Tim đập nhanh tay chân run khó thở: Nguyên nhân và cách điều trị

Nhiều người bị tim đập nhanh tay chân run khó thở mà không rõ nguyên nhân. Đây có thể là dấu hiệu của các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Bài viết này của ECO Pharma sẽ giúp bạn tìm hiểu về tình trạng này, hãy cùng theo dõi ngay sau đây.

Tim đập nhanh tay chân run khó thở là bị gì? 

Khi hoảng loạn, tim thường đập nhanh và mạnh, khiến bạn nghĩ rằng đang gặp vấn đề nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim. Tuy nhiên, đây là phản ứng bình thường của cơ thể khi lo lắng hoặc phấn khích. Hoảng loạn cũng sẽ làm tay chân run rẩy, đặc biệt là ở cánh tay, cẳng chân, bàn tay và bàn chân để chuẩn bị cho cơ thể đối phó với nguy hiểm. Khó thở khiến bạn thở nhanh và ngắn, đôi khi kèm theo thở hổn hển hoặc ho, gây cảm giác nghẹn, làm tăng sự hoảng sợ. [1]

Tim đập nhanh tay chân run khó thở cũng được xem là dạng rối loạn nhịp tim nhanh, lúc này tim đập trên 100 lần mỗi phút. Nhịp tim nhanh không phải lúc nào cũng nguy hiểm, ví dụ như khi tập thể dục hoặc căng thẳng. Nhưng đây cũng có thể là dấu hiệu của bệnh lý tim mạch cần được chú ý như rối loạn nhịp tim, suy tim, nhồi máu cơ tim…, cần được xử trí kịp thời.

Nguyên nhân tim đập nhanh tay chân run khó thở 

Tim đập nhanh tay chân run khó thở do nhiều nguyên nhân từ đơn giản đến phức tạp như:

1. Hạ đường huyết 

Hạ đường huyết xảy ra khi nồng độ glucose (đường) trong máu thấp (dưới 3,3 mmol/L), thường gặp ở người bệnh tiểu đường. Tình trạng này là do mất cân bằng insulin và lượng carbohydrate nạp vào, gây ra các triệu chứng như tim đập nhanh, run tay chân, đổ mồ hôi, hồi hộp và mất tập trung.

2. Cường giáp 

Tuyến giáp là tuyến nhỏ hình con bướm nằm ở phía trước cổ, tạo ra thyroxine (T4) và triiodothyronine (T3), hai hormone kiểm soát cách tế bào sử dụng năng lượng. Tuyến giáp điều chỉnh quá trình trao đổi chất qua việc giải phóng các hormone T3, T4. Bệnh cường giáp xảy ra khi tuyến giáp tạo ra quá nhiều T3, T4 hoặc cả hai. Lúc này, hệ thống cơ thể phải tăng tốc, gây khó chịu, tim đập nhanh chân tay run khó thở, sụt cân… [2]

3. Chứng run tay chân 

Chứng run tay chân là sự co cơ không tự chủ, xảy ra do căng thẳng, mệt mỏi hoặc vấn đề sức khỏe. Tình trạng này chủ yếu ảnh hưởng đến tay, nhưng cũng có thể xảy ra ở đầu, cánh tay, chân, thân và thanh quản (gây giọng nói run rẩy).

Đôi khi, chứng run tay chân cũng là dấu hiệu của các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn như rối loạn thần kinh. Bệnh phổ biến ở người trên 65 tuổi. Có giả thuyết cho rằng tổn thương não gây tăng động không kiểm soát dẫn đến run tay và hơn 50% ca run vô căn là do đột biến gen, có thể di truyền.

4. Huyết áp thấp 

Huyết áp thấp xảy ra khi huyết áp tâm thu < 90mmHg hoặc huyết áp tâm trương < 60mmHg, dưới mức bình thường (90/60 mmHg – 120/80 mmHg). Tình trạng này khiến tim, não và các bộ phận khác không nhận đủ máu, gây ra các triệu chứng như mờ mắt, lú lẫn, chóng mặt, ngất xỉu, choáng váng, buồn nôn hoặc nôn, buồn ngủ, kiệt sức.

