủ không? Thư giãn trước khi ngủ giúp người bệnh dễ chìm vào giấc ngủ hơn, nên áp dụng một số các sau đây:
- Massage nhẹ nhàng: Người bệnh nên nhờ người thân massage nhẹ nhàng các vùng cơ căng cứng như vai, cổ, lưng. Massage giúp lưu thông khí huyết, mang đến cảm giác thư thái, dễ chịu.
- Chườm ấm: Chườm ấm lên trán lưng có thể giúp giảm đau nhức, thư giãn. tăng tuần hoàn máu và giảm sốt.
4. Chế độ ăn uống trong khi bị sốt xuất huyết
Trong giai đoạn sốt của bệnh sốt xuất huyết, hệ thống miễn dịch của cơ thể đang tích cực chống lại virus. Chế độ dinh dưỡng hợp lý hỗ trợ chức năng miễn dịch, duy trì mức năng lượng và phục hồi mô. Điều này làm giảm các triệu chứng, ngăn ngừa mất nước và thúc đẩy quá trình phục hồi nhanh hơn, tất cả đều có tác động đến giấc ngủ.
Người bệnh nên bổ sung:- Nước: Uống nhiều nước lọc để duy trì đủ nước và hỗ trợ các chức năng của cơ thể. Người bệnh có thể uống thêm nước dừa có nhiều chất điện giải, giúp bù lại lượng nước và khoáng chất đã mất trong thời gian sốt. Chọn các loại trà thảo mộc như gừng hoặc hoa cúc để mang lại cảm giác dễ chịu nhẹ nhàng, giúp ngủ ngon hơn.
- Trái cây mềm, dễ tiêu hóa: Chuối giàu kali và dễ tiêu hóa, có tác dụng chống sốt. Đu đủ chứa nhiều vitamin và enzyme, hỗ trợ tiêu hóa và cung cấp các chất dinh dưỡng thiết yếu. Dưa hấu cung cấp nước và làm mát, một lựa chọn tuyệt vời để giải khát. Lựu làm giảm tình trạng kiệt sức và mệt mỏi, giàu chất dinh dưỡng, khoáng chất và giúp duy trì số lượng tiểu cầu trong máu bình thường.
- Rau củ: Cà rốt hấp hoặc luộc có nhiều chất dinh dưỡng, nên bổ sung vào chế độ ăn uống của người bệnh sốt xuất huyết. Bí ngô có vị nhẹ, dễ tiêu hóa và giàu vitamin. Cải bó xôi và cải xoăn chứa nhiều vitamin, khoáng chất cần thiết và hỗ trợ tiêu hóa cho người bệnh.
- Protein: Trứng luộc là lựa chọn rất tốt để bổ sung protein, dễ tiêu hóa. Đậu phụ cung cấp protein mà không gây nặng bụng như thịt, phù hợp với người bệnh sốt xuất huyết. Thịt gà hoặc cá, cần nấu chín kỹ và không nêm nhiều gia vị.
- Chất béo tốt: Người bệnh sốt xuất huyết cũng cần bổ sung chất béo lành mạnh từ những nguồn như quả bơ, hạnh nhân, hạt chia,...
- Thức ăn cay: Gia vị cay nóng có thể gây kích ứng dạ dày, cần tránh khi bị sốt xuất huyết.
- Đồ uống có chứa caffeine và đường: Cà phê, trà, soda và đồ uống có đường có thể gây mất nước vì thế cần tránh tiêu thụ.
- Thực phẩm chiên và nhiều dầu mỡ: Thực phẩm chiên rất khó tiêu và có thể làm trầm trọng thêm tình trạng buồn nôn hoặc khó tiêu.
- Thực phẩm sống hoặc nấu chưa chín: Người bệnh nên ăn chín uống sôi để đảm bảo an toàn trong giai đoạn bệnh.
- Rượu: Rượu làm cơ thể mất nước và ảnh hưởng đến hệ thống miễn dịch, vì vậy tốt nhất là nên kiêng rượu khi bị sốt.
5. Hạn chế yếu tố gây ảnh hưởng giấc ngủ
Ánh sáng, đặc biệt là ánh sáng xanh từ các thiết bị điện tử, là một trong những nguyên nhân gây rối loạn giấc ngủ. Để cải thiện chất lượng giấc ngủ, người bệnh cần tránh sử dụng các thiết bị như điện thoại, laptop, TV,... từ 1 đến 2 giờ trước khi ngủ. Ngoài ra, bạn cần sử dụng rèm cửa tối màu, dày để chắn ánh sáng từ bên ngoài; Bịt mắt khi ngủ để ngăn chặn hoàn toàn ánh sáng; Sử dụng đèn ngủ có ánh sáng ấm áp, dịu nhẹ nếu cần.
Tiếng ồn là một trong những nguyên nhân thường gặp khác gây mất ngủ và thức giấc giữa đêm. Để cải thiện chất lượng giấc ngủ, bạn có thể sử dụng nút bịt tai giúp chặn trực tiếp tiếng ồn vào tai. Máy tạo tiếng ồn trắng tạo ra âm thanh đều đặn giúp át đi các tiếng ồn khác. Tắt các thiết bị điện tử như laptop, điện thoại trước khi ngủ để tránh thông báo từ các thiết bị này gây thức giấc.
Sốt xuất huyết có gây mất ngủ không? Như vậy, sốt xuất huyết có thể gây ra tình trạng mất ngủ. Các triệu chứng như sốt cao, đau nhức cơ thể, lo lắng đều tác động tiêu cực đến giấc ngủ. Bổ sung tinh chất thiên nhiên từ Blueberry và Ginkgo Biloba giúp chống lại gốc tự do, bảo vệ tế bào thần kinh và mạch máu não, từ đó cải thiện mất ngủ hiệu quả.
Ngoài ra, để phòng ngừa sốt xuất huyết, bạn nên chủ động tiêm vắc xin sốt xuất huyết Qdenga tại các địa chỉ uy tín như Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC. Tiêm ngừa đầy đủ, đúng lịch giúp bảo vệ bản thân trước căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm này.
