Viêm khớp dạng thấp có di truyền không là một trong những thắc mắc được rất nhiều người bệnh quan tâm hiện nay vì viêm khớp dạng thấp là một bệnh tự miễn dịch mãn tính khá phổ biến gây ảnh hưởng đến các khớp trên cơ thể. Đặc trưng của bệnh là tình trạng viêm ở màng hoạt dịch, cứng khớp và trong những trường hợp nghiêm trọng hơn là hoại tử đầu xương, biến dạng khớp, ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống.
Vậy, viêm khớp dạng thấp có di truyền không, có biện pháp nào ngăn ngừa bệnh tiến triển hay không? ECO Pharma sẽ giải đáp trong bài viết này!
Viêm khớp dạng thấp có lây không?
Bệnh viêm khớp dạng thấp (RA) có thể được kích hoạt do nhiễm trùng ở những người có liên kết gen di truyền. Nhưng bản thân bệnh viêm khớp dạng thấp không phải là bệnh lây truyền.

Bệnh viêm khớp dạng thấp có di truyền không?
Bệnh viêm khớp dạng thấp có di truyền không? Viêm khớp dạng thấp không phải là bệnh di truyền trực tiếp từ cha mẹ sang con cái. Tính nhạy cảm hoặc xu hướng phát triển RA có thể được di truyền, nhưng phụ thuộc các yếu tố khác.
1. Gen di truyền đóng vai trò thế nào với viêm khớp dạng thấp?
Theo Hiệp hội Viêm khớp dạng thấp Quốc gia (NRAS), người thân thế hệ thứ nhất của người bị viêm khớp dạng thấp có nguy cơ mắc bệnh cao gấp ba lần so với người thân thế hệ thứ nhất của những người không mắc RA. Điều này có nghĩa là cha mẹ, anh chị em và con cái của người bị viêm khớp dạng thấp có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. [1]
Yếu tố di truyền có thể liên quan từ 53% đến 68% nguyên nhân gây ra viêm khớp dạng thấp.
2. Di truyền có làm tăng nguy cơ mắc bệnh không?
Viêm khớp dạng thấp không phải là bệnh di truyền, nhưng nếu một người vừa mang yếu tố di truyền vừa chịu tác động của các tác nhân từ bên ngoài như như nhiễm trùng, chấn thương, dinh dưỡng không hợp lý, căng thẳng, béo phì, hút thuốc,… sẽ gia tăng nguy cơ mắc bệnh.
3. Các nhóm gen làm tăng nguy cơ mắc viêm khớp dạng thấp
Những người có gen hoặc thụ thể trên gen dưới đây có liên quan đến bệnh viêm khớp dạng thấp:
- HLA: Vị trí gen HLA chịu trách nhiệm phân biệt giữa protein của cơ thể và protein của sinh vật lây nhiễm. Người có dấu hiệu di truyền HLA nhiều khả năng mắc bệnh viêm khớp dạng thấp hơn. Gen HLA là một trong những yếu tố nguy cơ di truyền quan trọng nhất đối với bệnh viêm khớp dạng thấp.
- STAT4: Đóng vai trò điều hòa và kích hoạt hệ thống miễn dịch.
- TRA F1-C5: Gen này góp phần gây ra tình trạng viêm mạn tính.
- PTPN22: Yếu tố liên quan đến sự khởi phát của viêm khớp dạng thấp và sự tiến triển của bệnh.
Một số gen được cho là nguyên nhân gây ra viêm khớp dạng thấp cũng liên quan đến các bệnh tự miễn dịch khác, chẳng hạn như bệnh tiểu đường loại 1 và bệnh đa xơ cứng.
