4 cách dùng bột sắn dây chữa mất ngủ hiệu quả theo dân gian

Thiếu ngủ, mất ngủ ban đêm gây hao mòn sức khỏe và ảnh hưởng đến hiệu suất công việc vào ban ngày. Trước khi thuốc Tây xuất hiện thì các loại thảo dược hoặc một số thực phẩm đã được sử dụng phổ biến trong chữa bệnh mất ngủ ở nước ta, chẳng hạn như bột sắn dây. Dân gian đã dùng bột sắn dây chữa mất ngủ như thế nào?

Cùng ECO Pharma khám phá qua bài viết dưới đây.

Những nguyên nhân nào khiến bạn bị mất ngủ?

Khoảng 237 triệu dân số toàn cầu đang vật lộn với chứng mất ngủ. Những người từ 60 tuổi trở lên chiếm ưu thế trong số này. Phụ nữ có nguy cơ mất ngủ cao hơn nam giới khoảng 40%. Khoảng 35 % người bị mất ngủ có tiền sử gia đình mắc bệnh mất ngủ.

Một giấc ngủ tốt ở người trưởng thành sẽ kéo dài từ 7 – 8 tiếng/ngày. Ngủ không đủ giấc có thể dẫn đến kém tập trung, suy giảm nhận thức, phản ứng chậm, tâm trạng thất thường và nguy cơ mắc nhiều bệnh lý liên quan đến thần kinh.

Những nguyên nhân gây mất ngủ được biết đến phổ biến gồm: (1)

• Stress: Lo lắng về công việc, trường học, sức khỏe, tiền bạc hoặc gia đình có thể làm cho tâm trí của bạn hoạt động vào ban đêm gây khó ngủ. Một số sự kiện xảy ra trong cuộc sống như cái chết hoặc bệnh tật của người thân, ly hôn hoặc mất việc cũng có thể dẫn đến chứng mất ngủ.
• Lịch trình du lịch hoặc làm việc: Mỗi người đều có một “đồng hồ sinh học” trong cơ thể để điều chỉnh chu kỳ ngủ – thức, sự trao đổi chất và nhiệt độ cơ thể. Do đó, rối loạn nhịp sinh học có thể dẫn đến mất ngủ.
• Thói quen ngủ kém: Thói quen ngủ kém bao gồm việc đi ngủ và thức dậy vào các thời điểm khác nhau mỗi ngày, chợp mắt, hoạt động quá nhiều hoặc ăn quá no trước khi ngủ. Sử dụng máy vi tính hoặc điện thoại thông minh, chơi trò chơi video hoặc xem TV ngay trước khi đi ngủ có thể làm rối loạn chu kỳ ngủ của bạn.
• Các rối loạn sức khỏe tâm thần: Các rối loạn lo âu như rối loạn căng thẳng có thể làm rối loạn giấc ngủ của bạn. Thức dậy quá sớm có thể là dấu hiệu của trầm cảm. Chứng mất ngủ thường xảy ra cùng với các tình trạng sức khỏe tâm thần khác.
• Thuốc: Nhiều loại thuốc kê đơn có thể làm gián đoạn giấc ngủ, chẳng hạn như một số loại thuốc chống trầm cảm và thuốc điều trị hen phế quản hoặc huyết áp. Nhiều loại thuốc có sẵn mà không cần kê đơn như một số loại thuốc giảm đau, thuốc chống dị ứng và cả sản phẩm giảm cân, chứa caffeine và các chất kích thích khác có thể làm rối loạn giấc ngủ.
• Bệnh lý: Các bệnh lý liên quan đến chứng mất ngủ bao gồm cơn đau kéo dài, ung thư, tiểu đường, bệnh tim mạch, hen suyễn, bệnh trào ngược dạ dày – thực quản (GERD), tăng tiết tuyến giáp, bệnh Parkinson và bệnh Alzheimer.
• Chất kích thích: Caffeine, nicotine và cồn là các chất kích thích có thể gây ra vấn đề mất ngủ. Caffeine thường có trong cà phê, trà, cola và các loại đồ uống khác, do đó việc tiêu thụ chúng vào buổi chiều muộn hoặc buổi tối có thể gây khó ngủ vào ban đêm. Ngoài ra, rượu có thể giúp bạn ngủ sâu nhanh hơn nhưng lại là nguyên nhân gây gián đoạn giấc ngủ vào ban đêm.

Công dụng của bột sắn dây trong chữa mất ngủ

Sắn dây là một loại cây thân leo thuộc họ đậu, mọc thành từng cụm và được trồng nhiều ở nước ta để lấy bột. Cây này có vỏ màu nâu rất dai, lõi bên trong màu trắng. Củ của nó phát triển thành từng chùm, to và dài, chứa nhiều nước, có hương vị ngọt thanh.

