Buồn ngủ, không tỉnh táo khi đang làm việc dễ dẫn đến các sai sót đáng tiếc và cả tai nạn lao động nếu vận hành máy móc. Những cách hết buồn ngủ khi làm việc sau đây sẽ giúp bạn thoát khỏi tình trạng này nhanh chóng. Cùng ECO Pharma tìm hiểu ngay sau đây.
Nhiều nguyên nhân khác nhau có thể gây ra tình trạng buồn ngủ trong lúc làm việc. Buồn ngủ khi làm việc ban đêm chủ yếu là do trái nhịp sinh học bình thường; cơ thể không được nghỉ ngơi vào thời gian đáng lẽ ra chỉ dành để ngủ thì buồn ngủ là hậu quả tất yếu.
Nhưng nếu buồn ngủ khi làm việc vào ban ngày nguyên nhân có thể do ban đêm bạn đã không được ngủ đủ giấc. Mỗi người cần ngủ ít nhất 7 tiếng đồng hồ liên tục mỗi đêm, nếu không đạt được thời lượng này hoặc đạt được nhưng đêm bị tỉnh giấc nhiều lần, ban ngày bạn sẽ bị buồn ngủ.
Một số yếu tố môi trường như ánh sáng và nhiệt độ cũng có thể ảnh hưởng đến mức độ tỉnh táo của não bộ. Ánh sáng yếu thường gây buồn ngủ đặc biệt là sử dụng đèn vàng; trong khi nhiệt độ phòng ấm áp dễ gây ra buồn ngủ trong mùa lạnh. Bên cạnh đó không gian làm việc bí bách cũng có thể khiến não bộ khó duy trì sự tỉnh táo.
Một nguyên nhân khác là làm việc kéo dài mà không giải lao khiến não bộ rơi vào trạng thái mệt mỏi quá mức. Đặc biệt là các công việc phải ngồi một chỗ, lặp lại, ít tương tác với người khác hoặc ít hứng thú. Uống thuốc có các thành phần gây ngủ cũng sẽ dẫn đến hậu quả tương tự, ví dụ như thuốc kháng histamin, thuốc an thần hoặc thuốc điều trị lo âu.
Ngoài ra bạn cũng có thể dễ buồn ngủ ban ngày hơn nếu có chế độ ăn nhiều tinh bột và đường vì chúng gây tăng đường huyết đột ngột rồi giảm nhanh. Cuối cùng cơ thể bị mất nước cũng có thể làm giảm mức độ tỉnh táo và khả năng tập trung dẫn đến buồn ngủ. (1)
Làm sao để hết buồn ngủ khi làm việc? Khi cảm thấy buồn ngủ trong giờ làm việc, bạn có thể áp dụng một số cách đơn giản sau để cải thiện sự tỉnh táo:
Ngay khi cảm thấy mắt đang díp vào hãy nhanh chóng ra khỏi chỗ ngồi để thoát khỏi cơn buồn ngủ. Bạn chỉ cần đi lấy nước, đi vệ sinh vài phút cũng đã giúp tăng lưu thông máu để não nhận thêm được oxy và trở nên tỉnh táo. Trò chuyện với đồng nghiệp cũng giúp thoát khỏi trạng thái này.
Bạn thử thực hiện các động tác vươn vai, xoay cổ, vặn hông tại chỗ. Các cử động đơn gian này sẽ giúp cơ thể thoát khỏi trạng thái bất động kéo dài và bớt mệt mỏi hơn. Bạn cũng nên thực hiện chúng sau mỗi một vài giờ ngay cả khi không buồn ngủ để máu lưu thông tốt hơn và giảm cứng khớp.
Một luồng lạnh chảy từ miệng xuống ruột sẽ làm bừng tỉnh hệ thần kinh dọc đường tiêu hóa, não bộ lúc này sẽ không thể nào trong trạng thái buồn ngủ được nữa. Đây là cách nhanh nhất để bạn thoát khỏi cơn buồn ngủ mà không cần phải làm gì nhiều. (2)
Vỗ nước vào mặt sẽ làm tỉnh táo ngay lập tức, bạn có thể nhanh chóng nhận thấy sự sảng khoái ngay sau đó. Mặc dù vậy bạn không nên làm việc này vào ban đêm trong mùa lạnh giá vì dễ dẫn đến cảm lạnh.
Cà phê là thức uống nhiều caffein nhất, nó sẽ tác động lên hệ thần kinh trung ương để giúp bạn thoát khỏi cơn buồn ngủ nhanh chóng. Ngoài cà phê, một ly trà cũng có tác dụng tương tự. Đừng uống quá 400mg caffeine một ngày nếu bạn không muốn gặp rắc rối với giấc ngủ của mình.
Các dạng kích thích từ môi trường có thể giúp tăng mức độ tỉnh táo trong thời gian ngắn. Ví dụ mùi hương bạc hà hoặc quế có thể góp phần cải thiện sự tỉnh táo và giảm cảm giác mệt mỏi nhờ tác động đến hệ thần kinh. Bên cạnh đó việc thay đổi môi trường âm thanh có thể giúp bạn thoát khỏi trạng thái buồn ngủ và cải thiện mức độ chú ý trong thời gian ngắn. (3)
Bạn hãy thử uống một ly trà quế, bạc hà hoặc nhỏ vài giọt tinh dầu của chúng vào áo khi đang buồn ngủ; và bật những bản nhạc rộn ràng nhưng đừng quên sử dụng tai nghe để không làm phiền đến xung quanh.