Các nhóm độ tuổi, giới tính, sắc tộc
Nguyên nhân chính xác của bệnh viêm khớp dạng thấp vẫn chưa được làm rõ nhưng những yếu tố này có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh:
1. Nguy cơ viêm khớp dạng thấp và mang thai
Viêm khớp dạng thấp có thể xảy ra ở mọi giới tính, độ tuổi và sắc tộc. Nhưng ước tính có khoảng 75% số người mắc bệnh RA được xác định là nữ khi mới sinh. [2]
Nữ giới thường được chẩn đoán mắc viêm khớp dạng thấp ở độ tuổi từ 30 đến 60, nam giới là sau 45 tuổi và mức độ nghiêm trọng của bệnh sẽ tăng theo độ tuổi.
Mặt khác, những thay đổi về nội tiết tố trong và sau khi mang thai, cho con bú và sử dụng thuốc tránh thai có thể liên quan đến sự phát triển của bệnh viêm khớp dạng thấp. Một số trường hợp đã mắc viêm khớp dạng thấp trước đó, thì ở giai đoạn thay đổi về nội tiết tố cũng có thể làm giảm hoặc kích hoạt các triệu chứng.

2. Các yếu tố môi trường và sinh hoạt
Môi trường và thói quen sinh hoạt hàng ngày có thể góp phần gây ra viêm khớp dạng thấp:
- Sống trong bầu không khí ô nhiễm
- Nghiện hút thuốc có thể kích hoạt sự phát triển của bệnh lý xương khớp, kể cả viêm khớp dạng thấp. Thậm chí, người hút thuốc thường xuyên cũng có nguy cơ làm trầm trọng hơn chứng RA.
- Người tiếp xúc với khói thuốc thụ động, mặc dù ở mức độ thấp hơn
- Tiếp xúc với thuốc trừ sâu
- Người thừa cân - béo phì
- Đặc thù nghề nghiệp tiếp xúc với dầu khoáng, silica…
- Chế độ ăn uống nhiều calo, ít dưỡng chất cho khớp và ít chất xơ
Một số cách phòng ngừa viêm khớp dạng thấp
Một vài yếu tố trên đây có thể thay đổi được nhằm kiểm soát và phòng bệnh viêm khớp dạng thấp, dù có mang yếu tố di truyền hay không.
Bỏ hút thuốc: Các độc chất trong thuốc lá không chỉ làm tăng nguy cơ mắc RA mà còn khiến tình trạng viêm khớp thêm trầm trọng. Vì vậy, mỗi người cần chủ động bỏ thuốc lá, thay thế nicotine bằng các liệu pháp khác, nhờ sự hỗ trợ của người thân hoặc bác sĩ để cai thuốc hiệu quả hơn...
Xây dựng chế độ ăn uống cân bằng: Một số thực phẩm có thể giúp giảm viêm, hỗ trợ kiểm soát bệnh viêm khớp dạng thấp.
- Kết hợp các thực phẩm chống viêm bằng cách ăn nhiều thực phẩm chứa chất chống oxy hóa như trái cây, rau và ngũ cốc.
- Bổ sung axit béo omega-3 bằng cách ăn các loại thực phẩm như cá (cá hồi, cá thu, cá trích… ) rất tốt để giảm sưng và đau khớp.
- Giảm ăn thực phẩm chế biến sẵn và chiên xào, có thể làm trầm trọng thêm tình trạng viêm.
- Giữ đủ nước cho cơ thể vì uống đủ nước góp phần duy trì bôi trơn khớp.
- Hạn chế uống rượu và caffeine
- Duy trì cân nặng khỏe mạnh giúp giảm căng thẳng cho khớp.

Tập thể dục thường xuyên: giúp tăng cường tính linh hoạt của khớp, tăng cường cơ bắp hỗ trợ khớp và giảm viêm tổng thể.
Tránh dùng nhiều muối trong chế độ ăn: Ăn quá nhiều muối có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng viêm khớp dạng thấp bằng cách thúc đẩy tình trạng viêm và giữ nước, làm tăng áp lực và đau khớp. Để giảm tiêu thụ muối nên kiểm tra liều lượng trong thực phẩm đóng gói và chế biến sẵn, chuẩn bị bữa ăn tại nhà để kiểm soát lượng muối thêm vào, lựa chọn trái cây và rau quả tươi hoặc đông lạnh thay vì các loại đóng hộp...
