Nước vối từ lâu được biết đến với công dụng thanh nhiệt, lợi tiểu, giải độc cơ thể. Tuy nhiên, một số người lại băn khoăn uống nước vối có mất ngủ không. Bài viết dưới đây của ECO Pharma sẽ giúp bạn giải đáp thắc mắc này, đồng thời cung cấp các mẹo dùng nước vối đúng cách để bảo vệ sức khỏe, duy trì giấc ngủ ngon.
Nước vối là gì?
Nước vối hay trà vối là loại đồ uống quen thuộc được chế biến từ lá hoặc nụ vối. Lá vối có thể dùng tươi, ủ chín phơi khô hoặc nấu trực tiếp để tạo ra thức uống giải khát. Loại nước này thường thấy ở nông thôn và cả khu vực thành thị như Đồng bằng Bắc Bộ. Người dân thường dùng nước vối như một loại trà, uống hàng ngày tương tự nước chè xanh.
Cây vối có tên khoa học là Cleistocalyx operculatus, phân bố rộng rãi ở Việt Nam, Trung Quốc và các quốc gia thuộc khu vực nhiệt đới. Lá và nụ vối được dùng để pha trà, hỗ trợ tiêu hóa, điều trị một số bệnh ngoài da trong Đông y. Các nghiên cứu khoa học đã tìm ra nhiều hợp chất quý từ nụ cây như triterpene, sterol, flavanone, chalcone, axit ursolic.
Ngoài ra, nước vối chứa các chất chống oxy hóa tự nhiên như polyphenol, flavonoid, cùng vitamin C, E. Những chất này giúp bảo quản thực phẩm, tốt cho sức khỏe, giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, ung thư và đau mãn tính. (1)
Uống nước vối có mất ngủ không?
Nước vối nổi tiếng với tác dụng thanh nhiệt, hỗ trợ tiêu hóa, giải độc cơ thể. Tuy nhiên, vấn đề uống nước lá vối có mất ngủ không vẫn được nhiều người quan tâm.
Khác với cà phê, trà đặc, nước vối không chứa caffeine nên không gây mất ngủ. Ngược lại, nước vối có tính mát, giúp thanh lọc cơ thể, giảm căng thẳng, thư giãn tinh thần, có thể tốt cho giấc ngủ.
Mặc dù nước vối tốt cho sức khỏe, nhưng nếu uống không đúng cách, lạm dụng sẽ gián tiếp ảnh hưởng đến giấc ngủ. Uống nước vối đậm đặc hoặc uống quá nhiều gây đầy bụng, kích thích tiêu hóa, khiến cơ thể khó chịu. Tính lợi tiểu của lá vối cũng là yếu tố cần lưu ý. Uống nhiều nước vối vào buổi tối dễ khiến bạn phải thức dậy giữa đêm để đi vệ sinh, làm gián đoạn giấc ngủ.
Ở một số người, nước vối có thể kích thích chuyển hóa, khiến cơ thể khó thư giãn, cản trở quá trình đi vào giấc ngủ. Vì vậy, để tối đa hóa lợi ích của nước vối, hạn chế ảnh hưởng đến giấc ngủ, bạn nên uống với lượng vừa đủ, tránh uống sát giờ đi ngủ.
Cách uống nước lá vối để không bị mất ngủ
Sau khi hiểu rõ uống nước vối có mất ngủ không, để tránh ảnh hưởng đến giấc ngủ, bạn cần lưu ý những điều sau:1. Thời điểm uống
Thời gian uống nước lá vối có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ. Buổi sáng hoặc đầu giờ chiều là thời điểm lý tưởng để uống nước lá vối, uống lúc này sẽ hỗ trợ tiêu hóa, cung cấp năng lượng cho cơ thể. Bạn nên tránh uống sau 6 - 7 giờ tối do tính lợi tiểu có thể gây tiểu đêm, gián đoạn giấc ngủ.
2. Liều lượng hợp lý
Kiểm soát lượng nước lá vối uống hàng ngày giúp bạn tối đa hóa lợi ích, hạn chế tối đa tác dụng phụ. Mỗi ngày nên dùng từ 250 - 500ml nước lá vối loãng (khoảng 1 - 2 cốc); tránh uống quá nhiều sẽ khiến thận quá tải, gây cảm giác khó chịu, rối loạn giấc ngủ. Nước lá vối đặc thường kích thích tiêu hóa, gây cồn cào, khó chịu, đặc biệt nếu uống vào buổi tối.
3. Cách chế biến đúng cách
Cách chế biến ảnh hưởng lớn đến chất lượng, tác dụng của nước lá vối:
- Nước lá vối tươi: Bạn chuẩn bị 5 - 7 lá vối tươi, rửa sạch để loại bỏ bụi bẩn, tạp chất. Đun sôi 2 - 3 lít nước với lá vối trong 10 - 15 phút. Để nguội, uống trong ngày, tránh để qua đêm.
