Sùi mào gà là bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể phòng ngừa được, nhưng lại dễ mắc và tái phát nếu chủ quan. Do bệnh chưa có cách điều trị triệt để hoàn toàn nên phòng ngừa là yếu tố quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe và hạn chế lây nhiễm. Trong bài viết này, ECO Pharma sẽ giúp bạn hiểu rõ cách phòng ngừa sùi mào gà đơn giản và đúng khuyến cáo y khoa.
Tiêm vắc-xin HPV là biện pháp phòng ngừa chủ động và hiệu quả nhất hiện nay đối với sùi mào gà và các bệnh ung thư liên quan đến virus HPV. Trên thực tế, HPV có hơn 100 chủng khác nhau, trong đó HPV type 6 và 11 gây ra phần lớn các trường hợp sùi mào gà, còn HPV type 16 và 18 là nguyên nhân chính dẫn đến ung thư cổ tử cung, hậu môn, dương vật và hầu họng. Do hiện nay chưa có phương pháp điều trị nào loại bỏ hoàn toàn virus HPV nên ngăn virus xâm nhập bằng vắc-xin được xem là giải pháp quan trọng nhất.
Hiện nay, vắc-xin HPV được sử dụng phổ biến là Gardasil 9, có khả năng bảo vệ trước 9 chủng HPV, bao gồm các chủng gây sùi mào gà (HPV 6, 11) và nhiều chủng nguy cơ cao liên quan đến ung thư (HPV 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58). Nhờ phạm vi bảo vệ rộng, Gardasil 9 không chỉ giúp phòng sùi mào gà mà còn làm giảm đáng kể nguy cơ mắc các bệnh ung thư sinh dục về sau.
Vắc-xin HPV không chứa virus sống và không gây nhiễm bệnh. Khi tiêm vào cơ thể, vắc-xin giúp hệ miễn dịch tạo ra kháng thể để “ghi nhớ” virus. Nhờ đó, nếu sau này cơ thể tiếp xúc với HPV thật, hệ miễn dịch sẽ nhận diện và loại bỏ virus sớm, ngăn virus gây bệnh ở da và niêm mạc sinh dục. Lượng kháng thể tạo ra sau tiêm có thể duy trì hiệu quả trong nhiều năm.
Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế Giới, người bệnh cần tiêm vắc-xin HPV đúng lịch có thể phòng ngừa phần lớn các bệnh lý liên quan đến HPV trong cộng đồng. Vắc-xin HPV mang lại hiệu quả cao nhất khi được tiêm trước khi có quan hệ tình dục, thường ở độ tuổi 9 – 14.
Tuy nhiên, nam và nữ trưởng thành, kể cả người đã quan hệ tình dục, đã lập gia đình hoặc từng mắc sùi mào gà, vẫn được khuyến cáo tiêm vắc-xin HPV. Tác dụng của nó là giúp phòng ngừa nhiễm thêm các chủng HPV khác, từ đó giảm nguy cơ tái phát và biến chứng lâu dài.
Bên cạnh tiêm vắc-xin HPV, phòng ngừa sùi mào gà cũng cần được thực hiện bằng cách điều chỉnh thói quen sinh hoạt và hành vi tình dục hàng ngày. Dưới đây là một số biện pháp phòng ngừa có thể giúp giảm rõ rệt nguy cơ phơi nhiễm và tái nhiễm sùi mào gà mà bạn đọc có thể tham khảo. (1)
Sử dụng bao cao su đúng cách là biện pháp cơ bản nhưng cần được thực hiện nghiêm túc. Khi quan hệ tình dục, bạn cần đeo bao cao su ngay từ đầu và trong suốt cuộc quan hệ, không đợi đến gần lúc xuất tinh mới sử dụng. Bao cao su chỉ nên dùng một lần, không tái sử dụng và cần thay mới nếu bị rách hoặc tuột trong quá trình quan hệ.
Sau khi quan hệ, nên tháo bao đúng cách và vệ sinh vùng kín sạch sẽ. Cần lưu ý rằng bao cao su giúp giảm nguy cơ, nhưng không bảo vệ tuyệt đối, vì HPV vẫn có thể lây qua những vùng da không được che phủ. Do đó, không nên chủ quan dù đã sử dụng bao cao su.
Duy trì mối quan hệ tình dục ổn định với một bạn tình là cách đơn giản nhưng hiệu quả để giảm nguy cơ nhiễm HPV. Trên thực tế, nhiều người nhiễm HPV không có triệu chứng rõ ràng nên nếu quan hệ với nhiều bạn tình hoặc thay đổi bạn tình thường xuyên có thể làm tăng nguy cơ phơi nhiễm virus mà không nhận biết được. Ngoài phòng ngừa sùi mào gà, chung thủy còn giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác.