Khi tiếp xúc với ánh sáng mạnh cơ thể có xu hướng giảm tiết melatonin và trở nên tỉnh táo hơn, đặc biệt là ánh sáng mặt trời. Vì vậy bất cứ khi nào đang buồn ngủ bạn nên nhanh chóng mở cửa sổ phòng ốc hoặc bật nhiều đèn sáng hơn. Nếu không thể làm việc này hãy cố gắng đi ra cửa sổ hoặc ban công, những nơi nhiều ánh sáng nhất.
Hơi thở sâu sẽ giúp cơ thể nhận thêm nhiều oxy để trở nên tỉnh táo hơn. Nó cũng giúp cơ thể thư giãn, giảm căng thẳng để làm việc hiệu quả. Bất cứ khi nào cơn buồn ngủ ập đến bạn hãy dừng làm việc, tập trung hít thở thật sâu, sau vài phút đầu óc sẽ tỉnh táo trở lại.
Một số món ăn vặt có vị chua và cay có thể giúp bạn hết buồn ngủ nhanh chóng. Đây là các vị kích thích xúc giác mạnh mẽ nên cũng tác động đến sự tỉnh táo của hệ thần kinh. Bạn hãy thử ăn snack vị cay bùng nổ hoặc một số loại trái cây có vị chua mạnh như cóc và xoài non mỗi khi cơn buồn ngủ ập đến.
Duy trì một tư thế làm việc quá lâu mức oxy lên não sẽ giảm xuống và dẫn đến buồn ngủ. Vì vậy nếu đã phải ngồi làm việc suốt nhiều giờ bạn hãy thử đổi sang làm việc trong tư thế đứng. Sự thay đổi nhỏ này không chỉ mang đến sự tỉnh táo nó còn giúp máu lưu thông tốt hơn và giảm cứng khớp.
Ngoài những cách thoát khỏi cơn buồn ngủ tức thì còn một số biện pháp giúp giữ tỉnh táo ban ngày cũng sẽ giúp ích cho công việc của bạn.
Tham khảo thêm: 13 cách hết buồn ngủ nhanh giúp bạn tỉnh ngủ ngay lập tức
Để duy trì sự tỉnh táo suốt ngày làm việc, bạn cần điều chỉnh thói quen sinh hoạt, ăn uống và cách phân bổ thời gian nghỉ ngơi hợp lý.
Giấc ngủ đêm đóng vai trò nền tảng cho sự tỉnh táo vào ban ngày. Người trưởng thành cần ngủ ít nhất 7 tiếng đồng hồ liên tục mỗi đêm để duy trì chức năng não bộ và sức khỏe. Khi ngủ đủ giấc đêm ban ngày bạn sẽ có thể tỉnh táo làm việc mà không mệt mỏi và buồn ngủ. Để có thể ngủ ngon vào ban đêm bạn nên đi ngủ đúng giờ hàng ngày, không thức khuya và tránh uống cà phê từ buổi chiều tối.
Chế độ ăn uống ảnh hưởng trực tiếp đến mức năng lượng trong ngày. Bỏ bữa hoặc ăn uống kiêng khem sẽ gây thiếu hụt chất dinh dưỡng dẫn đến mệt mỏi và giảm sự tập trung. Vì vậy bạn nên ăn uống đầy đủ các nhóm thực phẩm lành mạnh để bảo vệ não bộ và sức khỏe chung.
Khả năng tập trung của não bộ có xu hướng giảm dần nếu làm việc liên tục trong thời gian dài. Việc chia nhỏ thời gian làm việc và xen kẽ các khoảng nghỉ ngắn giúp duy trì hiệu suất ổn định hơn. Trong thời gian nghỉ việc đứng dậy, di chuyển hoặc thay đổi môi trường giúp não bộ tạm thời tách khỏi công việc và phục hồi khả năng tập trung cho chu kỳ tiếp theo.
Không gian làm việc tác động trực tiếp đến mức độ tỉnh táo trong ngày. Khi phòng thiếu ánh sáng hoặc không khí bí bách cơ thể dễ mệt và khó tập trung hơn. Bạn nên bố trí lại góc làm việc theo hướng sáng, ưu tiên ánh sáng mặt trời vì tốt nhất cho sự tỉnh táo và sức khỏe. Bạn cũng nên mở cửa cho không khí lưu thông. Khi môi trường xung quanh thoáng và sáng, sự tỉnh táo sẽ được duy trì tốt hơn.
Như vậy nhiều cách hết buồn ngủ khi làm việc nhanh chóng khác nhau có thể giúp bạn thoát khỏi trạng thái không tỉnh táo. Bạn nên chọn các biện pháp khoa học, phù hợp với môi trường làm việc để không làm ảnh hưởng đến người xung quanh. Nhưng điều quan trọng nhất giúp giữ cho đầu óc tỉnh táo, minh mẫn lâu dài là nền tảng sức khỏe tốt, để có được điều này hãy cố gắng đừng để thức khuya, mất ngủ, đau bệnh xảy ra.