- Nước lá vối khô: Lấy 15 - 20 gram lá vối khô (khoảng 1 - 2 nắm nhỏ), rửa sạch trước khi nấu. Đun sôi 2 - 3 lít nước với lá vối khô trong 15 - 20 phút. Uống loãng, không pha quá đặc để đảm bảo an toàn cho hệ tiêu hóa.
Lợi ích khác của nước vối đối với sức khỏe
Uống nước vối có mất ngủ không? Loại thức uống này chứa các hợp chất tự nhiên, có thể tốt cho một số tình trạng sức khỏe. Ví dụ, nó có thể:
1. Làm giảm mỡ máu
Bên cạnh khả năng giải nhiệt, giải độc, lá vối còn chứa beta - sitosterol, hợp chất đã được chứng minh giúp giảm cholesterol xấu trong máu. Điều này hỗ trợ điều hòa quá trình chuyển hóa cholesterol, giảm nguy cơ mỡ máu cao.
2. Tốt cho người bệnh đái tháo đường
Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, chiết xuất từ nụ vối có tác dụng giảm đường huyết sau 12 tuần sử dụng. Do trong nước vối chứa chalcone-meroterpene, hỗ trợ ức chế enzyme PTP1B. Enzyme này làm giảm hoạt động của thụ thể insulin và các tín hiệu liên quan, từ đó hạn chế sử dụng glucose, chuyển hóa năng lượng. Nước lá vối góp phần ức chế enzyme này, hỗ trợ kiểm soát bệnh tiểu đường. (2)
Ngoài ra, các nghiên cứu còn phát hiện 17 hợp chất triterpenoid trong lá vối, gồm lupane, taraxastane, ursane, oleanane. Những hợp chất này ức chế enzyme PTP1B, thúc đẩy quá trình hấp thụ glucose trong tế bào mỡ, hiệu quả hơn trong điều trị đái tháo đường.
3. Tốt cho đường tiêu hóa
Làm rõ hơn việc uống lá vối có bị mất ngủ không, dùng loại nước này sau bữa ăn giúp dạ dày tiết thêm dịch tiêu hóa, hỗ trợ quá trình tiêu hóa thức ăn hiệu quả, từ đó giảm cảm giác đầy bụng, khó tiêu. Đồng thời, tinh dầu, tanin trong lá vối còn bảo vệ niêm mạc ruột, chống lại vi khuẩn, chất độc hại từ thức ăn, giúp ngăn ngừa đau bụng, tiêu chảy.
Nghiên cứu hiện đại cho thấy, chiết xuất ethanol từ lá vối có khả năng ức chế vi khuẩn Helicobacter pylori gây viêm loét dạ dày. Đặc biệt, nước lá vối còn giúp ức chế enzyme urease, yếu tố quan trọng giúp vi khuẩn tồn tại trong môi trường axit của dạ dày, từ đó hỗ trợ giảm nguy cơ tái phát viêm loét.
4. Trị chứng ngứa da, lở loét
Ngoài uống lá vối có mất ngủ không, lá và nụ vối giàu hợp chất sinh học như flavonoid, chalcone, triterpenoid, giúp kháng khuẩn, kháng nấm hiệu quả. Trong Đông y, nước lá vối được dùng để hỗ trợ điều trị các bệnh ngoài da như ngứa, lở loét, cũng như các vấn đề nhiễm trùng tiêu hóa. (3)
5. Tốt cho người bệnh gout
Bệnh gout xảy ra do dư thừa axit uric, làm ứ đọng tại các khớp gây sưng, đau. Lá vối có khả năng hỗ trợ đào thải axit uric ra khỏi cơ thể, có thể giúp hỗ trợ phòng ngừa hoặc cải thiện các triệu chứng của bệnh.
Những lưu ý khi uống nước lá vối
Uống nước vối có mất ngủ không? Nhìn chung lá, nụ vối lành tính, tốt cho sức khỏe, đã được dùng trong y học dân tộc, Đông y từ hàng trăm năm nay. Nhưng dùng không đúng cách, có thể gây ra tác dụng phụ bất lợi cho sức khỏe. Sau đây là những điều bạn nên lưu ý khi uống nước lá vối.
- Không uống quá nhiều: Nước lá vối có tác dụng lợi tiểu, thanh nhiệt, nhưng nếu tiêu thụ quá mức dễ gây mất cân bằng điện giải, mệt mỏi, làm giảm huyết áp.
- Tránh uống khi đói: Tránh uống nước lá vối lúc bụng đói vì dễ gây kích ứng dạ dày, gây đau bụng, buồn nôn.