Bột sắn dây là sản phẩm được làm từ củ sắn dây. Bằng cách nghiền nát củ, lọc lấy bột rồi phơi khô, người ta sẽ thu được bột trắng. Bột sắn dây được sử dụng rộng rãi trong nhiều bài thuốc cổ truyền Việt Nam cho mục đích chữa bệnh hoặc bồi bổ sức khỏe.

Bột sắn dây chữa mất ngủ như thế nào? Theo Y học cổ truyền Việt Nam, bột sắn dây vị ngọt, tính bình và mát, có tác động tích cực đến bàng quang, tỳ và vị phế. Dân gian thường sử dụng bột sắn dây để giải nhiệt, làm mát cơ thể, kích thích tiểu tiện, giải độc, giải biểu, chỉ tả, giải khát, giải độc rượu, giải cơ, điều trị nhiệt miệng, sốt, tiêu chảy ra máu, khát nước, đau đầu và mất ngủ.

Theo nghiên cứu của Y học hiện đại, bột sắn dây chứa các hoạt chất như daidzin, daidzein, genistein, puerarin, tinh bột, phytochemical, dẫn xuất isoflavonoid. Các hoạt chất này có nhiều ứng dụng có lợi cho sức khỏe con người như:

• Tăng cường hệ miễn dịch, cung cấp năng lượng.
• Bảo vệ gan, ngăn ngừa các bệnh về tim mạch, giải độc cơ thể, ổn định huyết áp.
• Hỗ trợ điều trị bệnh Parkinson.
• Giảm các triệu chứng đau đầu, sốt cao, nhiệt miệng, đau cơ, đau dạ dày, điều hòa nội tiết tố.
• Giảm căng thẳng giúp cải thiện giấc ngủ.

Hướng dẫn dùng bột sắn dây chữa mất ngủ đơn giản

Bột sắn dây không chỉ giảm các triệu chứng đau đầu mà còn giúp điều hòa giấc ngủ tốt hơn. Dưới đây là một số cách dùng bột sắn dây chữa mất ngủ cực đơn giản ngay tại nhà.

1. Nấu cháo

Chuẩn bị

• 50gr gạo tẻ
• 30gr bột sắn dây

Cách nấu

• Đãi sạch gạo tẻ rồi cho vào nồi nấu thành cháo.
• Khi cháo sôi, cho thêm bột sắn dây vào khuấy đều.
• Nêm nếm gia vị vừa ăn rồi đổ cháo ra tô và thường thức.

2. Nấu chè

Chuẩn bị

• 3 thìa bột sắn dây
• 200ml nước
• 2 thìa đường trắng

Cách nấu

• Cho bột sắn dây và đường trắng cho vào nồi, khuấy đều cho đến khi bột không còn vón cục.
• Đặt nồi bột sắn đã khuấy tan lên bếp, đun sôi lửa nhỏ. Trong khi đun, bạn dùng thìa hoặc đũa khuấy đều cho đến khi bột sánh lại và chuyển sang màu trắng thì tắt bếp.
• Đổ chè ra chén và thưởng thức, nếu muốn chè có vị béo bạn có thể thêm một ít nước cốt dừa.

3. Pha nước bột sắn dây

Có hai cách pha nước bột sắn trị mất ngủ đơn giản mà bạn có thể áp dụng ngay:

Cách 1

Chuẩn bị

• 2 thìa cà phê bột sắn dây
• 50gr đường

Cách làm

• Cho bột sắn dây và đường vào cốc thủy tinh.
• Cho thêm 200ml nước sôi, khuấy đều cho đến khi bột tan hết và sánh lại.
• Uống ngay khi bột còn ấm.

Cách 2

Chuẩn bị

• 3 thìa cà phê bột sắn dây
• 1 thìa cà phê muối
• 100ml nước ấm

Cách làm

• Cho bột sắn dây vào ly thủy tinh, đổ nước ấm, khuấy đều cho đến khi bột tan hoàn toàn.
• Thêm muối để tăng thêm hương vị.
• Uống khi còn ấm.