5. Rối loạn hoảng sợ 

Có 2% – 3% người trưởng thành ở Mỹ bị rối loạn hoảng sợ, các cơn hoảng loạn tái diễn, ảnh hưởng đến thể chất và tâm lý. Người bệnh có biểu hiện như tim sẽ đập nhanh, đổ mồ hôi, run rẩy, khó thở, đau ngực, chóng mặt, ngất xỉu, ớn lạnh, bốc hỏa, mất kiểm soát. [3]

6. Các vấn đề về tim mạch

Một số rối loạn nhịp tim như nhịp nhanh kịch phát trên thất, nhịp nhanh thất, rung thất hoặc rung nhĩ gây ra tim đập nhanh tay chân run khó thở, cụ thể:

• Nhịp nhanh kịch phát trên thất: Tình trạng này xuất phát từ buồng trên của tim (tâm nhĩ) liên quan đến những vòng vào lại nằm trên chỗ chia đôi của bó His. Điều này làm tim đập nhanh, gây suy giảm chức năng tim, chóng mặt hoặc khó thở. Triệu chứng xuất hiện đột ngột, kéo dài vài phút hoặc hơn, và có thể tự hết hoặc cần can thiệp y tế.
• Rung nhĩ: Tình trạng nhịp tim đập không đều và thường là nhanh do các tín hiệu điện tim bất thường trong buồng trên của tim (tâm nhĩ), dẫn đến các triệu chứng như hồi hộp, khó thở, lâng lâng, chóng mặt, đau ngực, đuối sức.

7. Các vấn đề khác

Ngoài các nguyên nhân trên, còn một số vấn đề khác làm tim đập nhanh tay chân run khó thở như:

• Thiếu máu: Khi cơ thể thiếu hồng cầu hoặc hemoglobin, các mô và cơ quan không nhận đủ oxy, làm tim đập nhanh, khó thở, mệt mỏi, da nhợt nhạt và chóng mặt.
• Mất nước: Thiếu nước làm giảm lưu lượng máu khiến tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu, dẫn đến tim đập nhanh và khó thở, cùng các triệu chứng khác như chóng mặt, nhức đầu, mệt mỏi, táo bón.
• Thay đổi nội tiết tố ở phụ nữ: Tim đập nhanh, bốc hỏa, đổ mồ hôi và khó ngủ ở phụ nữ trong thời kỳ mãn kinh do thay đổi nội tiết tố.
• Tác dụng phụ của thuốc: Một số loại thuốc như thuốc hen suyễn, thuốc giảm huyết áp và thuốc chống trầm cảm làm tim đập nhanh, tay chân run và khó thở.
• Sử dụng chất kích thích: Caffeine, nicotine, nước tăng lực… có thể kích thích hệ thần kinh trung ương, gây tim đập nhanh, lo âu, khó thở và run tay chân.
• Tập thể dục quá sức: Khi luyện tập quá sức, cơ thể cần nhiều oxy hơn, dẫn đến tim đập nhanh và khó thở.
• Một số bệnh lý khác: Suy tim, bệnh phổi và nhồi máu cơ tim cũng cũng gây tim đập nhanh tay chân run khó thở.

Tim đập nhanh tay chân run khó thở có nguy hiểm không?

Mức độ nguy hiểm của tình trạng tim đập nhanh khó thở tay chân run phụ thuộc vào nguyên nhân và biểu hiện nghiêm trọng của các triệu chứng, cụ thể:

Một số trường hợp như căng thẳng, lo âu, sợ hãi làm các triệu chứng xuất hiện tạm thời và thường tự khỏi khi bạn bình tĩnh lại. Tác dụng phụ của một số loại thuốc gây tim đập nhanh tay chân run khó thở, khi ngừng sử dụng thuốc các triệu chứng này cũng giảm. Thiếu ngủ hoặc mệt mỏi cũng khiến tim đập nhanh, vì thế cần ngủ đủ giấc để cải thiện tình trạng này.

Tuy nhiên, các rối loạn nhịp tim gây tim đập nhanh, hồi hộp, ngất xỉu nếu không được điều trị, có thể dẫn đến suy tim, đột quỵ, thậm chí tử vong. Bệnh tim mạch như nhồi máu cơ tim, suy tim, hở van tim cũng khiến tim đập nhanh, khó thở khi không kiểm soát, làm tăng nguy cơ tử vong. Ngoài ra, các bệnh phổi như hen suyễn, viêm phổi, tắc nghẽn phổi mãn tính (COPD) cũng gây khó thở, làm suy hô hấp và đe dọa tính mạng.

Khi nào người bị khó thở tim đập nhanh cần gặp bác sĩ?

Nếu thấy tim đập nhanh tay chân run khó thở kèm đau ngực, ngất xỉu, buồn nôn, môi hoặc móng tay xanh, không tỉnh táo, bạn cần đến bệnh viện để kiểm tra ngay. Vì đây có thể là dấu hiệu của cơn nhồi máu cơ tim, bệnh phổi tắc nghẽn, hoặc các bất thường nghiêm trọng khác.

Nếu tình trạng đánh trống ngực ngắn không đáng lo ngại, nhưng thường xuyên tái diễn hoặc trở nên nặng hơn, đặc biệt khi người bệnh có tiền sử bệnh tim hay lo lắng về bệnh, cần đến bệnh viện để kiểm tra.

