Nhiều nam giới vẫn cảm nhận rõ sự thăng hoa ở mức 70-85%, thậm chí giúp phục hồi phong độ nhanh hơn, nhưng dương vật lại hoàn toàn không phóng dịch. Y học gọi hội chứng này là cực khoái khô. Tuy nhiên, thường xuyên đối mặt với tình trạng này lại ngầm cảnh báo những bất thường về sức khỏe sinh sản. Cùng đọc bài viết sau của ECO Pharma để tìm hiểu nguyên nhân và có cách khắc phục hiệu quả.
Cực khoái khô (Dry orgasm) hay cực khoái không xuất tinh, là tình trạng nam giới vẫn đạt khoái cảm khi lên đỉnh nhưng không có tinh dịch được phóng ra ngoài. Đây là một dạng không xuất tinh (Anejaculation).
Ở nam giới khỏe mạnh, mỗi lần xuất tinh thường giải phóng khoảng 1,25-5 mililit tinh dịch. Tuy nhiên, khi gặp phải tình trạng này, lượng tinh dịch có thể không có hoặc rất ít dù cảm giác “lên đỉnh” vẫn diễn ra bình thường. (1)
Không xuất tinh được gồm hai dạng chính:
Tùy nguyên nhân, cực khoái khô có thể chỉ xuất hiện tạm thời hoặc kéo dài. Đa phần không nguy hiểm, nhưng nếu diễn ra thường xuyên có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và là dấu hiệu của một số bệnh lý nam khoa cần được thăm khám.
Nhiều người nhầm lẫn cực khoái và xuất tinh là một, nhưng đây là hai quá trình sinh lý khác nhau.
Cùng theo dõi bảng so sánh sau để hiểu rõ hơn về hai tình trạng này:
| Đặc điểm | Xuất tinh bình thường | Cực khoái khô |
| Cảm giác cực khoái | Có | Có |
| Tinh dịch xuất ra | Khoảng 1,25-5 mililit | Không có hoặc rất ít |
| Khả năng sinh sản | Bình thường | Có thể bị ảnh hưởng nếu kéo dài |
| Nước tiểu sau cực khoái | Bình thường | Có thể đục do lẫn tinh trùng nếu kèm xuất tinh ngược dòng |
Cực khoái khô không phải lúc nào cũng là bệnh. Tình trạng này có thể xuất hiện tạm thời sau khi nam giới xuất tinh nhiều lần trong thời gian ngắn, nhưng cũng có thể liên quan đến xuất tinh ngược dòng, tổn thương hệ thần kinh, đường dẫn tinh, biến chứng sau phẫu thuật,… cụ thể: (2)
Nguyên nhân này rất phổ biến. Sau mỗi lần xuất tinh, cơ thể cần thời gian để tái tạo tinh dịch. Nếu nam giới đạt cực khoái liên tiếp trong thời gian ngắn, lượng tinh dịch chưa kịp phục hồi nên lần “lên đỉnh” tiếp theo có thể không có hoặc chỉ xuất ra rất ít tinh dịch. Đây là hiện tượng sinh lý bình thường, thường cải thiện sau khi nghỉ ngơi.
Một nguyên nhân khác là xuất tinh ngược dòng. Khi đó, cổ bàng quang không đóng kín trong lúc xuất tinh khiến tinh dịch chảy ngược vào bàng quang thay vì đi ra ngoài qua niệu đạo. Người bệnh vẫn đạt cực khoái nhưng hầu như không thấy tinh dịch phóng ra ngoài.
Một số phẫu thuật điều trị bệnh lý tiết niệu và ung thư có thể làm mất khả năng xuất tinh, gây cực khoái khô. Những trường hợp cắt toàn bộ tuyến tiền liệt, cắt bàng quang, nạo vét hạch sau phúc mạc có nguy cơ gặp tình trạng này rất cao do các cơ quan tạo tinh dịch, đường dẫn tinh đã bị cắt bỏ. (3)
Ngoài ra, các thủ thuật điều trị tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt như cắt đốt qua niệu đạo, rạch tuyến tiền liệt qua niệu đạo, bóc nhân bằng laser, liệu pháp vi sóng hoặc xạ trị vùng chậu cũng có thể gây tổn thương thần kinh vùng chậu, hình thành sẹo xơ và làm rối loạn cơ chế xuất tinh.