Trước khi quan hệ tình dục lâu dài, hai bên nên chủ động trao đổi thẳng thắn và cùng đi kiểm tra sức khỏe sinh dục. Khám sàng lọc giúp phát hiện sớm các bệnh lây truyền qua đường tình dục, kể cả trong giai đoạn chưa có triệu chứng. Nếu một trong hai từng có tiền sử mắc bệnh tình dục, cần thông báo rõ ràng để có biện pháp phòng ngừa phù hợp. Đây là bước quan trọng giúp giảm nguy cơ lây nhiễm chéo và tái nhiễm HPV.
Trong sinh hoạt hằng ngày, cần tuyệt đối không dùng chung các vật dụng cá nhân như đồ lót, khăn tắm, dao cạo vùng kín, quần áo ẩm ướt. Những vật dụng này có thể dính dịch tiết chứa virus và tạo môi trường thuận lợi cho HPV tồn tại trong thời gian ngắn. Đặc biệt, nếu da vùng kín có trầy xước, viêm nhiễm hoặc tổn thương nhỏ, nguy cơ lây nhiễm sẽ cao hơn khi dùng chung đồ cá nhân.
Xem thêm: Giặt đồ chung có bị lây sùi mào gà không?
Vùng kín cần được vệ sinh mỗi ngày và sau khi quan hệ tình dục bằng nước sạch hoặc dung dịch vệ sinh dịu nhẹ, có độ pH phù hợp. Sau khi vệ sinh, cần lau khô vùng kín, tránh để ẩm ướt kéo dài vì đây là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn và virus phát triển. Không nên thụt rửa sâu hoặc lạm dụng dung dịch có tính tẩy rửa mạnh, vì có thể làm tổn thương niêm mạc, phá vỡ hàng rào bảo vệ tự nhiên và tạo điều kiện cho virus HPV xâm nhập.
Hệ miễn dịch khỏe mạnh giúp cơ thể kiểm soát và ức chế hoạt động của virus HPV tốt hơn. Để tăng sức đề kháng, bạn nên ăn uống đầy đủ dưỡng chất, ưu tiên rau xanh, trái cây, thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất; ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya và căng thẳng kéo dài.
Đồng thời, cần tránh rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích vì chúng làm suy giảm miễn dịch và tăng nguy cơ bệnh tái phát. Khi hệ miễn dịch được duy trì tốt, nguy cơ mắc sùi mào gà và tái phát sau điều trị sẽ giảm rõ rệt.
Dưới đây là một số thắc mắc phổ biến liên quan đến cách phòng ngừa sùi mào gà được nhiều người quan tâm mà bạn cũng có thể cần nắm rõ. Cụ thể là:
Người đã từng mắc sùi mào gà vẫn cần tiếp tục phòng ngừa vì virus HPV có nhiều chủng khác nhau và bệnh dễ tái phát. Các phương pháp điều trị hiện nay chỉ giúp loại bỏ nốt sùi chứ không tiêu diệt hoàn toàn virus trong cơ thể. Chủ động phòng ngừa bằng tiêm vắc-xin HPV (nếu chưa tiêm), quan hệ tình dục an toàn và duy trì lối sống lành mạnh giúp giảm nguy cơ tái phát và hạn chế nhiễm thêm các chủng HPV khác.
Quan hệ tình dục bằng miệng có thể lây sùi mào gà khi có tiếp xúc giữa miệng với bộ phận sinh dục hoặc hậu môn của người nhiễm virus. Trong nhiều trường hợp, nhiễm HPV ở miệng hoặc họng không có triệu chứng rõ ràng, khiến người bệnh khó nhận biết và vô tình lây bệnh cho người khác. Vì vậy, quan hệ tình dục bằng miệng cũng tiềm ẩn nguy cơ mắc sùi mào gà và cần được phòng ngừa đúng cách.
Tóm lại, cách phòng ngừa sùi mào gà hiệu quả nhất là người bệnh cần chủ động tiêm phòng vắc xin HPV để tạo kháng thể. Đồng thời, duy trì lối sống lành mạnh, quan hệ tình dục an toàn và thăm khám sức khỏe định kỳ cũng sẽ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh; hạn chế tái phát về sau, từ đó bảo vệ sức khỏe lâu dài cho bản thân và bạn tình.
