Đầu năm 2023, số ca sốt xuất huyết tăng đột biến lên đến 6,5 triệu ca, hơn 7.300 ca tử vong. Ngày 15/5/2024, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) đã phê duyệt sử dụng vắc xin Qdenga phòng bệnh sốt xuất huyết tại Việt Nam. Xem bài viết dưới đây để biết hơn về QDenga vaccine.

QDenga là gì?
Qdenga (TAK-003) là vắc xin phòng bệnh sốt xuất huyết, do các chủng huyết thanh virus 1, 2, 3 và 4 gây ra. Vắc xin này chứa các chủng virus sốt xuất huyết đã bị làm yếu, nên không thể gây bệnh.
Bệnh sốt xuất huyết do virus Dengue gây ra, lây lan qua muỗi Aedes. Khi muỗi đốt người mắc bệnh sốt xuất huyết sẽ truyền virus sang người khác, không lây trực tiếp từ người sang người.
Người bệnh sốt xuất huyết có các dấu hiệu như sốt, nhức đầu, đau sau mắt, đau cơ và khớp, buồn nôn, nôn, sưng hạch, phát ban trên da, kéo dài từ 2-7 ngày.
Các triệu chứng sốt xuất huyết nghiêm trọng như đau bụng dữ dội, buồn nôn dai dẳng, thở nhanh, chảy máu nghiêm trọng, chảy máu trong dạ dày, chảy máu nướu, mệt mỏi, bồn chồn, hôn mê, co giật và suy cơ quan thậm chí là tử vong nhưng rất hiếm. Lúc này, người bệnh phải nhập viện để theo dõi, chữa trị..
Qdenga kích thích hệ miễn dịch tự nhiên tạo kháng thể chống lại virus gây bệnh sốt xuất huyết nếu chẳng may tiếp xúc với chúng trong tương lai. (1)
Tác dụng phòng ngừa bệnh của vắc xin QDenga
Vắc xin QDenga được cấp phép lưu hành tại Việt Nam từ tháng 5/2024, sản xuất bởi tập đoàn Dược phẩm Takeda (Nhật Bản) và được các nghiên cứu lâm sàng chứng minh hiệu quả, an toàn, có tác dụng như:
- Giảm nguy cơ mắc bệnh sốt xuất huyết: Nghiên cứu cho thấy vắc-xin QDenga hiệu quả trong việc ngăn ngừa bệnh sốt xuất huyết đến 80% do 4 chủng virus Dengue. Hiệu quả này duy trì lên đến 4,5 năm sau khi tiêm mũi thứ hai.
- Giảm nguy cơ nhập viện và tử vong: Vắc xin QDenga giảm nguy cơ nhập viện đến 93%, tử vong do sốt xuất huyết nặng là 77%.
- Giảm nguy cơ mắc bệnh sốt xuất huyết nặng: QDenga giảm 80% nguy cơ mắc bệnh sốt xuất huyết nặng, cả sốc Dengue - biến chứng nguy hiểm nhất của bệnh.
- Bảo vệ cơ thể hiệu quả khỏi virus Dengue: QDenga vaccine là loại duy nhất hiện nay phòng được cả 4 chủng virus Dengue, bảo vệ có thể toàn diện.

Hiệu quả của vắc xin QDenga
Hiệu quả lâm sàng của QDenga vắc xin sốt xuất huyết được chứng minh trong nghiên cứu DEN-301 qua 3 giai đoạn, mù đôi (double-blind study), ngẫu nhiên, có kiểm soát giả dược. Nghiên cứu này thực hiện tại 5 quốc gia ở Châu Mỹ Latinh (Brazil, Colombia, Cộng hòa Dominica, Nicaragua, Panama) cùng 3 nước châu Á (Sri Lanka, Thái Lan, Philippines).
Tổng cộng có 20.099 trẻ em từ 4-16 tuổi được chọn ngẫu nhiên tiêm QDenga vaccine hoặc dùng giả dược, bất kể đã từng nhiễm sốt xuất huyết hay chưa.
