Khớp vai có phạm vi chuyển động rộng hơn và đa dạng hơn bất kỳ khớp nào khác trên cơ thể. Khớp này được tạo thành từ ba xương là xương đòn, xương bả vai và xương cánh tay. Tình trạng viêm quanh khớp vai thể đông cứng ảnh hưởng nhiều đến chất lượng cuộc sống và có nguy cơ dẫn đến tàn tật.[1]
Viêm quanh khớp vai thể đông cứng là tình trạng mô sẹo hình thành xung quanh khớp, làm bao khớp vai dày lên, cứng và căng hơn, khiến vai khó cử động và đau đớn. Các triệu chứng thường bắt đầu từ từ, sau đó trở nên nặng hơn. Theo thời gian, các triệu chứng sẽ thuyên giảm, thường trong vòng 1 đến 3 năm. Việc hạn chế hoạt động của vai trong thời gian dài sẽ làm tăng nguy cơ bị cứng khớp vai. Điều này có thể xảy ra sau khi phẫu thuật hoặc gãy tay.[2]
Người mắc phải tình trạng này sẽ gặp khó khăn trong những hoạt động thường ngày như lấy một cuốn sách khỏi giá trên cao, đưa tay ra sau để mặc áo khoác hoặc lăn một quả bóng bowling. Vai bị mất tạm thời phạm vi chuyển động bình thường và có thể dẫn đến tình trạng khuyết tật. Tình trạng này thường ảnh hưởng đến người lớn trên 40 tuổi và phụ nữ nhiều hơn nam giới.
Một vài số liệu đã được thống kê cho tình trạng này [*]:
Bệnh này thường tiến triển chậm qua ba giai đoạn:
Đối với một số người, cơn đau trầm trọng hơn vào ban đêm, đôi khi làm gián đoạn giấc ngủ. Ở giai đoạn 1 và 2, giấc ngủ thường bị gián đoạn và bị xáo trộn. Khi tình trạng bệnh tiến triển, khó ngủ có thể trở nên trầm trọng hơn và việc thiếu ngủ, đau đớn và trầm cảm tạo thành một vòng liên kết chặt chẽ với nhau, trong đó những thay đổi ở một yếu tố sẽ ảnh hưởng đến hai yếu tố còn lại. Vì vậy, bác sĩ thường theo dõi chất lượng giấc ngủ và sử dụng các thước đo để định lượng các triệu chứng.
Khớp vai được bao bọc trong một lớp mô liên kết. Viêm quanh khớp vai thể đông cứng xảy ra khi bao khớp này dày lên và siết chặt quanh khớp vai, hạn chế chuyển động của khớp. Hiện nay, các chuyên gia vẫn không rõ tại sao điều này lại xảy ra với một số người. Nhưng tình trạng này có nhiều khả năng xuất hiện hơn sau khi giữ vai cố định trong một thời gian dài, chẳng hạn như sau phẫu thuật hoặc gãy xương cánh tay.
Viêm quanh khớp vai thể đông cứng có thể mất vài tháng để phát triển. Các triệu chứng chính bao gồm:
Những người không thực hiện liệu pháp tập thể dục sau khi bị chấn thương hoặc viêm gân có nguy cơ bị đông cứng khớp vai cao nhất. Một khoảng thời gian khớp vai phải bất động do đột quỵ, bệnh tim hoặc phẫu thuật cũng có thể dẫn đến vai bị đông cứng. Đôi khi tình trạng này xảy ra mà không có tổn thương hoặc viêm nhiễm rõ ràng, bệnh ảnh hưởng đến 10% – 20% số người mắc đái tháo đường. Các tình trạng nguy cơ khác bao gồm rối loạn tuyến giáp, trầm cảm và bệnh Parkinson.
Đông cứng khớp vai thường không nguy hiểm đến tính mạng. Tuy nhiên, bệnh có thể dẫn đến mất phạm vi chuyển động của khớp vai và tàn tật nếu không được can thiệp y tế kịp thời và đúng cách. Vì thế, người bệnh cần tuân thủ phác đồ điều trị, bác sĩ có thể kê đơn thuốc, vật lý trị liệu hoặc các phương pháp điều trị khác để giúp giảm đau, cải thiện khả năng vận động và ngăn ngừa biến chứng.
