Việc áp dụng một chế độ ăn uống hợp lý đóng vai trò quan trọng trong hỗ trợ điều trị và cải thiện chức năng gan. Trong bài viết này, hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu người bị viêm gan nên ăn gì và những lưu ý nên biết.
Mục tiêu của chế độ ăn uống cho người bị viêm gan là giảm căng thẳng cho gan vốn đã bị tổn hại do tình trạng viêm gây ra. Một chế độ ăn lý tưởng cho bệnh viêm gan mãn tính chỉ đơn giản là chế độ ăn uống lành mạnh dành cho tất cả người lớn do Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) đưa ra. Một chế độ ăn uống bổ dưỡng giúp người bệnh duy trì cân nặng tối ưu và chức năng gan khỏe mạnh.
Viêm gan ăn gì? Tiêu thụ đúng lượng protein là điều quan trọng đối với người bị viêm gan mãn tính, ăn đủ protein giúp tránh suy dinh dưỡng và teo cơ. Nhưng tiêu thụ quá nhiều protein có thể dẫn đến các biến chứng bao gồm bệnh não. Người bệnh nên tiêu thụ 1 đến 1,5 gam protein cho mỗi kilogam (kg) trọng lượng cơ thể.
Tinh bột (carb) đóng vai trò quan trọng trong chế độ dinh dưỡng của người bị viêm gan. Đây là một trong 3 loại chất đa lượng chính mà cơ thể cần được cung cấp mỗi ngày. Vì thế, việc ăn đủ lượng carb cần thiết giúp người bị viêm gan hạn chế tình trạng mệt mỏi và suy nhược do viêm gan gây ra.
Những thực phẩm có chứa tinh bột giúp cơ thể hấp thu lượng glycogen được khuyến khích cho người bệnh gan bao gồm gạo, bánh mì, mật ong, trái cây. Để tối ưu sức khỏe, người bệnh nên ưu tiên chọn bổ sung chất bột đường từ trái cây có độ ngọt tự nhiên.
Theo hướng dẫn của USDA, chế độ ăn uống lành mạnh cần hạn chế lượng natri/muối dư thừa. Thực phẩm chế biến nhiều như đồ ăn nhẹ, đồ chiên, thực phẩm tiện lợi và thức ăn hâm nóng bằng lò vi sóng thường khiến lượng natri tiêu thụ vượt quá giới hạn 2.300 mg một ngày đối với hầu hết mọi người (lý tưởng nhất là nên tiêu thụ ít hơn). Nếu viêm gan mãn tính tiến triển thành xơ gan, có thể gây ra sự tích tụ dịch trong bụng, gọi là cổ trướng. Những người bị cổ trướng nên hạn chế lượng natri nạp vào cơ thể ở mức dưới 2.000 mg mỗi ngày.
Các chuyên gia dinh dưỡng ngày càng lo ngại về lượng đường bổ sung có trong nhiều loại thực phẩm. Do đó, các hướng dẫn dinh dưỡng khuyên người bệnh nên tiêu thụ ít hơn 10% lượng calo mỗi ngày từ đường bổ sung, thường có trong nước ngọt có đường, nước trái cây và các loại đồ ăn vặt có đường khác. Những người bị viêm gan nên đặc biệt cẩn thận khi tiêu thụ đường. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng viêm gan có liên quan đến việc tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, giảm lượng đường bổ sung có thể giúp giảm nguy cơ này.
Viêm gan nên ăn gì? Người bệnh viêm gan nên có những thay đổi trong ăn uống vì hệ tiêu hóa hoạt động chậm hơn so với người khỏe mạnh, dễ bị mệt mỏi, chán ăn và trướng bụng. Nên ưu tiên thức ăn dễ tiêu hóa, dạng lỏng như canh, súp giúp người bệnh hồi phục dần, ổn định lại chức năng gan và quá trình tiêu hóa diễn ra dễ dàng hơn.
Gan đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển hóa và bài tiết sắt. Một số người bị viêm gan mãn tính không thể giải phóng sắt đúng cách khỏi cơ thể và có thể bị quá tải sắt, làm tăng nguy cơ tổn thương mô ở gan. Vì lý do này, những người bị viêm gan mãn tính có thể cần giảm lượng thực phẩm giàu sắt trong chế độ ăn uống của họ. Những thực phẩm này bao gồm thịt đỏ, gan, hàu, đậu lăng,…
Tuy nhiên, sắt là một phần thiết yếu trong chế độ ăn uống, vì vậy đừng cắt bỏ hoàn toàn. Điều quan trọng cần lưu ý là vitamin C làm tăng khả năng hấp thụ sắt từ thực phẩm. Nếu bạn được khuyên nên giảm lượng sắt nạp vào, bạn cũng có thể cần giảm lượng thực phẩm giàu vitamin C như trái cây họ cam quýt, dâu tây, cải xoăn và bông cải xanh. Bạn cũng nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng thuốc bổ sung vitamin tổng hợp.