- Người đang dùng thuốc điều trị bệnh, uống nước lá vối có thể gây tương tác làm giảm tác dụng của thuốc. Bạn nên hỏi ý kiến của bác sĩ điều trị để biết dùng nước lá vối có an toàn hay không.
- Không thay thế hoàn toàn nước lọc: Mặc dù tốt cho sức khỏe, nước lá vối chỉ nên dùng như một loại thức uống bổ sung, không nên thay thế hoàn toàn nước lọc hàng ngày.
Uống nước vối bị mất ngủ phải cải thiện ra sao?
Nếu bạn thắc mắc nước vối có làm mất ngủ không và nhận thấy bị mất ngủ sau khi dùng, nguyên nhân có thể xuất phát từ việc uống sai thời điểm hoặc uống quá nhiều.
Để khắc phục, trước tiên bạn cần tránh uống vào buổi tối, thay vào đó, hãy uống vào buổi sáng, đầu giờ chiều. Đồng thời, kiểm soát liều lượng hàng ngày, chỉ nên uống từ 1 - 2 cốc để cơ thể không bị quá tải. Nếu nước vối tươi khiến bạn cảm thấy khó chịu, lạnh bụng, kích thích thần kinh, hãy chuyển sang uống nước lá vối khô.
Nhưng nếu vẫn tiếp tục bị mất ngủ, bạn nên ngưng dùng thức uống này.Bạn có thể áp dụng các cách sau để cải thiện chất lượng giấc ngủ:
- Thiết lập giờ giấc ngủ cố định: Đi ngủ - thức dậy vào cùng một khung giờ mỗi ngày để cơ thể duy trì nhịp sinh học ổn định. Đảm bảo ngủ đủ 7 - 9 giờ mỗi đêm.
- Tránh ánh sáng xanh: Trước khi ngủ 1 - 2 tiếng, hạn chế dùng điện thoại, máy vi tính, xem TV, vì ánh sáng xanh có thể ức chế sản xuất melatonin - hormone giúp ngủ ngon.
- Tập thể dục nhẹ nhàng: Thực hiện các bài tập như yoga, đi bộ, thiền vào buổi tối giúp thư giãn cơ thể, làm dịu tinh thần, dễ dàng đi vào giấc ngủ.
- Tắm nước ấm: Tắm nước ấm trước khi ngủ giúp cơ thể thư giãn, tăng tuần hoàn máu, tạo cảm giác dễ chịu, từ đó bạn sẽ ngủ ngon hơn.
- Dùng tinh dầu tự nhiên: Các loại tinh dầu như oải hương, hương thảo, gỗ đàn hương, vỏ quế có tác dụng làm dịu tâm trí, hỗ trợ thư giãn sâu. Bạn có thể nhỏ 1 - 2 giọt tinh dầu lên gối hoặc hòa 3 - 5 giọt vào máy khuếch tán chứa nước để lan tỏa hương thơm và dễ ngủ hơn.
- Tạo không gian ngủ thoải mái: Đảm bảo phòng ngủ tối, yên tĩnh, thoáng mát, không bị làm phiền bởi ánh sáng, tiếng ồn. Chỉ dùng phòng ngủ cho việc ngủ, thư giãn để cơ thể quen thuộc với không gian này.
- Bổ sung tinh chất hỗ trợ giấc ngủ: Nghiên cứu cho thấy, các tinh chất như Ginkgo Biloba (bạch quả) chứa flavonoid, terpenoid, cùng với Blueberry (việt quất) giàu anthocyanin, pterostilbene, có khả năng trung hòa gốc tự do, hỗ trợ lưu thông máu, cải thiện tuần hoàn máu não. Bạn có thể bổ sung các chúng để cải thiện giấc ngủ, giảm các triệu chứng đau đầu, suy giảm trí nhớ, mất tập trung, đồng thời phòng ngừa nguy cơ đột quỵ.
Nếu tình trạng mất ngủ không được cải thiện, bạn nên đến bệnh viện thăm khám để được điều trị khỏi bệnh, tránh mất ngủ kéo dài thành mãn tính khó điều trị, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe tổng thể.
Đối với việc uống nước vối có mất ngủ không, tóm lại đây là thức uống tự nhiên lành tính, tốt cho sức khỏe và không gây mất ngủ nếu dùng liều lượng vừa phải, uống vào ban ngày, sau khi ăn. Nếu bạn khó ngủ, mất ngủ, nên chú ý sinh hoạt, ăn uống khoa học. Bổ sung các tinh chất thiên nhiên đã được chứng minh tốt cho thần kinh, não bộ như Ginkgo Biloba, Blueberry để hỗ trợ ngủ ngon hơn.