Tránh tiếp xúc với môi trường: Các yếu tố môi trường thường bị bỏ qua nhưng lại ảnh hưởng đến nguy cơ và mức độ nghiêm trọng của bệnh viêm khớp dạng thấp. Hơn nữa, sự tương tác giữa các yếu tố di truyền, chẳng hạn như gen HLA và các chất ô nhiễm môi trường như dioxin và khói thuốc lá có thể làm tăng đáng kể nguy cơ phát triển RA. Để giảm thiểu những rủi ro này cần:
- Tránh xa các khu vực hút thuốc
- Giảm tiếp xúc với các hóa chất công nghiệp
- Hạn chế sinh hoạt trong môi trường bị ô nhiễm
- Hãy thận trọng với hóa chất nông nghiệp như thuốc trừ sâu
Chăm sóc răng miệng: Sức khỏe răng miệng có liên quan đáng ngạc nhiên đến bệnh viêm khớp dạng thấp. Vệ sinh răng miệng kém có thể dẫn đến bệnh nha chu, làm tăng nguy cơ phát triển RA. Vi khuẩn từ các bệnh về nướu có thể làm tăng tình trạng viêm khắp cơ thể, làm trầm trọng thêm các triệu chứng RA.
Bổ sung vitamin D: Vitamin D rất cần thiết cho sức khỏe của xương và có đặc tính chống viêm, có thể giúp giảm bớt các triệu chứng RA. Thiếu vitamin D cũng có liên quan đến việc tăng nguy cơ mắc các bệnh tự miễn, bao gồm cả RA. Đây là cách tối ưu hóa lượng vitamin D:
- Bổ sung thực phẩm giàu vitamin D vào chế độ ăn uống
- Bổ sung vitamin D tổng hợp
- Kiểm tra mức vitamin D của bạn khi khám sức khỏe định kỳ
- Vitamin D hỗ trợ hấp thụ canxi, rất quan trọng cho sức mạnh của xương. Đảm bảo cung cấp cân bằng cả hai chất dinh dưỡng để hỗ trợ sức khỏe xương.

Chủ động bổ sung dưỡng chất bổ khớp: Phòng tránh nguy cơ bị viêm khớp dạng thấp bằng việc chăm sóc xương khớp chắc khỏe toàn diện từ ngoài vào trong. Cùng với việc duy trì lối sống khoa học, cân đối mỗi người cần sớm bổ sung thêm các dưỡng chất chuyên biệt cho khớp như Eggshell Membrane, Collagen Type 2 không biến tính, Collagen Peptide thủy phân, Turmeric Root, Chondroitin Sulfate…
Những dưỡng chất thiên nhiên quý báu này không chỉ là thành phần quan trọng trong việc thúc đẩy tái tạo sụn khớp, giúp xương khớp luôn vững chắc mà còn có tác dụng ngăn ngừa và điều trị viêm khớp, thoái hóa khớp từ gốc bằng cách điều hòa hệ miễn dịch, ức chế các yếu tố tiền viêm như TNF-α, interleukin 1, interleukin 6, interferon gamma, và ngăn chặn sự hình thành các “tự kháng nguyên”. Điều này giúp kiểm soát quá trình viêm nhiễm tại khớp, bảo vệ cấu trúc và chức năng vận động của khớp một cách tốt nhất.
Bài liên quan:Qua bài viết này chắc hẳn bạn đã có câu trả lời cho câu hỏi bệnh viêm khớp dạng thấp có di truyền không. Nếu nghi ngờ rằng mình có thể đang phát triển bệnh viêm khớp dạng thấp hoặc có nguy cơ cao mắc bệnh, điều quan trọng là cần điều trị sớm và ngăn chặn tình trạng viêm, giúp giảm viêm và giảm gây tổn hại cho các cơ quan khác.