Bất kỳ đối tượng nào bị sốt ≥38°C trong 2, 3 ngày liên tiếp đều được yêu cầu đến địa điểm nghiên cứu để đánh giá triệu chứng bệnh sốt xuất huyết. Các trường hợp sốt được xác nhận bằng xét nghiệm kháng nguyên để phát hiện các tuýp huyết thanh cụ thể.
Dữ liệu dài hạn cho thấy, vắc xin sốt xuất huyết QDenga hiệu quả phòng bệnh ở trẻ em và thanh thiếu niên khỏe mạnh từ 4-16 tuổi sống ở 8 quốc gia có bệnh sốt xuất huyết lưu hành trong hơn 4 năm theo dõi. Hiệu quả tích lũy của vắc xin là 64,2% ở những người đã phơi nhiễm, 53,5% người chưa từng bị bệnh, từ liều đầu tiên cho đến 4,5 năm sau liều thứ hai. (2)
Cơ chế hoạt động của vắc xin QDenga
Vacxin QDenga sử dụng công nghệ tái tổ hợp dựa trên cơ chế làm suy yếu virus Dengue, hoạt động theo các bước sau:
- Kích thích hệ miễn dịch: Khi được tiêm vào cơ thể, các virus Dengue suy yếu trong vaccine không gây bệnh nhưng kích thích hệ miễn dịch sản sinh tế bào lympho B và lympho T.
- Tạo ra kháng thể: Tế bào lympho B phân hóa thành tế bào plasma, tạo kháng thể đặc hiệu chống lại các protein cấu trúc của virus Dengue.
- Hình thành ghi nhớ miễn dịch: Tế bào lympho T ghi nhớ hình ảnh của virus Dengue, giúp cơ thể nhanh chóng nhận diện và tiêu diệt virus khi gặp lại trong tương lai.
Ai được tiêm và không được tiêm QDenga vắc xin
Vắc xin QDenga phòng ngừa bệnh sốt xuất huyết hiệu quả được chỉ định cho các đối tượng sau:
Đối tượng được khuyến nghị tiêm QDenga vắc xin
Vắc xin QDenga được khuyến nghị tiêm cho: (3)
- Người trưởng thành, thanh thiếu niên và trẻ em từ 4 tuổi trở lên.
- Người sống ở khu vực có dịch sốt xuất huyết.
- Cá nhân từ 4 tuổi trở lên ở Liên minh châu Âu (EU), bất kể đã từng nhiễm sốt xuất huyết hay chưa.
- Du khách châu Âu đến thăm các quốc gia có dịch sốt xuất huyết.

Đối tượng không được khuyến nghị tiêm
Các đối tượng chống chỉ định tiêm vắc xin sốt xuất huyết QDenga là: (4)
- Quá mẫn cảm với các hoạt chất, tá dược của vắc xin hoặc liều QDenga trước đó.
- Người bị suy giảm miễn dịch bẩm sinh hoặc mắc phải như các liệu pháp ức chế miễn dịch như hóa trị hoặc corticosteroid toàn thân liều cao (ví dụ: người dùng prednisone 20 mg/ngày hoặc 2 mg/kg thể trọng/ngày trong 2 tuần trở lên) trong vòng 4 tuần trước khi tiêm chủng.
- Người nhiễm HIV bị suy giảm miễn dịch.
- Phụ nữ có thai và đang cho con bú.
Cảnh báo thận trọng trước khi tiêm vaccine sốt xuất huyết QDenga
QDenga chứa rất ít natri và kali, không được tiêm vào mạch máu, tiêm trong da hoặc bắp, ngoài ra cần thận trọng trong trường hợp: (5)
- Sốc phản vệ: Tương tự như các loại vắc xin khác, việc tiêm chủng cần có sự giám sát y tế trong trường hợp xảy ra phản ứng phản vệ hiếm gặp sau tiêm.
- Xem xét bệnh sử: Trước khi tiêm vắc xin, bác sĩ cần xem xét tiền sử bệnh cá nhân, các lần tiêm chủng trước đó và phản ứng mẫn cảm sau tiêm.
- Bệnh đồng thời: Nên hoãn tiêm vacxin QDenga cho những người đang bị bệnh sốt nặng cấp tính. Nếu bị cảm lạnh nhẹ vẫn có thể tiêm vắc xin bình thường.