Thực phẩm chứa nhiều dầu mỡ, chất béo bão hòa khiến triglyceride và cholesterol trong cơ thể tăng cao, làm bệnh gan nhiễm mỡ nghiêm trọng hơn. Ngoài ra, khi ăn thức ăn nhiều dầu mỡ, gan phải làm việc nhiều hơn để tiết mật tiêu hóa chất béo, làm chậm thời gian phục hồi của gan.
Người mắc bệnh viêm gan nên ăn gì? Thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất giúp gan thải độc. Phần lớn trong các loại trái cây, rau củ có chứa những vi chất có lợi cho sức khỏe như vitamin B1, B6, B12, canxi, kali và sắt. Những loại vi chất này thúc đẩy quá trình chữa lành các mô gan bị tổn thương, chống oxy hóa và tăng cường đề kháng cho cơ thể. Một số loại trái cây tốt, giàu vitamin và khoáng chất, nằm trong danh sách viêm ăn nên ăn gì mà người bệnh được khuyến khích như táo, bưởi, chuối, nho.
An toàn vệ sinh thực phẩm là tiêu chí quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe, nhất là đối với người viêm gan. Bên cạnh việc nắm rõ viêm gan nên ăn gì, viêm gan kiêng ăn gì thì việc đảm bảo an toàn thực phẩm giúp tránh bệnh biến chuyển xấu do sự xâm nhập của vi khuẩn, virus vào cơ thể và gan. Người bệnh cần rửa sạch các loại thực phẩm tươi sống trước khi chế biến, tránh ăn thức ăn tái hoặc sống để ngăn ngừa ký sinh trùng, vi khuẩn.
Viêm gan nên ăn gì? Người mắc bệnh này nên ưu tiên các loại thực phẩm như trái cây, rau củ, ngũ cốc,… để cải thiện sức khỏe.
Viêm gan nên ăn hoa quả gì? Các loại trái cây họ cam quýt chứa nhiều vitamin C và chất chống oxy hóa giúp bảo vệ gan khỏi tổn thương. Vitamin C cũng giúp tăng cường hệ miễn dịch, điều này rất quan trọng đối với người bị viêm gan. Táo chứa pectin, một loại chất xơ giúp loại bỏ độc tố khỏi gan. Táo cũng là một nguồn cung cấp vitamin C và chất chống oxy hóa tốt. Bơ chứa glutathione, một chất chống oxy hóa giúp bảo vệ gan khỏi tổn thương. Bơ cũng là một nguồn cung cấp vitamin E và chất béo lành mạnh tốt.
Rau củ quả cung cấp các loại vitamin và khoáng chất quan trọng cho một cơ thể khỏe mạnh. Người bị nhiễm virus viêm gan nên ăn gì? Nên ăn những thực phẩm giàu chất xơ này cũng có thể giúp bạn giảm lượng thực phẩm ít lành mạnh hơn, chẳng hạn như thịt mỡ hoặc đồ ngọt. Tiêu thụ rau lá xanh nói riêng, mang lại lợi ích cho những người đang kiểm soát bệnh viêm gan. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng chúng có thể làm giảm thành phần axit béo trong gan. (1)
Thực phẩm trong nhóm ngũ cốc bao gồm bánh mì, gạo và yến mạch. Ít nhất một nửa số ngũ cốc người bệnh tiêu thụ nên là ngũ cốc nguyên hạt, thay vì ngũ cốc tinh chế. Ngũ cốc nguyên hạt giúp tăng lượng protein nạp vào cơ thể, giúp duy trì khối lượng cơ.
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng uống đồ uống có chứa caffein như cà phê làm giảm nguy cơ hình thành sẹo gan ở những người bị viêm gan mãn tính. Cho đến nay, bằng chứng cho thấy rằng uống khoảng 100 miligam (mg) caffein có liên quan đến việc giảm đáng kể tình trạng sẹo ở giai đoạn tiến triển. (2)
Viêm gan nên ăn gì? Các thực phẩm chứa protein dễ chuyển hóa cần bổ sung cho người mắc viêm gan như các loại cá, bò, heo, gà, đậu hũ, sữa, trứng. Khi chọn thịt, nên ưu tiên lựa chọn các loại nạc, ít mỡ để hỗ trợ hoạt động gan tốt hơn.
