Thuốc Desmopressin là gì? Tác dụng, chống chỉ định và giá tiền

Thuốc Desmopressin được dùng để điều trị nhiều tình trạng y tế, đặc biệt chứng tiểu đêm. Desmopressin được sản xuất như một biến thể tổng hợp của hormone chống bài niệu (ADH) giúp kiểm soát việc tiểu nhiều và tiểu thường xuyên bằng cách tăng cường hấp thụ nước trong thận. Desmopressin thuốc biệt dược chỉ được sử dụng khi có hướng dẫn kê toa cụ thể của bác sĩ.

Thuốc Desmopressin là gì?

Thuốc Desmopressin là một loại hormone tổng hợp tương tự vasopressin, giúp kiểm soát việc tiểu tiện và giảm cảm giác khát nước. Thuốc này thường được áp dụng trong điều trị đái tháo nhạt trung ương và chứng tiểu đêm. Ngoài ra, Desmopressin cũng được sử dụng cho bệnh nhân sau chấn thương đầu hoặc sau một số phẫu thuật liên quan đến não. (1)

Các loại thuốc Desmopressin và giá cả

Các loại thuốc Desmopressin trên thị trường hiện nay khá đa dạng, tuy nhiên với bất kỳ loại thuốc nào thuộc nhóm Desmopressin đều phải có sự chỉ định từ bác bác sĩ.

Thuốc Desmopressin được chỉ định trong trường hợp nào?

Desmopressin thuốc được sử dụng theo đơn kê của bác sĩ, vì vậy không phải ai cũng có thể sử dụng được. Một số trường hợp sau đây sẽ được chỉ định dùng thuốc Desmopressin. Cùng ECO Pharma tìm hiểu các chỉ định của thuốc.

1. Dự phòng và kiểm soát tình trạng đái tháo nhạt

Desmopressin được đề xuất là phương pháp thay thế chống bài niệu trong việc điều trị bệnh đái tháo nhạt trung ương. Desmopressin được sử dụng để kiểm soát tình trạng đa niệu và cảm giác khát nước tạm thời sau chấn thương đầu hoặc phẫu thuật tại khu vực tuyến yên. Nó được dùng qua đường mũi hoặc đường tiêm.

2. Chứng tiểu đêm (hoặc đái dầm ban đêm)

Thuốc Desmopressin chỉ định cho việc điều trị tiểu đêm do đa niệu về đêm ở người lớn, khi họ trải qua tình trạng thức dậy ít nhất 2 lần mỗi đêm để đi tiểu. Phương pháp này thường được áp dụng thông qua đường mũi. Thuốc này thường được kê đơn là thuốc điều trị phì đại tuyến tiền liệt.

Xem thêm: Thuốc chữa phì đại tuyến tiền liệt – Thuốc chẹn alpha

3. Bệnh hemophilia A và bệnh von Willebrand typ I

Thuốc Desmopressin phù hợp cho những bệnh nhân mắc bệnh Hemophilia A với mức hoạt động đông máu của yếu tố VIII đạt trên 5%. Hoặc người mắc bệnh von Willebrand cổ điển từ nhẹ đến trung bình (Loại I) với mức yếu tố VIII lớn hơn 5% trong quá trình phẫu thuật và sau phẫu thuật để duy trì cầm máu. Trong loại điều trị này, Desmopressin được dùng qua đường tiêm.

Đối tượng chống chỉ định khi sử dụng Desmopressin

Desmopressin thuốc biệt dược chống chỉ định với một số trường hợp sau: (2)

• Desmopressin acetate hoặc bất kỳ thành phần nào của chế phẩm gây phản ứng quá mẫn ở một số người. Vì vậy không nên sử dụng nếu có tình trạng quá mẫn với thành phần thuốc.
• Thuốc không nên được sử dụng trong các trường hợp suy tim và khi cần điều trị bằng các loại thuốc lợi niệu.
• Người mắc bệnh von Willebrand typ II B hoặc typ tiểu cầu (bệnh von Willebrand giả) có nguy cơ tăng cường kết dính và giảm tiểu cầu, do đó không nên sử dụng Desmopressin.
• Desmopressin không được chỉ định cho những người có nồng độ yếu tố VIII bằng hoặc dưới 5% (trừ trường hợp được theo dõi cẩn thận) hoặc cho những người có kháng thể kháng yếu tố VIII. Đối với bệnh nhân mắc bệnh von Willebrand kinh điển nặng (typ III) và khi có dạng phân tử bất thường của kháng nguyên von Willebrand, Desmopressin cũng không được chỉ định.

