Thuốc giảm cân làm giảm cảm giác thèm ăn nhưng có tác dụng phụ ảnh hưởng đến hệ thần kinh gây mất ngủ. Để hiểu rõ hơn về vấn đề uống thuốc giảm cân bị mất ngủ và tình trạng này có nguy hiểm không, mời bạn theo dõi bài viết sau đây của ECO Pharma.
Thuốc giảm cân là loại thuốc dùng để hỗ trợ giảm cân cho người thừa cân hoặc béo phì, hiệu quả khi kết hợp với chế độ ăn ít calo và tập luyện thường xuyên. Thông thường, người dùng sẽ giảm từ 5% – 10% trọng lượng ban đầu. Thuốc giảm cân không kê đơn thường không đảm bảo hiệu quả và an toàn cho sức khỏe.
Thuốc giảm cân kê đơn được bác sĩ chỉ định cho những người có chỉ số BMI từ 30 hoặc 27 trở lên, có bệnh tim mạch, tăng huyết áp, tiểu đường type 2, rối loạn lipid máu và bị ngưng thở khi ngủ.
Các thuốc giảm cân kê đơn như chất chủ vận GLP-1, orlistat và setmelanotide đã được chứng minh hiệu quả trong việc duy trì giảm cân lâu dài. Chúng làm giảm cảm giác đói, giúp người dùng no lâu hơn và hạn chế lượng calo nạp vào. Ngoài ra, các loại thuốc này còn có tác dụng ức chế hấp thụ chất béo và tăng cường trao đổi chất, giúp cơ thể đốt cháy năng lượng nhanh hơn.
Các loại thuốc giảm cân được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) phê duyệt bao gồm chất chủ vận GLP-1 như liraglutide, semaglutide và tirzepatide; orlistat; phentermine/topiramate; naltrexone/bupropion và setmelanotide. Những loại thuốc này cần có đơn của bác sĩ và sử dụng dưới sự giám sát y tế chặt chẽ. (1)
Việc uống thuốc giảm cân bị mất ngủ do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm thành phần của thuốc, chất lượng và liều dùng, cụ thể:
Uống thuốc giảm cân gây mất ngủ vì nhiều loại chứa chất kích thích như caffeine hoặc các thành phần làm tăng sự tỉnh táo và nhịp tim gây mất ngủ. Ví dụ, thuốc ức chế sự thèm ăn như phentermine có thể làm tăng huyết áp, nhịp tim nhanh và cảm giác bồn chồn gây gián đoạn giấc ngủ.
Bontril PDM (phendimetrazine) có trong nhóm ức chế sự thèm ăn cũng gây nhịp tim nhanh, hồi hộp, bồn chồn và mất ngủ. Nếu sử dụng lâu dài, người dùng dễ phụ thuộc, lạm dụng hoặc gặp khó khăn khi cai thuốc. (2)
Làm rõ vấn đề uống thuốc giảm cân có bị mất ngủ không, không chỉ uống thuốc giảm cân gây mất ngủ mà còn gây ra các tác dụng phụ nghiêm trọng khác. Theo ước tính của FDA, thực phẩm giảm cân bổ sung gây ra khoảng 50.000 tác dụng phụ, phổ biến nhất là tổn thương gan và thận. Thậm chí, thuốc kê đơn còn gây tử vong cho hơn 100.000 người Mỹ mỗi năm.
Một ví dụ điển hình là Metabolife 356, loại thuốc giảm cân chứa ephedrine. Trong giai đoạn thử nghiệm với 35 người, đã phát hiện ra các tác dụng phụ nhẹ như khô miệng, đau đầu và mất ngủ. Tuy nhiên, khi sản phẩm được bán rộng rãi, đã có gần 15.000 tác dụng phụ được báo cáo như nhồi máu cơ tim, đột quỵ, co giật và tử vong. Sản phẩm sau đó đã phải thu hồi khẩn cấp.
Nhiều người uống thuốc giảm cân bị mất ngủ vì dùng liều lượng cao hơn mức khuyến cáo. Khi dùng các loại thuốc kích thích quá liều sẽ gây ra cảm giác bồn chồn và khó ngủ, triệu chứng thường gặp của tình trạng mất ngủ.
Ngoài vấn đề uống thuốc giảm cân gây mất ngủ, tình trạng mất ngủ còn có mối liên quan với cân nặng. Mất ngủ ảnh hưởng đến cân nặng theo nhiều cách khác nhau. Đầu tiên, nó làm rối loạn cân bằng của các hormone điều chỉnh cảm giác thèm ăn như leptin và ghrelin. Leptin là hormone mang đến cảm thấy no và kiểm soát sự thèm ăn. (3)
Khi thiếu ngủ, nồng độ hormone này giảm đi khiến cơ thể ít no hơn sau khi ăn. Mặt khác, ghrelin là hormone kích thích cảm giác đói. Thiếu ngủ làm cơ thể sẽ sản xuất nhiều hormone này gây cảm giác đói và thèm ăn các món không lành mạnh (thức ăn nhanh).
Thứ hai, thiếu ngủ cũng làm chậm quá trình trao đổi chất khiến cơ thể không đốt calo hiệu quả. Lúc này, các cơ quan xử lý thức ăn chậm hơn, dễ gây tăng cân. Ngoài ra, ngủ ít còn khiến cơ thể thèm các loại thực phẩm có hàm lượng calo cao hơn vào đêm muộn, làm tăng nguy cơ thừa cân.
Mất ngủ khiến cơ thể thụ động hơn do cảm giác buồn ngủ nhưng không ngủ được gây ra mệt mỏi, làm giảm hoạt động thể chất, ảnh hưởng đến việc quản lý cân nặng.
Ngoài uống thuốc giảm cân bị mất ngủ, chúng còn gây ra nhiều tác dụng phụ khác đối với sức khỏe, phổ biến như:
Mất ngủ sẽ được cải thiện hoặc hết hẳn khi bạn ngừng dùng thuốc giảm cân hoặc điều chỉnh liều lượng. Nếu tình trạng này kéo dài, bạn có thể thử các phương pháp sau:
Một số biện pháp có thể giúp làm giảm hoặc ngăn ngừa tình trạng uống thuốc giảm cân bị mất ngủ:
Để đảm bảo sức khỏe thể chất và tinh thần và tránh tình trạng uống thuốc giảm cân bị mất ngủ, bạn cần đảm bảo giấc ngủ đủ và chất lượng. Ngoài các gợi ý ở các phần trên còn có một số gợi ý hữu ích sau:
Tình trạng uống thuốc giảm cân bị mất ngủ đôi khi có thể xảy ra. Điều quan trọng là bạn cần tìm cách hạn chế uống thuốc giảm cân bị mất ngủ, chẳng hạn như lựa chọn nhãn hiệu thuốc đáng tin cậy và tránh sử dụng thuốc chứa các thành phần có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ. Tốt hơn hết, nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi dùng để đảm bảo an toàn.
