Trầm cảm F32 là bệnh gì? Nguyên nhân và cách điều trị

F32 được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) liệt kê trong phiên bản thứ 10 của Bảng phân loại thống kê quốc tế về bệnh tật và vấn đề sức khỏe liên quan (ICD-10). Cùng ECO Pharma tìm hiểu trầm cảm F32 là bệnh gì, nguyên nhân, dấu hiệu, cách điều trị.

F32 là bệnh gì?

F32 (hay còn được gọi là mã ICD-10 F32) là một mã bệnh được quy định trong Bảng phân loại thống kê quốc tế về bệnh tật và vấn đề sức khỏe liên quan (International classification of diseases, phiên bản sửa đổi lần thứ 10) do WHO ban hành, dùng để mô tả giai đoạn trầm cảm của rối loạn khí sắc. (1)

F32 gồm những biểu hiện đặc trưng: chán nản kéo dài, mất sự quan tâm hoặc thích thú với với các hoạt động, giảm năng lượng và mệt mỏi kéo dài ít nhất 2 tuần. Tình trạng này gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đối với sức khỏe tâm thần và thể chất, thậm chí là tính mạng của người bệnh.

Mã bệnh trầm cảm F32 được chia làm mấy cấp độ?

Mã bệnh trầm cảm F32 được chia thành nhiều cấp độ nhỏ hơn bao gồm:

• 0 – Rối loạn trầm cảm chủ yếu, xảy ra từng giai đoạn, nhẹ.
• 1 – Rối loạn trầm cảm chủ yếu, xảy ra từng giai đoạn, vừa phải.
• 2 – Rối loạn trầm cảm chủ yếu, xảy ra từng giai đoạn, nặng nhưng không có biểu hiện loạn thần.
• 3 – Rối loạn trầm cảm chủ yếu, xảy ra từng giai đoạn, nặng và có biểu hiện loạn thần.
• 4 – Rối loạn trầm cảm chủ yếu, xảy ra từng giai đoạn, thuyên giảm một phần.
• 5 – Rối loạn trầm cảm chủ yếu, xảy ra từng giai đoạn, thuyên giảm hoàn toàn.
• 8 – Các giai đoạn trầm cảm khác: F32.81 – Rối loạn tâm trạng tiền kinh nguyệt; F32.89 – Các giai đoạn trầm cảm được xác định khác (chẳng hạn như trầm cảm không điển hình, trầm cảm sau tâm thần phân liệt, một giai đoạn trầm cảm ẩn).
• 9 – Rối loạn trầm cảm chủ yếu, xảy ra từng giai đoạn, không xác định.
• AD – Trầm cảm, không xác định.

Những ai dễ mắc trầm cảm F32

Hầu hết các mã bệnh F32 thuộc dạng rối loạn trầm cảm chủ yếu (clinical depression/major depressive disorder). F32 có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng một số người có nguy cơ mắc bệnh cao hơn:

• Những người lớn lên trong gia đình huyết thống có tiền sử trầm cảm, rối loạn lưỡng cực.
• Người từng trải qua những sự kiện căng thẳng, đau thương như bị lạm dụng thể chất hoặc tình dục, mất người thân, vấn đề tài chính, xung đột trong các mối quan hệ. (2)
• Người có một số đặc điểm tính cách như lòng tự trọng thấp, quá phụ thuộc, bi quan.
• Những cá nhân có tiền sử mắc các rối loạn tâm thần khác, chẳng hạn như rối loạn lo âu, rối loạn ăn uống hoặc rối loạn căng thẳng sau chấn thương.
• Nhóm người nghiện rượu hoặc các chất kích thích.
• Người mắc bệnh nghiêm trọng hoặc mãn tính, bao gồm ung thư, đột quỵ, bệnh tim.
• Người bệnh sử dụng một số loại thuốc trong thời gian dài, chẳng hạn như thuốc điều trị huyết áp cao hoặc thuốc ngủ.
• Nữ giới có nguy cơ bị trầm cảm cao hơn, đặc biệt là phụ nữ tiền kinh nguyệt dễ mắc F32.