Dược lực học của thuốc Desmopressin

Desmopressin, một loại thuốc tổng hợp tương tự vasopressin được biết đến với khả năng chống lợi niệu kéo dài. Tác động chính của thuốc là tăng cường tái hấp thu nước bằng cách gia tăng tính thấm tế bào ống góp của thận dẫn đến sự tăng độ thẩm thấu nước tiểu và giảm bài niệu.

Desmopressin không chỉ có tác dụng chống lợi niệu mà còn được biết đến với khả năng chống xuất huyết. Thuốc kích thích hoạt động của yếu tố đông máu VIII và yếu tố Willebrand trong huyết tương. Ngoài ra, Desmopressin có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thành mạch nhưng tác động này ít mạnh hơn so với vasopressin và có ảnh hưởng ít đến cơ trơn phủ các cơ quan nội tạng. Để hiểu rõ hơn về cách Desmopressin hoạt động và tác dụng của nó, hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ.

Động lực học của Desmopressin

1. Hấp thu

Thuốc Desmopressin có sinh khả dụng khoảng 10% – 20% khi sử dụng qua đường mũi. Tác dụng chống lợi niệu thường xuất hiện trong khoảng 15 – 60 phút sau khi sử dụng, với nồng độ đỉnh trong huyết tương đạt được sau 1 – 5 giờ. Hiệu quả của thuốc kéo dài từ 5 – 21 giờ và cuối cùng mất tác dụng trong khoảng 60 – 90 phút sau thời điểm đỉnh.

Đối với đường uống, chỉ có khoảng 5% sinh khả dụng so với dạng hấp thụ qua niêm mạc mũi và khoảng 0,16% so với dạng tiêm tĩnh mạch.

Khi sử dụng phương thức truyền tĩnh mạch, Desmopressin kích thích hoạt tính của yếu tố VIII trong khoảng 15 – 30 phút và đạt tác dụng tối đa trong khoảng 90 phút đến 3 giờ. Thời gian tác dụng kéo dài từ 4 – 24 giờ ở những người mắc bệnh hemophilia A nhẹ và khoảng 3 giờ ở những người mắc bệnh von Willebrand.

2. Phân bố

Phân bố của Desmopressin vẫn chưa được xác định đầy đủ và cụ thể. Hiện tại, thông tin về việc liệu thuốc có đi qua nhau thai hay không vẫn chưa rõ ràng. Tuy nhiên, Desmopressin được phân bố vào sữa mẹ.

3. Chuyển hóa và thải trừ

Quá trình chuyển hóa của Desmopressin vẫn còn nhiều điều chưa rõ ràng. Desmopressin chủ yếu được thải trừ qua đường nước tiểu, với thời gian bán thải trung bình dao động từ 1,5 – 3,5 giờ. Sự loại bỏ Desmopressin giảm dần theo sự suy giảm chức năng thận.

Tác dụng phụ của thuốc Desmopressin

Các phản ứng phụ đã được báo cáo trong các thử nghiệm lâm sàng với Desmopressin dạng uống ở người lớn có thể gồm: (3)

Thường gặp:

• Nhức đầu, chóng mặt, giảm natri huyết và tăng huyết áp.
• Buồn nôn, nôn, đau bụng, tiêu chảy, táo bón, triệu chứng liên quan đến bàng quang và niệu đạo, phù và mệt mỏi.

Ít gặp:

• Mất ngủ, buồn ngủ, dị cảm, suy giảm thị giác, trống ngực, hạ huyết áp thế đứng, khó thở, khó tiêu, đầy bụng, ra mồ hôi, ngứa, ban, mề đay, co cơ, đau cơ, khó chịu, đau ngực, bệnh giống cúm, tăng cân, tăng men gan và giảm kali huyết.

Hiếm gặp:

• Lú lẫn và viêm da dị ứng.

Tần suất không xác định:

• Phản ứng phản vệ, mất nước, tăng natri huyết, co giật, suy nhược và hôn mê.