- Hạn chế về hiệu quả của vắc xin: Không phải ai cũng đáp ứng miễn dịch với tất cả các loại huyết thanh của virus sốt xuất huyết, hiệu quả của QDenga có thể giảm dần theo thời gian. Chưa rõ liệu thiếu bảo vệ có làm bệnh nghiêm trọng hơn hay không, vậy nên sau khi tiêm phòng, người tiêm vẫn nên tiếp tục các biện pháp chống muỗi và tìm kiếm biện pháp y tế nếu có triệu chứng sốt xuất huyết.
- Đối tượng không được khuyến nghị tiêm: Chưa có dữ liệu về việc tiêm QDenga ở người trên 60 tuổi và hạn chế thông tin ở người mắc bệnh mãn tính.
- Phản ứng liên quan đến lo âu: Ngất, tăng thông khí hoặc căng thẳng có thể xảy ra khi tiêm chủng, cần có biện pháp phòng ngừa để tránh chấn thương.
- Phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, mang thai và cho con bú:
- Phụ nữ có khả năng sinh con nên tránh mang thai ít nhất một tháng sau tiêm chủng, người dự định mang thai nên trì hoãn tiêm QDenga.
- Thai kỳ: Dữ liệu về việc tiêm QDenga cho phụ nữ mang thai còn hạn chế và chưa đủ để kết luận ảnh hưởng đến thai kỳ do đó không được khuyến cáo trong thời kỳ mang thai.
- Cho con bú: Chưa rõ liệu vacxin QDenga có được bài tiết qua sữa mẹ hay không, tốt nhất phụ nữ không nên tiêm trong thời gian cho con bú.
- Vắc xin sốt xuất huyết QDenga ảnh hưởng đến khả năng lái xe và vận hành máy móc.

Phác đồ tiêm vắc xin QDenga phòng ngừa sốt xuất huyết được Bộ Y tế khuyến nghị
Vắc xin QDenga do hãng dược phẩm Takeda sản xuất, hiệu lực phòng bệnh sốt xuất huyết đến 80% dành cho trẻ từ 4 tuổi trở lên, với lịch tiêm 2 mũi cách nhau 3 tháng.
Tác dụng phụ không mong muốn của QDenga
Nghiên cứu giai đoạn 3 về vắc xin QDenga cho thấy tỷ lệ tác dụng phụ nghiêm trọng là 2,9% ở nhóm QDenga và 3,5% ở nhóm giả dược trong thời gian theo dõi dài hạn liên tục (3 năm sau khi chủng ngừa), nhưng không nhận thấy có mối liên quan. Các phản ứng bất lợi thường gặp sau khi tiêm vắc xin QDenga ở đối tượng từ 4-60 tuổi bao gồm đau tại chỗ tiêm (50%), nhức đầu (35%), đau cơ (31%), phát ban đỏ tại chỗ tiêm (27%), khó chịu (24%), suy nhược (20%), sốt (11%).
Tương tác thuốc
Đối với người đang điều trị bằng globulin miễn dịch (chữa viêm gan A, B, sởi, uốn ván, bạch hầu, bệnh Zoster,...), nên đợi ít nhất 6 tuần, tốt nhất là 3 tháng mới tiêm QDenga. Điều này nhằm tránh việc vô hiệu hóa các virus giảm độc lực (loại vắc xin chứa vi sinh vật đã được làm yếu) có trong vắc xin.
Không nên tiêm QDenga cho những người đang điều trị ức chế miễn dịch như hóa trị, sử dụng corticosteroid toàn thân liều cao trong vòng 4 tuần.
Nếu tiêm QDenga cùng lúc với một loại vắc xin khác, nên tiêm ở các vị trí khác nhau.
QDenga có thể được dùng đồng thời với vắc xin viêm gan A, đã được nghiên cứu ở người lớn. Vắc xin này cũng có thể tiêm cùng với vắc xin sốt vàng da. Trong một nghiên cứu lâm sàng với khoảng 300 người trưởng thành, tiêm cả 2 loại này cùng lúc không ảnh hưởng đến tỷ lệ huyết thanh bảo vệ sốt vàng da nhưng kháng thể sốt xuất huyết có giảm.