Người bệnh nên tiêu thụ ít hơn 10% lượng calo mỗi ngày từ chất béo bão hòa và loại bỏ hoàn toàn chất béo chuyển hóa. Chất béo bão hòa có trong thịt đỏ và các sản phẩm từ sữa nguyên chất. Chất béo chuyển hóa (dầu hydro hóa một phần) có trong một số loại thực phẩm bao gồm đồ ăn nhẹ chiên hoặc đồ nướng chế biến sẵn.
Chất béo thực vật lành mạnh như dầu ô liu, dầu hướng dương hoặc dầu bơ cung cấp axit béo không bão hòa đa và không bão hòa đơn làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim. Tuy nhiên, tất cả chất béo và dầu nên được tiêu thụ ở mức độ vừa phải. Tiêu thụ quá nhiều chất béo có thể dẫn đến các vấn đề, đặc biệt đối với những người mắc bệnh viêm gan mãn tính, bao gồm tích tụ mỡ trong gan, viêm gan nhiễm mỡ và xơ gan nhiễm mỡ.
Gan hoạt động như một kho dự trữ glucose của cơ thể, giúp duy trì lượng đường trong máu được ổn định. Gan vừa dự trữ vừa sản xuất glucose tùy thuộc vào nhu cầu của cơ thể. Nhu cầu dự trữ hoặc giải phóng glucose chủ yếu được báo hiệu bởi các hormone insulin và glucagon. Trong bữa ăn, gan sẽ lưu trữ đường hoặc glucose dưới dạng glycogen cho thời gian sau, khi cơ thể cần. Glucose có trong xoài, nho, mật ong, mít,… tham khảo ý kiến để biết chính xác lượng glucose bạn cần ăn mỗi ngày.
Bên cạnh tuân thủ chế độ ăn uống theo hướng dẫn của bác sĩ, người bệnh viêm gan nên chủ động bổ sung tinh chất thiên nhiên như Wasabia và S. Marianum có khả năng kiểm soát hoạt động tế bào Kupffer, từ đó chủ động bảo vệ gan từ gốc, hỗ trợ phòng ngừa và cải thiện các tình trạng bệnh lý ở gan, trong đó có viêm gan.
Người mắc viêm gan nên ăn gì? Cũng nên lưu ý những điều sau để bảo vệ và chăm sóc sức khỏe tốt hơn:
Một trong những nhiệm vụ của gan là lưu trữ glycogen, được cơ thể sử dụng để tạo năng lượng tức thời. Hầu hết mọi người có thể lưu trữ một lượng glycogen tương đối lớn trong gan nhưng khi gan bị tổn thương, mô sẹo sẽ lấy đi không gian dự trữ này. Kết quả là, gan không thể chứa nhiều glycogen như trước đây. Bệnh viêm gan nên ăn gì? Nên ăn nhiều bữa nhỏ, thường xuyên (đảm bảo có đủ carbohydrate) giúp cơ thể thay thế lượng glycogen dự trữ một cách đều đặn.
Để duy trì năng lượng, người bệnh cần tiêu thụ đúng lượng calo mỗi ngày. Bạn có thể tham khảo ý kiến bác sĩ để được hướng dẫn về lượng calo cần trong ngày được cá nhân hóa, phù hợp với tình trạng riêng của bản thân. Người bệnh cũng có thể sử dụng máy tính để tính calo cần nạp đúng mỗi ngày. Ước tính lượng calo dựa trên độ tuổi, giới tính và mức độ hoạt động của mỗi người.
Người bệnh cần dùng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ. Không tự ý dùng một loại thuốc mới hoặc thay đổi liều lượng của thuốc đang sử dụng mà không có sự đồng ý của bác sĩ.
Tránh tiếp xúc với những chất độc hại như thuốc trừ sâu và thuốc diệt cỏ bằng cách ăn thực phẩm hữu cơ hoặc rửa kỹ trái cây, rau củ trước khi sử dụng. Người bệnh cũng cần tránh tiếp xúc với hóa chất gia dụng. Nên dùng khẩu trang, dụng cụ che chắn để bảo vệ cơ thể khỏi ô nhiễm.
Người bệnh viêm gan cũng cần tránh hút thuốc lá. Các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng có sự liên quan giữa hút thuốc lá và các loại viêm gan khác nhau. Vì lý do đó, không nên hút thuốc, đặc biệt nếu bạn đã được chẩn đoán mắc bệnh viêm gan mãn tính. (3)
ECO Pharma đã giải đáp thắc mắc người bị viêm gan nên ăn gì. Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là đây chỉ là những thông tin mang tính chất tham khảo cho người bị viêm gan nói chung. Tùy thuộc vào tình trạng bệnh lý cụ thể và cơ địa của mỗi người, chế độ ăn uống có thể cần được điều chỉnh phù hợp. Do đó, bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn chế độ ăn uống khoa học và hiệu quả nhất.