Nguyên nhân dẫn đến giai đoạn trầm cảm F32

Một số yếu tố nguy cơ có thể dẫn tới giai đoạn trầm cảm F32 bao gồm:

• Các chất hóa học trong não: Sự mất cân bằng của các chất dẫn truyền thần kinh, bao gồm serotonin, norepinephrine và dopamine góp phần gây ra trầm cảm.
• Bệnh trầm cảm do di truyền: Người có cha mẹ ruột, anh chị em ruột từng bị trầm cảm có nguy cơ mắc bệnh cao gấp 3 lần so với người bình thường.
• Trải nghiệm thời thơ ấu: Những trải nghiệm bất lợi thời thơ ấu (adverse childhood experiences – ACEs) như bị lạm dụng hoặc chấn thương có liên quan đến sự phát triển của trầm cảm sau này.
• Những sự kiện căng thẳng trong cuộc sống: Chẳng hạn như mất người thân, chấn thương, ly hôn,…

Dấu hiệu của trầm cảm F32 là gì?

Trầm cảm F32 bao gồm 3 biểu hiện chính:

• Cảm thấy chán nản từ ngày này qua ngày khác.
• Mất hứng thú trong các hoạt động yêu thích.
• Giảm năng lượng, mệt mỏi.

Ngoài ra còn có một số triệu chứng phổ biến khác:

• Giảm khả năng tập trung và sự chú ý.
• Giảm lòng tự trọng và sự tự tin.
• Cảm thấy bản thân không xứng đáng và tội lỗi (ngay cả trong những tình huống nhỏ).
• Bi quan về tương lai.
• Có ý định tự sát hoặc tự sát.
• Rối loạn giấc ngủ.
• Chán ăn.

Những triệu chứng về mặt cơ thể (somatic) của trầm cảm bao gồm:

• Không còn cảm thấy hứng thú hoặc vui vẻ trong các hoạt động yêu thích.
• Thiếu cảm xúc và phản ứng với những sự kiện xung quanh.
• Thức dậy sớm hơn bình thường, chẳng hạn như dậy sớm hơn 2 tiếng.
• Tình trạng trầm cảm nặng hơn vào buổi sáng.
• Có bằng chứng khách quan cho thấy bị chậm tâm thần vận động hoặc bị kích động (được người khác nhìn thấy và nhận xét).
• Mất cảm giác thèm ăn rõ rệt.
• Sút cân.
• Giảm ham muốn tình dục.

Phương pháp điều trị giai đoạn F32 như thế nào?

Giai đoạn trầm cảm F32 thường được điều trị thông qua các phương pháp phổ biến:

1. Sử dụng thuốc điều trị

Thuốc chống trầm cảm hoạt động bằng cách làm thay đổi sự cân bằng các chất hóa học trong não, từ đó cải thiện tâm trạng của người bệnh. Một số loại thuốc phổ biến hiện nay:

• Thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRIs): citalopram (celexa), escitalopram (lexapro), fluoxetine (prozac), paroxetine (paxil, pexeva), sertraline (zoloft) và vilazodone (viibryd).
• Thuốc ức chế tái hấp thu serotonin-norepinephrine (SNRIs): duloxetine (cymbalta), venlafaxine (effexor XR), desvenlafaxine (pristiq, khedezla) và levomilnacipran (Fetzima).
• Thuốc chống trầm cảm không điển hình: bupropion (wellbutrin XL, wellbutrin SR, aplenzin, forfivo XL), mirtazapine (remeron), nefazodone, trazodone và vortioxetine (trintellix).
• Thuốc chống trầm cảm ba vòng: imipramine (tofranil), nortriptyline (pamelor), amitriptyline, doxepin, trimipramine (surmontil), desipramine (norpramin) và protriptyline (vivactil).
• Thuốc ức chế monoamine oxidase (MAOIs): tranylcypromine (parnate), phenelzine (nardil) và isocarboxazid (marplan).