Để đảm bảo an toàn và hiểu rõ hơn về tác dụng phụ, hãy thảo luận với bác sĩ và tuân thủ đúng hướng dẫn sử dụng.

Tương tác của thuốc Desmopressin

Desmopressin cũng có thể tương tác với một số loại thuốc gây ảnh hưởng đến hiệu quả và sức khỏe tổng thể khi sử dụng.

1. Tương tác với các loại thuốc khác

Một số chất như lithium, epinephrine ở liều lượng cao, demeclocycline, heparin, hoặc rượu có thể gây giảm tác dụng chống lợi niệu của Desmopressin.

Các thuốc như clorpropamide, urea, hoặc fludrocortisone có thể làm tăng đáp ứng chống lợi niệu. Sử dụng clofibrate cùng lúc với Desmopressin có thể gây tăng và kéo dài tác dụng chống lợi niệu của Desmopressin.

Chất có tác dụng giải phóng hormone chống lợi niệu như thuốc chống trầm cảm 3 vòng, clorpromazine và carbamazepine có thể gây tác dụng hiệp đồng chống lợi niệu và tăng nguy cơ giữ nước trong cơ thể.

Indomethacin có thể làm tăng mức độ đáp ứng với Desmopressin nhưng không kéo dài tác dụng.

Loperamide có thể làm tăng gấp 3 lần nồng độ Desmopressin trong huyết tương dẫn đến tăng nguy cơ giữ nước và/hoặc giảm natri máu. Để tránh tương tác không mong muốn, hãy thảo luận với bác sĩ về mọi loại thuốc và chất khác bạn đang sử dụng cùng Desmopressin. (4)

2. Tương tác với các loại thực phẩm khác

Thức ăn chứa lượng chất béo cao (27%) có thể gây giảm đáng kể khả năng hấp thu của Desmopressin khi sử dụng dưới dạng đường uống. Để đảm bảo hiệu quả tối ưu của Desmopressin, hãy tư vấn với bác sĩ và tuân thủ các hướng dẫn về chế độ ăn uống khi sử dụng thuốc này.

Liều lượng và cách dùng thuốc Desmopressin

Thuốc Desmopressin được điều chế với 3 dạng khác nhau, do đó chúng cũng sẽ có 3 cách dùng và liều lượng khác nhau.

1. Dùng qua đường mũi

Đái tháo nhạt trung ương có thể được điều trị như sau:

Người lớn:

• Liều khởi đầu là 10 microgram, sử dụng vào buổi tối trước khi đi ngủ.
• Có thể tăng thêm 2,5 microgram vào ban đêm cho đến khi đạt được giấc ngủ ổn định.
• Nếu tiểu tiện vẫn nhiều có thể thêm một liều 10 microgram vào buổi sáng và điều chỉnh liều để đạt được hiệu quả mong muốn.
• Liều duy trì thường là từ 10 – 40 microgram/ngày, có thể chia thành 2 hoặc 3 liều trong ngày.
• Một số người chỉ cần một liều duy nhất mỗi ngày để duy trì nhưng cũng có người cần 3 liều trong một ngày.

Trẻ em (3 tháng – 12 tuổi):

• Chưa xác định được liều cho trẻ dưới 3 tháng tuổi.
• Liều khởi đầu là 5 microgram vào buổi tối trước khi đi ngủ, có thể tăng thêm 2,5 microgram vào ban đêm cho đến khi giấc ngủ ổn định.
• Nếu tiểu tiện vẫn nhiều, có thể thêm một liều 5 microgram vào buổi sáng và điều chỉnh để đạt hiệu quả mong muốn.
• Liều duy trì thường là 2 – 4 microgram/kg/ngày hoặc 5 – 30 microgram/ngày chia thành 2 liều trong một ngày.

Đái dầm ban đêm:

• Người lớn và trẻ em trên 6 tuổi: Bơm 10 microgram vào mỗi mũi vào buổi tối trước khi đi ngủ (tổng liều trong ngày là 20 microgram).
• Liều duy trì thay đổi tùy thuộc vào đáp ứng của bệnh nhân, có thể từ 10 – 40 microgram mỗi ngày.
• Trẻ em dưới 6 tuổi: Chưa xác định liều dùng.

Lưu ý rằng việc sử dụng liều thấp nhất có hiệu quả là quan trọng và nên thảo luận với bác sĩ để điều chỉnh liều phù hợp.