4. Nấu súp

Chuẩn bị

• 2 muỗng bột sắn dây
• 400gr cá (chọn loại cá bạn muốn nấu cùng)
• 200gr bắp ngọt
• 15 cái nấm hương
• 1 quả trứng gà
• 200gr xương heo
• Hành ngò, hạt nêm, tiêu xay, muối

Cách nấu

• Sơ chế cá rồi đem luộc chín, khi cá chín thì tách lấy phần thịt, bỏ xương và da.
• Ướp cá với một ít gia vị và xoa bóp nhẹ nhàng để tầm 15 phút cho thấm gia vị.
• Nấm hương rửa sạch, ngâm mềm. Sau đó rửa sạch với 2 – 3 nước, vắt khô rồi thái thành từng miếng nhỏ.
• Trứng gà đập vào chén rồi đánh đều lòng đỏ.
• Hòa tan bột sắn dây với nước lọc.
• Bắp tách hạt cho vào nồi nước để nấu. Đến khi bắp chín thì cho phần thịt cá vào nấu chung.
• Đợi súp sôi lần nữa thì chế trứng từ từ vào khuấy đều.
• Cho bột sắn dây vào, chế từ từ và khuấy đều tay để tránh vón cục cho đến khi hỗn hợp sánh lại thì ngưng.
• Cuối cùng cho nấm vào nồi súp nấu rồi nêm nếm gia vị lại cho vừa miệng, đến khi sôi lại thì tắt bếp.
• Múc súp cá bột sắn dây ra chén và thưởng thức, thêm một ít tiêu, hành ngò để tăng thêm hương vị.

Ai có thể sử dụng bột sắn dây chữa mất ngủ?

Bột sắn dây chữa mất ngủ có thể mang lại lợi ích cho những người đang phải đối mặt với các tình trạng sau đây:

• Triệu chứng mất ngủ, giấc ngủ không sâu, mơ mộng, hay thức giấc do cơ thể nóng lên, nhiệt độ cơ thể tăng cao.
• Dùng khi thời tiết nóng bức, đặc biệt tốt khi dùng vào mùa hè.
• Khó ngủ do căng thẳng, áp lực công việc, lo lắng về các vấn đề trong cuộc sống.
• Các nhóm có nguy cơ cao mắc chứng mất ngủ như người cao tuổi, phụ nữ mang thai hoặc sau khi sinh.

Nên uống bột sắn dây vào lúc nào là tốt nhất?

Bạn nên uống bột sắn dây chữa mất ngủ vào buổi trưa và buổi tối. Thời điểm tốt nhất là sau khi ăn khoảng 30 – 60 phút. Buổi trưa là lúc cơ thể cần lượng thức uống giải nhiệt sau khi nhiệt độ cơ thể đạt mức cao nhất trong ngày. Uống bột sắn dây giúp cơ thể nhanh chóng làm mát và giảm nhiệt độ gan hiệu quả.

Hơn nữa, buổi tối cũng là thời gian lý tưởng để uống bột sắn dây. Sau một ngày làm việc và học tập mệt mỏi, cơ thể cần được thư giãn và nghỉ ngơi. Uống một ly sắn dây sẽ giúp tinh thần sảng khoái và cơ thể cảm thấy mát mẻ. Tuy nhiên, bạn nên uống sau bữa tối khoảng 30 – 60 phút, tránh uống quá gần giờ đi ngủ.

Ngoài ra, không nên uống sắn dây vào buổi sáng sớm hoặc khi dạ dày đang trống rỗng. Lúc này, hàm lượng hormone trong máu thấp, việc sử dụng thực phẩm như sắn dây có tính hàn có thể ảnh hưởng đến huyết áp. Vì vậy, chỉ nên sử dụng khi đã ăn no.

Có nên uống bột sắn dây trước khi đi ngủ không?

Như đã nói ở trên, bạn không nên uống bột sắn dây trước khi đi ngủ. Uống sắn dây trước khi đi ngủ có thể làm cho hệ tiêu hóa của bạn hoạt động, gây ảnh hưởng đến giấc ngủ. Để bột sắn dây có thể đem lại lợi ích cho sức khỏe, bạn nên thưởng thức loại thực phẩm này sau bữa ăn trưa hoặc tối, khoảng 30 – 60 phút.

Những lưu ý khi dùng bột sắn dây chữa mất ngủ

Khi sử dụng bột sắn dây điều trị mất ngủ, có những điều quan trọng bạn cần lưu ý để tránh nguy cơ ngộ độc:

• Không nên uống bột sắn dây 30 phút trước khi đi ngủ vì có thể gây buồn tiểu giữa đêm khiến bạn bị tỉnh giấc.
• Người có bệnh tăng huyết áp, phụ nữ mang thai (đặc biệt là trong tình trạng động thai, cơ thể yếu, dễ cảm thấy lạnh…) nên hạn chế sử dụng bột sắn dây.
• Tránh việc kết hợp hoa bưởi với bột sắn dây vì có thể làm giảm hiệu quả điều trị.
• Không nên uống nước sắn dây với quá nhiều đường.
• Tránh uống bột sắn dây khi đói để tránh gây đau bụng.
• Không lạm dụng sắn dây. Liều lượng an toàn được khuyến nghị là từ 20gr – 30gr bột sắn dây mỗi ngày và chỉ nên dùng 3 – 4 lần mỗi tuần.