Bên cạnh đó, một số thuốc chống trầm có thể ảnh hưởng đến phản xạ xuất tinh, gây khô cực khoái. Thường gặp nhất là thuốc chẹn thụ thể alpha điều trị tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt, cao huyết áp. Nhóm thuốc này làm giãn cổ bàng quang, tạo điều kiện cho tinh dịch chảy ngược vào bàng quang.
Một số thuốc cảm, nhất là nhóm ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc, cùng thuốc điều trị rối loạn tâm thần cũng có thể làm giảm hoặc mất phản xạ phóng tinh. Người bệnh không nên tự ý ngừng thuốc mà cần trao đổi với bác sĩ để được điều chỉnh phù hợp.
Quá trình xuất tinh được kiểm soát bởi hệ thần kinh tự chủ và trung tâm xuất tinh tại tủy sống. Khi các đường dẫn truyền thần kinh bị tổn thương, phản xạ xuất tinh có thể bị rối loạn gây cực khoái khô.
Tiểu đường là một trong những nguyên nhân thường gặp do đường huyết cao kéo dài làm tổn thương thần kinh tự chủ, thần kinh ngoại biên và các cơ quan tham gia vào quá trình xuất tinh như mào tinh, ống dẫn tinh, túi tinh, tuyến tiền liệt. Ngoài ra, chấn thương tủy sống, bệnh đa xơ cứng, Parkinson, ung thư, biến chứng sau phẫu thuật cũng có thể gây tình trạng này. (4)
Testosterone là hormone sinh dục nam đóng vai trò quan trọng trong quá trình sản xuất tinh trùng và các thành phần của tinh dịch. Khi nồng độ testosterone giảm, thể tích tinh dịch cũng giảm theo, khiến nam giới đạt cực khoái nhưng lượng tinh dịch xuất ra rất ít, thậm chí không có.
Tình trạng này thường gặp ở người lớn tuổi, suy sinh dục nam, rối loạn nội tiết hoặc đang điều trị bằng thuốc ảnh hưởng đến hormone.
Tinh dịch phải đi qua mào tinh, ống dẫn tinh và ống phóng tinh trước khi phóng ra ngoài qua niệu đạo. Nếu bất kỳ vị trí nào trên đường dẫn này bị tắc, tinh dịch sẽ không thể thoát ra ngoài dù người bệnh vẫn đạt cực khoái. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này thường do viêm nhiễm đường sinh dục, sẹo sau chấn thương hoặc phẫu thuật, hẹp đường dẫn tinh, nang, khối u chèn ép.
Yếu tố tâm lý cũng góp phần gây khô cực khoái. Stress kéo dài, lo âu, trầm cảm làm tăng nồng độ cortisol và adrenaline, từ đó ức chế hoạt động của hệ thần kinh điều khiển phản xạ xuất tinh. Lúc này, nam giới vẫn có thể đạt cực khoái nhưng phản xạ phóng tinh giảm đi hoặc không xảy ra. Triệu chứng thường cải thiện khi sức khỏe tinh thần ổn định và nguyên nhân tâm lý được kiểm soát.
Một số bất thường bẩm sinh, rối loạn di truyền có thể làm giảm khả năng sản xuất hoặc vận chuyển tinh dịch.
Nam giới mắc hội chứng không có ống dẫn tinh hai bên bẩm sinh, thường liên quan đến đột biến gen gây bệnh xơ nang, có thể không có tinh trùng trong tinh dịch và lượng tinh dịch rất ít. Trong khi đó, hội chứng Klinefelter (47,XXY) làm suy giảm chức năng tuyến sinh dục, giảm sản xuất tinh trùng và tinh dịch, từ đó ảnh hưởng đến khả năng xuất tinh, sinh sản.
Trong đa số trường hợp, cực khoái khô không gây nguy hiểm, không ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe. Nếu tình trạng chỉ xuất hiện sau khi nam giới đạt cực khoái nhiều lần trong thời gian ngắn hoặc chủ động kiềm giữ tinh dịch, đây là hiện tượng sinh lý tạm thời và sẽ cải thiện sau khi cơ thể tái tạo đủ lượng tinh dịch.
Tuy nhiên, nếu cực khoái khô tái diễn thường xuyên và kéo dài, có thể là dấu hiệu của bệnh lý nam khoa, tiết niệu như xuất tinh ngược dòng, tiểu đường, suy sinh dục nam, tổn thương thần kinh, tắc nghẽn đường dẫn tinh hay biến chứng sau phẫu thuật tuyến tiền liệt, bàng quang.