Trong trường hợp khẩn cấp như khó thở nghiêm trọng, đau hoặc tức ngực, chóng mặt, choáng váng, ngất xỉu, người bệnh cần nhập viện ngay.

Phương pháp chẩn đoán tim đập nhanh tay chân run khó thở 

Để chẩn đoán tim đập nhanh tay chân run khó thở, bác sĩ thường sẽ hỏi về các triệu chứng, kiểm tra thể chất và làm các xét nghiệm như:

• Điện tâm đồ để đo các xung điện do tim tạo ra.
• Siêu âm tim để quan sát khi tim đang hoạt động.
• Dùng các thiết bị đeo được như máy theo dõi Holter hoặc máy ghi sự kiện để theo dõi nhịp tim trong thời gian dài (một hoặc vài ngày).
• Xét nghiệm máu để xác định xem tuyến giáp hoặc các vấn đề khác có góp phần gây ra nhịp tim nhanh hay không.
• Nghiệm pháp gắng sức bằng cách vận động trên các thiết bị có theo dõi để xác định xem hoạt động thể chất ảnh hưởng đến nhịp tim như thế nào.
• Dùng máy ghi vòng lặp cấy ghép để ghi lại hoạt động liên tục của tim.
• Nghiên cứu điện sinh lý là xét nghiệm xâm lấn giúp bác sĩ tìm ra lý do gây rối loạn nhịp tim.

Phương pháp điều trị tay chân run tim đập nhanh khó thở 

Tim đập nhanh tay chân run khó thở có thể tự điều chỉnh, nhưng đôi khi cần dùng thuốc hoặc các phương pháp điều trị y tế khác để làm chậm nhịp tim như:

• Thao tác phế vị: Các thao tác bao gồm ho, cúi người xuống và chườm túi nước đá lên mặt, tác động đến dây thần kinh phế vị, giúp kiểm soát nhịp tim.
• Thuốc: Nếu các thao tác phế vị không làm ngừng nhịp tim nhanh, có thể dùng thuốc để làm chậm nhịp tim như thuốc chẹn beta như atenolol (tenormin), bisoprolol (zebeta, ziac), carvedilol (coreg), metoprolol (lopressor, toprol), propranolol (inderal, innopran), timolol (blocadren, istalol); thuốc chẹn kênh canxi như diltiazem (cardizem, dilacor), verapamil (calan, calan sr, covera-hs, isoptin sr, verelan); digoxin (lanoxin) để kiểm soát nhịp tim,…
• Chuyển nhịp tim: Thủ thuật này thực hiện bằng cách sốc tim qua các cảm biến đặt trên ngực, tác động vào tín hiệu điện tim để phục hồi nhịp tim bình thường. Phương pháp này chỉ dùng cho trường hợp khẩn cấp khi các thao tác phế vị và thuốc không hiệu quả.

Bên cạnh các thao tác kiểm soát nhịp tim, có thể điều trị tim đập nhanh tay chân run khó thở bằng cách khắc phục nguyên nhân như:

• Sốt: Nhịp tim nhanh do sốt có thể được điều trị bằng thuốc hạ sốt như acetaminophen (tylenol) hoặc ibuprofen (advil, motrin). Nếu sốt do nhiễm vi khuẩn, người bệnh có thể khắc phục bằng cách dùng kháng sinh.
• Mất máu: Có thể điều trị mất máu bằng cách truyền dịch hoặc truyền máu để ổn định. Sau đó, tìm ra nguồn chảy máu để cầm máu.
• Bệnh cường giáp: Thuốc kháng giáp như methimazole (tapazole) thường dùng để điều trị bệnh cường giáp. Ngoài ra còn có các phương pháp khác bao gồm iốt phóng xạ để phá hủy tuyến giáp hoặc cắt bỏ tuyến giáp bằng phẫu thuật.
• Rối loạn nhịp tim: Việc điều trị rối loạn nhịp tim cần khắc phục nguyên nhân. Nhiều người có thể khỏi bằng cách xoa nút xoang ở cổ, trong khi số khác dùng thuốc chẹn beta, thuốc chẹn kênh canxi hoặc amiodarone (cordarone, pacerone). Một số trường hợp khác cần tiến hành khảo sát điện sinh lý và cắt đốt bằng tần số vô tuyến để phá hủy vùng mô tim bất thường gây nhịp tim nhanh.
• Bệnh phổi: Nếu tim đập nhanh khó thở tay chân run do cục máu đông trong phổi, thông thường sẽ dùng thuốc làm tan cục máu đông và ngăn ngừa hình thành cục máu đông mới. Nếu do viêm phổi hoặc các vấn đề về phổi khác, cần điều trị chính xác nguyên nhân.