Xem thêm: Nhóm thuốc ức chế phosphodiesterase 5 là gì? Pde5 hỗ trợ điều trị tiểu đêm như thế nào?

2. Dùng qua đường tiêm

Liều dùng và cách dùng thuốc Desmopressin thông qua đường tiêm như sau:

Chống lợi niệu:

• Người lớn có thể sử dụng Desmopressin qua tiêm bắp, tiêm tĩnh mạch, hoặc dưới da với liều 2 – 4 microgram/ngày, thường được chia thành 2 liều tiêm vào buổi sáng và buổi tối.
• Hiện chưa có thông tin về tính an toàn và hiệu quả của Desmopressin dạng tiêm ở bệnh nhân dưới 12 tuổi.

Chống xuất huyết:

• Người lớn và trẻ em từ 3 tháng tuổi trở lên, cân nặng trên 10 kg có thể nhận Desmopressin qua đường truyền tĩnh mạch với liều 0,3 microgram/kg pha loãng trong 50 ml dung dịch tiêm natri clorid 0,9%, truyền chậm trong khoảng 15 – 30 phút và liều có thể được lặp lại.
• Trẻ em từ 3 tháng tuổi trở lên, cân nặng dưới 10 kg có thể nhận Desmopressin qua đường truyền tĩnh mạch với liều 0,3 microgram/kg pha loãng trong 10 ml dung dịch tiêm natri clorid 0,9%, truyền chậm trong khoảng 15 – 30 phút; liều có thể được nhắc lại tùy thuộc vào kết quả xét nghiệm và tình trạng của người bệnh.
• Không nên sử dụng cho trẻ em dưới 3 tháng tuổi.

Kiểm tra chức năng thận:

• Người lớn và trẻ em có thể sử dụng Desmopressin qua tiêm dưới da hoặc tiêm bắp với liều 2 microgram, thường được thực hiện khi bàng quang đang trống.
• Trẻ sơ sinh có thể nhận liều 0,4 microgram.

Đau đầu sau chọc dò dịch tủy:

• Người lớn có thể sử dụng Desmopressin qua tiêm dưới da hoặc tiêm bắp với liều 4 microgram, có thể lặp lại sau 24 giờ nếu cần.
• Cũng có thể tiêm một liều dự phòng 4 microgram ngay trước khi chọc dò dịch tủy và lặp lại sau 24 giờ.

Thử nghiệm đáp ứng tiêu sợi huyết:

• Người lớn và trẻ em có thể nhận Desmopressin qua đường truyền tĩnh mạch với liều 0,4 microgram/kg thể trọng, được pha loãng trong 50 ml dung dịch tiêm natri clorid 0,9% và tiêm trong khoảng 20 phút.

3. Dùng qua đường uống

Đái tháo nhạt do trung ương:

• Người lớn và trẻ em có thể bắt đầu với liều uống 0,1 mg, được lặp lại 3 lần mỗi ngày.
• Liều bình thường tổng cộng thường nằm trong khoảng 0,2 – 1,2 mg/ngày.
• Liều duy trì thường là 0,1 – 0,2 mg, được chia thành 3 lần sử dụng hàng ngày.

Đái dầm ban đêm:

• Người lớn và trẻ em trên 5 tuổi có thể sử dụng Desmopressin với liều uống 0,2 mg vào buổi tối trước khi đi ngủ, chỉ khi cần mới tăng liều lên 0,4 mg.
• Cần đánh giá lại nhu cầu tiếp tục điều trị sau ba tháng bằng cách ngừng sử dụng Desmopressin ít nhất một tuần để đánh giá hiệu quả và cần thiết của liệu pháp.