Những tác dụng khác của bột sắn dây với sức khỏe

Bột sắn dây chứa hơn 70 hợp chất thực vật, một số hợp chất trong số đó có thể mang lại lợi ích sức khỏe tiềm ẩn.

• Làm trắng da: Nhờ giàu daidzein nên bột sắn dây còn có thể ức chế hình thành hắc tố, chống oxy hoá và làm trắng da.
• Cai rượu: Nghiên cứu chỉ ra rằng, bột sắn dây có khả năng giải độc rượu và có thể được dùng như một chất cai rượu. (2)
• Có thể giúp điều trị tổn thương gan: Củ sắn dây rất giàu hợp chất bảo vệ tế bào khỏi stress oxy hóa có thể dẫn đến bệnh tật là Isoflavone puerarin. Một nghiên cứu trên chuột cho thấy, chiết xuất từ ​​củ sắn dây rất có lợi trong việc điều trị tổn thương gan do rượu bằng cách loại bỏ các gốc tự do có hại và tăng cường hệ thống chống oxy hóa tự nhiên. (3)
• Có thể làm giảm các triệu chứng mãn kinh: Rễ sắn dây chứa hợp chất thực vật phytoestrogen, có tác dụng tương tự như estrogen trong cơ thể con người. Các nhà nghiên cứu cho rằng, rễ sắn dây có thể giúp điều trị một số triệu chứng mãn kinh phổ thường gặp như bốc hỏa và đổ mồ hôi trộm. (4)
• Có thể làm giảm viêm: Một nghiên cứu trên động vật cho thấy hợp chất được phân lập từ củ sắn dây là isoorientin có thể tăng mức độ chống oxy hóa và giảm các dấu hiệu viêm ở chuột có bàn chân sưng tấy. Điều này có thể cho thấy tiềm năng của bột sắn dây trong giảm viêm trong cơ thể. (5)

Ngoài ra, theo Đông y, bột sắn dây còn có thể trị sốt, tiêu chảy, thậm chí cả bệnh tiểu đường và bệnh tim.

Biện pháp điều trị mất ngủ khác

Bên cạnh việc dùng bột sắn dây chữa mất ngủ, bạn nên kết hợp với các biện pháp khác giúp tăng hiệu quả chữa bệnh này.

• Tạo thói quen đi ngủ sớm và dậy sớm: Duy trì lịch trình ngủ đều đặn giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ và tinh thần sảng khoái.
• Tắm nước ấm trước khi đi ngủ: Tắm nước ấm giúp thư giãn cơ thể và tâm trí, chuẩn bị cho giấc ngủ sâu hơn.
• Tạo không gian ngủ ấm áp: Điều chỉnh ánh sáng trong phòng ngủ và chọn màu sắc tạo cảm giác thư thái để tạo điều kiện thuận lợi cho giấc ngủ.
• Tránh ánh sáng xanh: Giảm thời gian sử dụng điện thoại và thiết bị điện tử trước khi ngủ để tránh ánh sáng xanh ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.
• Tập yoga: Yoga giúp thư giãn tâm trí và cơ thể, tạo điều kiện cho giấc ngủ sâu và ngon hơn.
• Sử dụng viên uống chăm sóc sức khỏe từ các tinh chất thiên nhiên: Bạn nên bổ sung các tinh chất Blueberry và Ginkgo Biloba có khả năng trung hòa gốc tự do, bảo vệ và cải thiện chức năng máu não, giúp cải thiện giấc ngủ tốt hơn.

Xem thêm: 14 cách chữa mất ngủ tại nhà không cần dùng đến thuốc

Một số câu hỏi liên quan

1. Bột sắn dây chữa mất ngủ có tác dụng phụ gì không?

Theo y học cổ truyền, sắn dây tính mát nên nếu dùng quá nhiều hoặc dùng cho người có thể hàn dễ gây lạnh bụng, tiêu chảy.

2. Liều lượng sử dụng bột sắn dây như thế nào?

Theo Y học hiện đại, liều lượng sử dụng bột sắn dây 20 gr – 30 gr/ ngày, chia thành 3 – 4 lần sử dụng trong một tuần là an toàn và có lợi cho sức khỏe. Chưa có ghi nhận về các rủi ro khi dùng quá nhiều loại bột này.

Y học cổ truyền dùng bột sắn dây chữa mất ngủ nhưng bạn không nên áp dụng cho trẻ nhỏ dưới 2 tuổi, phụ nữ mang thai, người thể hàn hay bị tiêu chảy hoặc mắc bệnh mãn tính. Nếu mất ngủ quá hai tuần không khỏi, bạn nên đến bệnh viện thăm khám, điều trị theo các phương pháp hiện đại, ngăn bệnh tiến triển thành mất ngủ mãn tính.