2. Thực hiện tâm lý trị liệu

Tâm lý trị liệu được thực hiện bằng cách nói chuyện với các chuyên gia tâm lý, giúp người bệnh xác định và thay đổi những cảm xúc, suy nghĩ, hành vi không lành mạnh. Trị liệu tâm lý gồm có nhiều loại, phổ biến là:

• Liệu pháp hành vi nhận thức (cognitive behavioral therapy – CBT): Là liệu pháp trò chuyện giúp người bệnh kiểm soát các vấn đề của bản thân bằng cách thay đổi lối suy nghĩ và ứng xử phù hợp. CBT thường tập trung vào những vấn đề hiện tại thay vì trong quá khứ, nhờ đó cải thiện tâm trạng, niềm tin về bản thân cũng như cái nhìn tổng thể về cuộc sống của người bệnh.
• Trị liệu giữa các cá nhân (interpersonal psychotherapy – IPT): Hỗ trợ giải quyết các vấn đề tâm lý thông qua cải thiện mối quan hệ và tương tác xã hội, giúp người bệnh có khả năng bày tỏ cảm xúc một cách tích cực hơn.

3. Sử dụng liệu pháp kích thích não

Nếu F32 không có dấu hiệu cải thiện dù đã được áp dụng các phương pháp điều trị trên, bác sĩ có thể chỉ định một số liệu pháp kích thích não:

• Liệu pháp sốc điện chữa trầm cảm (ECT): Hoạt động bằng cách truyền dòng điện nhẹ qua não, tạo ra cơn co giật ngắn có tác dụng làm thay đổi lưu lượng máu não, kích thích giải phóng hormone và các chất dẫn truyền thần kinh như serotonin và dopamine. Đây là phương pháp an toàn, có gây mê toàn thân và không gây đau đớn.
• Kích thích từ trường xuyên sọ (TMS): Sử dụng từ trường để kích thích các nơron, giải phóng chất dẫn truyền thần kinh như serotonin, norepinephrine và dopamine. Đây là những chất đóng vai trò chủ yếu trong cơ chế gây ra rối loạn trầm cảm.
• Kích thích dây thần kinh phế vị (VNS): Được thực hiện bằng cách cấy ghép một thiết bị nhỏ vào ngực để truyền xung năng lượng điện đến não thông qua dây thần kinh phế vị. Liệu pháp này hỗ trợ kích thích sản xuất chất dẫn truyền thần kinh giúp điều chỉnh tâm trạng.

Địa chỉ khám và điều trị bệnh trầm cảm ở đâu hiệu quả?

Bên cạnh thắc mắc “Giai đoạn trầm cảm F32 là gì?”, người bệnh còn băn khoăn nên khám và điều trị bệnh trầm cảm ở đâu an toàn, hiệu quả?

Trung tâm Khoa học Thần kinh BVĐK Tâm Anh TP.HCM sở hữu hệ thống trang thiết bị, máy móc hiện đại bậc nhất như hệ thống chụp cộng hưởng từ thế hệ mới Magnetom Amira Biomatrix (Siemens – Đức), máy chụp cắt lớp vi tính (CT) 768 lát cắt Somatom Drive, máy điện não vi tính EEG-1200K (Nhật Bản), máy điện cơ Ultra S100 (Mỹ),… mang đến hiệu quả điều trị cao cho các bệnh nhân rối loạn tâm thần, bao gồm trầm cảm F32.

BVĐK Tâm Anh có đội ngũ chuyên gia, bác sĩ đầu ngành,  giàu kinh nghiệm, tận tâm và được ứng dụng các công nghệ chẩn đoán, điều trị mới, hiện đại hàng đầu hiện nay. Thăm khám và điều trị tại đây, người bệnh yên tâm về chất lượng dịch vụ, chi phí và thời gian điều trị được tối ưu nhờ phác đồ cá thể hóa, trúng đích, hiệu quả cao.

Hiểu rõ trầm cảm F32 là bệnh gì giúp bạn chủ động hơn trong việc nhận biết, thăm khám và điều trị. Bên cạnh dùng thuốc, vật lý trị liệu và liệu pháp kích thích não, bạn nên duy trì chế độ sinh hoạt và ăn uống khoa học, tích cực tham gia hoạt động ngoài trời, thường xuyên trò chuyện cùng bạn bè, người thân, tránh căng thẳng, lo âu để sớm vượt qua trầm cảm.