Lưu ý khi sử dụng thuốc Desmopressin

• Không sử dụng Desmopressin cho trường hợp khát nhiều do yếu tố tâm lý và nghiện rượu.
• Không khuyến khích việc sử dụng Desmopressin ở người bệnh trên 65 tuổi và những người có tăng huyết áp hoặc vấn đề về tim mạch.
• Không sử dụng thuốc cho phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú.
• Không sử dụng thuốc cho người thường xuyên lái xe, vận hành máy móc. Bởi thuốc có thể gây buồn ngủ và chóng mặt, ảnh hưởng đến khả năng lái xe và vận hành máy móc.
• Sử dụng Desmopressin cẩn thận đối với bệnh nhân có nguy cơ nhiễm độc nước và hạ natri máu.
• Thận trọng khi sử dụng Desmopressin ở bệnh nhân có thói quen hay tâm lý gây khát nhiều và những người đang sử dụng các loại thuốc như thuốc chống trầm cảm ba vòng, thuốc ức chế tái hấp thu serotonin.
• Cần đặc biệt cẩn thận khi sử dụng Desmopressin ở bệnh nhân có nguy cơ mất cân bằng nước và điện giải như bệnh nhân mắc xơ nang, suy tim, hoặc có rối loạn chức năng thận.
• Thận trọng đối với bệnh nhân suy động mạch vành, bệnh nhân tăng huyết áp và bệnh nhân mắc các chứng huyết khối.
• Trong trường hợp bệnh nhân đái tháo nhạt, đái nhiều và khát nhiều, đặc biệt sau phẫu thuật hoặc chấn thương đầu, kiểm soát thể tích nước tiểu và áp lực thẩm thấu cần được quan tâm khi sử dụng Desmopressin.

Độc tính và cách xử lý

1. Độc tính khi sử dụng quá liều và cách xử lý

Việc sử dụng thuốc Desmopressin quá liều có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe, bao gồm giảm natri huyết và nguy cơ co giật. Những triệu chứng khác có thể bao gồm lú lẫn, buồn ngủ, đau đầu liên tục cũng như các vấn đề liên quan đến tiểu tiện và tăng cân nhanh do quá trình giữ nước trong cơ thể.

Hiện tại không có thuốc giải độc đặc hiệu cho Desmopressin. Trong trường hợp quá liều, nếu nồng độ natri huyết giảm, ngưng sử dụng Desmopressin ngay lập tức và hạn chế lượng nước uống cho đến khi nồng độ natri huyết trở về mức bình thường. Đồng thời, cần điều trị triệu chứng nếu cần thiết. Trong trường hợp giữ nước nặng, furosemide có thể được sử dụng theo chỉ định của bác sĩ để giảm lượng nước trong cơ thể.

2. Quên liều và cách xử lý

Việc uống thuốc bù nên được thực hiện càng sớm càng tốt. Tuy nhiên nếu gần đến thời điểm của liều tiếp theo, hãy bỏ qua liều đã quên và tiếp tục với liều tiếp theo khi đến thời điểm. Tuyệt đối không dùng hai liều cùng một lúc để bù đắp cho liều đã quên. Điều này giúp đảm bảo việc sử dụng thuốc theo đúng hướng dẫn và tránh nguy cơ tăng cường liều lượng không kiểm soát.

Cách bảo quản thuốc

Thuốc Desmopressin sẽ được bảo quản dưới 3 dạng khác nhau, bao gồm:

• Dung dịch Desmopressin acetat sử dụng qua đường mũi, có sẵn trên thị trường nên được bảo quản ở nhiệt độ 2 – 8 độ C để đảm bảo chất lượng. Hạn sử dụng của sản phẩm là một năm tính từ ngày sản xuất. Mặc dù luôn nên để lạnh, dung dịch cũng có thể được bảo quản ở nhiệt độ phòng (22 độ C) trong 3 tuần khi ở trong lọ kín và được tiệt trùng.
• Desmopressin acetat dạng tiêm cũng cần được lưu trữ ở nhiệt độ 2 – 8 độ C và tránh đông lạnh để đảm bảo tính hiệu quả của thuốc.
• Bảo quản viên Desmopressin acetat nên thực hiện ở nhiệt độ phòng, trong khoảng 15 – 30 độ C và tránh ánh sáng cũng như nhiệt độ cao. Điều này giúp đảm bảo an toàn và độ ổn định của thuốc.

Thuốc Desmopressin là một giải pháp hiệu quả trong điều trị các tình trạng như đái tháo nhạt do trung ương, tiểu đêm do đa niệu. Thuốc được cung cấp dưới nhiều dạng như dung dịch đường mũi, tiêm và viên đem lại sự linh hoạt cho việc điều trị. Tuy nhiên, việc sử dụng Desmopressin thuốc biệt dược cần tuân thủ liều lượng và hướng dẫn của bác sĩ để tránh các tác dụng phụ không mong muốn.