Bài liên quan: Bệnh viêm khớp vai có tự khỏi được không?
Biến chứng của khớp vai đông cứng có thể bao gồm:
Nếu bạn nghi ngờ mình mắc viêm khớp vai thể đông cứng, hãy đi khám bác sĩ sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Người có những triệu chứng sau cũng cần đến bệnh viện để kiểm tra:
Ngoài ra, bạn cũng nên đi khám bác sĩ nếu:
Việc điều trị sớm có thể giúp cải thiện triệu chứng và ngăn ngừa biến chứng. Tuân thủ theo hướng dẫn điều trị của bác sĩ, bao gồm dùng thuốc đúng liều lượng và tham gia các bài tập vật lý trị liệu.
Chẩn đoán bắt đầu bằng việc khám sức khỏe để kiểm tra phạm vi chuyển động của vai. Bác sĩ có thể yêu cầu chụp X-quang để đảm bảo không có vấn đề tiềm ẩn nào khác, chẳng hạn như viêm xương khớp, trật khớp, cản trở chuyển động của vai. Người bệnh cần chụp MRI để có thêm thông tin, giúp việc chẩn đoán bệnh được chính xác và dễ dàng hơn.
Hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu một số phương pháp điều trị tình trạng đông cứng khớp vai sau đây.
Bác sĩ chỉ định dùng thuốc, tiêm vào khớp, phẫu thuật,… tùy vào những trường hợp khác nhau.
Điều trị tập trung vào việc giảm đau và khôi phục phạm vi chuyển động bình thường của vai. Bác sĩ chỉ định dùng thuốc chống viêm không steroid như aspirin, ibuprofen (Advil, Motrin, generic) hoặc naproxen (Aleve, Naprosyn, generic) để giảm viêm và giảm đau.
Nghỉ ngơi, thư giãn giúp cơ thể tập trung năng lượng cho quá trình hồi phục. Tuy nhiên, nghỉ ngơi không đồng nghĩa với việc nằm im hoàn toàn. Người bệnh vẫn nên vận động nhẹ nhàng, thực hiện các bài tập vật lý trị liệu theo đúng hướng dẫn của bác sĩ.
Chườm nóng hoặc lạnh lên vai làm giảm đau và sưng. Chườm ấm làm tăng lưu lượng máu đến vùng bị viêm, trong khi chườm lạnh làm chậm lưu lượng máu và giảm sưng và đau. Người bệnh nên luân phiên thực hiện cả chườm nóng lẫn chườm lạnh.
Để chườm nóng, hãy làm ấm khăn ẩm trong lò vi sóng, đắp lên vai tối đa 20 phút, ba lần một ngày. Để chườm lạnh, hãy bọc một túi nước đá vào một chiếc khăn, chườm lên vai sau 2 đến 4 giờ, mỗi lần không quá 20 phút. Nếu thực hiện xen kẽ cả hai, hãy chườm nóng trong 15 đến 20 phút, vài giờ sau đó, hãy chườm lạnh. [3]
Nền tảng của việc điều trị là vật lý trị liệu, tập trung vào các bài tập kéo căng bao khớp. Chuyên gia vật lý trị liệu sẽ hướng dẫn các bài tập phù hợp. Khi đã nắm được, người bệnh có thể tự thực hiện hầu hết các bài tập tại nhà. Người bệnh cần tránh các hoạt động làm tăng tình trạng viêm hoặc làm nặng thêm cơn đau. Nếu siêng năng thực hiện bài tập giãn cơ vai, người bệnh có thể trở lại mức độ hoạt động bình thường. Việc phục hồi hoàn toàn có thể mất vài tháng. Một số bài tập như:
Lưu ý: Tham khảo ý kiến của bác sĩ điều trị hoặc nhà trị liệu vật lý trị liệu về số lần lặp lại và số hiệp bạn nên thực hiện cho mỗi bài tập trong mỗi buổi. [4]
Phương pháp tiêm corticosteroid vào khớp vai hoặc các mô mềm xung quanh khớp giúp giảm đau và cải thiện phạm vi chuyển động của khớp.