Phản ứng sau tiêm của vacxin QDenga nên đến gặp bác sĩ
Hầu hết các phản ứng sau tiêm vắc xin QDenga đều nhẹ, tự khỏi sau vài ngày. Tuy nhiên, trong trường hợp gặp phản ứng nghiêm trọng cần đến gặp bác sĩ ngay lập tức, như:
- Khó thở, khò khè, sưng mặt hoặc cổ họng, nổi mẩn ngứa lan rộng, chóng mặt, ngất xỉu.
- Sốt cao trên 39°C kéo dài hơn 2 ngày.
- Đau nhức dữ dội ở chỗ tiêm.
- Buồn nôn, nôn mửa liên tục.
- Tiêu chảy nhiều lần trong ngày.
- Chảy máu bất thường.
- Đau đầu dữ dội không thuyên giảm.
- Mệt mỏi, lờ đờ kéo dài.
- Co giật.

Cách xử lý khi trễ lịch tiêm QDenga phòng sốt xuất huyết
Việc trễ lịch tiêm QDenga có thể ảnh hưởng đến hiệu quả phòng ngừa bệnh. Theo ECO Pharma bạn không nên quá lo lắng, hãy thông báo cho cơ sở y tế để được tư vấn lịch tiêm bù phù hợp. Theo khuyến cáo của nhà sản xuất, bạn nên tiêm bù mũi kế tiếp trong vòng 3 tháng sau lịch hẹn ban đầu. Bác sĩ có thể linh hoạt điều chỉnh lịch tiêm bù dựa trên tình trạng sức khỏe và thời điểm dịch bệnh trong khu vực.
Nếu trễ lịch tiêm quá 3 tháng, bác sĩ sẽ yêu cầu tiêm lại từ đầu theo phác đồ 2 mũi cách nhau 3 tháng để đảm bảo hiệu quả tối ưu.
Địa chỉ đặt và tiêm vắc-xin phòng sốt xuất huyết QDenga uy tín và an toàn
Vắc xin sốt xuất huyết QDenga hiện đã được cấp phép lưu hành tại Việt Nam, có sẵn tại nhiều cơ sở y tế uy tín trên toàn quốc. Ngày 28/09/2023, tại TP. Hồ Chí Minh, Công ty TNHH Takeda Pharmaceuticals (Asia Pacific), thuộc Tập đoàn dược phẩm Takeda, Nhật Bản đã ký kết biên bản hợp tác chiến lược với Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC. Sự hợp tác này nhằm mang lại hiệu quả và thành công, đồng thời mong muốn vắc xin sốt xuất huyết sớm được đưa về Việt Nam.
Trung tâm tiêm chủng VNVC duy nhất ở Việt Nam đầu tư mạnh vào hệ thống kho lạnh bảo quản vắc xin với dây chuyền lạnh (Cold Chain) đạt chuẩn GSP, cho phép lưu trữ và bảo quản hơn 300 triệu liều vắc xin theo tiêu chuẩn quốc tế cùng một thời điểm. Kho lạnh âm sâu phù hợp cho các vắc xin yêu cầu điều kiện bảo quản khắt khe ở nhiệt độ âm 70 độ C.
Nơi đây còn là đơn vị đầu tiên nhập khẩu chính hãng các loại vắc xin thế hệ mới từ các nhà sản xuất hàng đầu thế giới, có cả QDenga. VNVC có nhiều dịch vụ tiêm chủng đa dạng, linh hoạt theo yêu cầu của khách hàng như tiêm lẻ, tiêm theo yêu cầu, đặt giữ vắc xin, mua vắc xin online và dịch vụ tiêm chủng lưu động cho các nhóm khách hàng, cơ quan và doanh nghiệp.

Vắc xin QDenga là biện pháp phòng ngừa hiệu quả cho bệnh sốt xuất huyết. Tiêm chủng đầy đủ theo hướng dẫn sẽ giúp bảo vệ bạn và cộng đồng khỏi căn bệnh nguy hiểm này. Hy vọng bài viết trên về QDenga vaccine đã giải đáp được thắc mắc của bạn về loại vắc xin mới này.