Bên cạnh rối loạn xuất tinh, tình trạng này còn có thể khiến chất lượng đời sống tình dục suy giảm, gây áp lực tâm lý, ảnh hưởng đến quan hệ vợ chồng và khả năng sinh sản nếu không được điều trị sớm.
Xuất tinh khô không đồng nghĩa với vô sinh, nhưng có thể làm giảm khả năng thụ thai tự nhiên. Khi tinh dịch không được phóng ra ngoài hoặc chảy ngược vào bàng quang, tinh trùng sẽ không thể gặp trứng để thụ tinh. Tình trạng này thường gặp ở người bị xuất tinh ngược dòng, không xuất tinh hoặc sau phẫu thuật tuyến tiền liệt, bàng quang.
Khả năng sinh sản phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh. Nếu cực khoái khô chỉ xảy ra tạm thời do xuất tinh nhiều lần liên tiếp hoặc nam giới chủ động cố tinh, khả năng sinh sản thường không bị ảnh hưởng lâu dài. Ngược lại, nếu nguyên nhân liên quan đến bệnh lý, tổn thương cơ quan sinh sản, người bệnh có thể cần điều trị hoặc áp dụng các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản.
Để xác định nguyên nhân, bác sĩ sẽ kết hợp khai thác bệnh sử, khám lâm sàng và chỉ định những xét nghiệm cần thiết.
Điều trị khô cực khoái phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ rối loạn xuất tinh và nhu cầu sinh sản của người bệnh. Mục đích chính là khôi phục chức năng xuất tinh nếu có thể, điều trị bệnh nền và bảo tồn chức năng sinh sản.
Nếu cực khoái khô do tác dụng phụ của thuốc điều trị cao huyết áp, tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt, thuốc chống trầm cảm, bác sĩ có thể chỉnh liều hoặc đổi thuốc phù hợp. Người bệnh không nên tự ý ngừng thuốc vì có thể ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị bệnh nền.
Đối với xuất tinh ngược dòng, bác sĩ có thể chỉ định một số thuốc giúp tăng trương lực cơ cổ bàng quang, hạn chế tinh dịch chảy ngược vào bàng quang như pseudoephedrine, phenylephrine, imipramine. Hiệu quả điều trị bằng thuốc dao động khoảng 30-40%, tùy nguyên nhân và mức độ tổn thương thần kinh.
Nếu bệnh ảnh hưởng đến khả năng có con, bác sĩ sẽ cân nhắc áp dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản để thu nhận tinh trùng.
Ở người bị xuất tinh ngược dòng, tinh trùng có thể được tách từ nước tiểu sau cực khoái. Trường hợp không thể xuất tinh, bác sĩ sẽ chỉ định kích thích rung dương vật hoặc kích thích phóng tinh bằng dòng điện để thu nhận tinh trùng.
Sau khi thu nhận, tinh trùng sẽ được dùng cho các phương pháp hỗ trợ sinh sản như thụ tinh trong ống nghiệm hoặc tiêm tinh trùng vào bào tương trứng.
Ở người bị cực khoái khô do tắc nghẽn đường dẫn tinh, tổn thương thần kinh không thể hồi phục, bác sĩ có thể chỉ định lấy tinh trùng trực tiếp từ mào tinh, tinh hoàn bằng các kỹ thuật vi phẫu.
Tại những trung tâm hỗ trợ sinh sản chuyên sâu, kỹ thuật này có thể thu nhận tinh trùng thành công ở 80-90% trường hợp, mở ra cơ hội có con cho nhiều cặp vợ chồng.
Bên cạnh điều trị triệu chứng, kiểm soát tốt những bệnh lý như tiểu đường, suy sinh dục nam và bệnh lý thần kinh cũng giúp cải thiện chức năng xuất tinh. Nếu nguyên nhân liên quan đến căng thẳng, lo âu, bác sĩ có thể chỉ định tư vấn tâm lý hoặc liệu pháp hành vi nhằm nâng cao hiệu quả điều trị, cải thiện đời sống tình dục.
Không phải mọi trường hợp cực khoái khô đều có thể phòng ngừa, nhất là khi nguyên nhân liên quan đến bất thường bẩm sinh hoặc điều trị ung thư. Tuy nhiên, nam giới có thể giảm nguy cơ mắc phải tình trạng này bằng những biện pháp sau:
Cực khoái khô thường không nguy hiểm, nhưng nếu xảy ra thường xuyên có thể là dấu hiệu của bệnh lý, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Vì vậy, nam giới không nên chủ quan mà cần thăm khám sớm để được xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời.