Tiêm corticosteroid thường được sử dụng để kiểm soát tình trạng viêm vì đây là yếu tố chính trong giai đoạn đầu của viêm khớp vai thể đông cứng. Việc tiêm thuốc nhằm mục đích làm giảm tình trạng viêm màng hoạt dịch gây đau đớn ở vai. Điều này có thể hạn chế sự phát triển của xơ hóa và bám dính trong bao nang, có khả năng rút ngắn diễn biến tự nhiên của bệnh. Do đó, tiêm corticosteroid được cho là hữu ích hơn trong giai đoạn đầu của bệnh.
Nhiều nghiên cứu đã được thực hiện để xem xét, so sánh việc tiêm corticosteroid với vật lý trị liệu. Người ta đã kết luận rằng tiêm corticosteroid mang lại lợi ích ngắn hạn lớn hơn đáng kể (4 – 6 tuần), đặc biệt là trong việc giảm đau, nhưng có rất ít hoặc không có sự khác biệt về kết quả sau 12 tuần so với vật lý trị liệu.
Lợi ích của việc tiêm thuốc có thể không chỉ phụ thuộc vào liều lượng mà còn phụ thuộc vào thời gian của các triệu chứng. Do đó, việc tiêm thuốc càng sớm thì người bệnh sẽ phục hồi càng nhanh. Chống chỉ định sử dụng corticosteroid cho người có tiền sử nhiễm trùng, rối loạn đông máu hoặc đái tháo đường không kiểm soát được.
Cuối cùng, việc tiêm corticosteroid đã được chứng minh có tỷ lệ thành công từ 44 – 80% với tác dụng giảm đau nhanh chóng trong những tuần đầu điều trị. Đây là phương pháp điều trị đầu tiên dành cho giai đoạn đầu của những trường hợp bị viêm quanh khớp vai thể đông cứng. Mặc dù tiêm steroid nội khớp có thể mang lại lợi ích sớm nhưng tác dụng của nó có thể nhỏ và không được duy trì tốt, vì thế nên được thực hiện kết hợp với vật lý trị liệu.
Phẫu thuật hiếm khi được chỉ định để điều trị bệnh đông cứng khớp vai. Nhưng nếu các phương pháp điều trị khác không hiệu quả, bác sĩ đề nghị phẫu thuật nội soi khớp (một loại phẫu thuật ít xâm lấn sử dụng máy ảnh và dụng cụ kích thước nhỏ) để loại bỏ mô sẹo.
Sau phẫu thuật, tập vật lý trị liệu là cần thiết, thời gian phục hồi dao động từ 6 tuần đến 3 tháng. Mặc dù đây là một quá trình chậm nhưng rất quan trọng để sức khỏe được phục hồi.
Mặc dù không phổ biến nhưng khớp vai bị đông cứng có thể tái phát, đặc biệt nếu vẫn còn một yếu tố góp phần như bệnh đái tháo đường.
Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây ra tình trạng này là do không cử động vai trong khi hồi phục sau chấn thương vai, gãy tay hoặc đột quỵ. Nếu bạn bị chấn thương khiến bạn khó cử động vai, hãy trao đổi với bác sĩ để được hướng dẫn thực hiện các bài tập có thể giúp bạn duy trì khả năng cử động khớp vai.
Bạn cũng cần bổ sung những tinh chất như Collagen type 2 không biến tính, Collagen peptide thủy phân, Eggshell Membrane, Chondroitin sulfate, Turmeric Root,… có thể ức chế sản sinh chất gây viêm, ngăn chặn phản ứng viêm. Các tinh chất này còn hỗ trợ giảm đau nhức, duy trì chức năng vận động cho khớp vai một cách hiệu quả.
Bài liên quan: Viêm quanh khớp vai: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách cải thiện
Viêm quanh khớp vai thể đông cứng là một bệnh lý gây ra nhiều đau đớn và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Tuy nhiên, với chẩn đoán và điều trị kịp thời, bệnh có thể được cải thiện và phục hồi chức năng vận động của khớp vai. Để phòng ngừa bệnh, bạn nên tập thể dục thường xuyên, duy trì lối sống lành mạnh, thăm khám sức khỏe tổng quát định kỳ. Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào nghi ngờ mắc bệnh, hãy đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị sớm.