Ngoài ra, điều trị tim đập nhanh tay chân run khó thở còn bao gồm các biện pháp can thiệp bằng phẫu thuật và dùng thiết bị cấy ghép để ngăn nhịp tim bất thường như:

• Máy khử rung tim: Thiết bị này thường được chỉ định nếu người bệnh có nguy cơ nhịp nhanh thất hoặc rung thất cao, gây rối loạn huyết động. Máy khử rung tim chạy bằng pin được cấy dưới da gần xương đòn, liên tục theo dõi nhịp tim và gửi các dòng sốc điện năng lượng thấp hoặc cao, nhằm thiết lập lại nhịp tim khi phát hiện nhịp tim bất thường.
• Phẫu thuật Maze: Bác sĩ sẽ rạch các đường nhỏ ở nửa trên của tim (tâm nhĩ) tạo ra mô hình Maze. Tín hiệu của tim không thể đi qua Maze, giúp ngăn chặn các tín hiệu điện tim đi lạc gây rối loạn nhịp tim. Phương pháp này chỉ thực hiện khi các cách điều trị khác không hiệu quả hoặc cần phẫu thuậtđể điều trị bệnh tim khác.

Cách phòng tránh tim đập nhanh khó thở tay chân run 

Nếu bạn lo sợ bản thân gặp phải tình trạng tim đập nhanh khó thở tay chân run hoặc bất kỳ loại bệnh tim nào, có thể áp dụng các biện pháp phòng ngừa sau:

• Ăn uống lành mạnh: Thiết lập chế độ ăn uống cân bằng với ngũ cốc nguyên hạt, trái cây, rau và thịt nạc. Nếu bạn thừa cân hoặc mắc bệnh tim, hãy hỏi bác sĩ về lượng calo cần thiết, có thể tìm đến Trung tâm Dinh dưỡng Nutrihome để được khám và tư vấn thực đơn ăn uống chi tiết. Bổ sung các loại thực phẩm chứa khoáng chất như kali và magie giúp ổn định nhịp tim, bao gồm:
  • Thực phẩm giàu kali như quả mơ, chuối, dưa lưới, đậu ngự, cam, đậu Hà Lan, rau chân vịt, khoai lang, cà chua, sữa chua.
  • Thực phẩm giàu magie như hạnh nhân, bơ, đậu đen, gạo lứt, đậu phộng, hạt điều.
• Hạn chế chất kích thích: Cắt giảm thực phẩm và đồ uống có thể làm tăng nhịp tim như rượu, caffeine (trong cà phê, sô cô la, nước ngọt và trà), thức ăn cay, đồ uống lạnh.
• Tập thể dục thường xuyên: Chạy nhanh hoặc tập nặng có thể làm tim đập nhanh khó thở tay chân run. Tuy nhiên, việc tập thể dục lại giúp rèn luyện và duy trì sức khỏe tim mạch, bạn có thể hỏi bác sĩ, huấn luyện viên về cường độ và loại hình tập luyện an toàn cho mình. Nếu cần thiết hãy thực hiện nghiệm pháp gắng sức để kiểm tra mức độ chịu đựng của bản thân, từ đó bắt đầu tập nhẹ nhàng và tăng dần theo thời gian. Học cách bắt mạch trong khi tập luyện và hỏi bác sĩ cách xử lý nếu nhịp tim tăng cao.
• Giảm stress: Thử các phương pháp sau để thư giãn như thiền 5 – 10 phút mỗi ngày, tham gia lớp yoga, tắm nước ấm, nghe nhạc êm dịu, massage để giảm stress và điều hòa nhịp tim.
• Tự chăm sóc: Tìm hiểu nguyên nhân gây nhịp tim nhanh, tránh hút thuốc lá, tránh lạm dụng thuốc giảm cân và các thuốc điều trị khác, kể cả thuốc không kê đơn.
• Bổ sung dưỡng chất từ thiên nhiên: Tinh chất Policosanol (GDL-5), Red Yeast Rice, Gynostemma, Apple Cider Vinegar,… hỗ trợ điều hòa mỡ máu, giảm cholesterol xấu và tăng cholesterol tốt, tăng tuần hoàn máu, ngăn ngừa xơ vữa động mạch, cục máu đông và phòng tránh bệnh tim mạch.

Tóm lại, tim đập nhanh tay chân run khó thở có thể chỉ là phản ứng bình thường của cơ thể khi lo lắng hoặc tập thể dục nặng. Nhưng đây cũng có thể là dấu hiệu của các bệnh lý như sốt, mất máu nhanh, cường giáp, tụt huyết áp, bệnh phổi và các vấn đề tim mạch. Bạn cần liên hệ ngay với bác sĩ nếu bị tim đập nhanh khó thở tay chân run không rõ nguyên nhân, kèm các triệu chứng bất thường như đánh chóng mặt, ngất xỉu, mệt mỏi hoặc đau ngực…