Viêm gan siêu vi là một thách thức lớn đối với sức khỏe con người vì đây là nguyên nhân chính gây tử vong trên toàn thế giới. Tiêm chủng là một cách hữu hiệu để chủ động bảo vệ bản thân. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều người thắc mắc đã chích ngừa viêm gan B có bị lây không. Hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu rõ điều này trong bài viết sau.
Viêm gan B là tình trạng gan bị nhiễm trùng do virus HBV gây ra. Trên toàn thế giới, có 2 tỷ người đã từng bị nhiễm virus này, 370 triệu người bị viêm gan B mãn tính và khoảng 1 triệu người tử vong mỗi năm do các bệnh gan liên quan đến HBV. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng 90% người lớn và trên 98% trẻ sơ sinh được bảo vệ tốt khỏi bệnh viêm gan B sau khi tiêm vắc xin. Vì thế, đã tiêm ngừa viêm gan B, bạn vẫn có một phần khả năng nhỏ bị nhiễm bệnh này. (1)
Để phòng tránh lây nhiễm viêm gan B ngay cả khi đã tiêm ngừa, bạn nên:
Tiêm chủng là biện pháp hiệu quả nhất trong việc giảm tỷ lệ mắc viêm gan B trên toàn cầu và vắc xin viêm gan B hiện đã có trong hơn 20 năm. Tuy nhiên, người đã tiêm chủng vẫn có khả năng mắc bệnh vì một số lý do sau. (2)
Người đã chích ngừa viêm gan B có bị lây không? Một trong những lý do khiến người đã tiêm ngừa vẫn bị mắc bệnh đó là tiêm chưa đủ liều hoặc không đúng lịch. Vắc xin viêm gan B hoạt động bằng cách kích thích hệ miễn dịch của cơ thể sản xuất kháng thể chống lại virus viêm gan B. Để đạt được mức kháng thể bảo vệ đủ mạnh và lâu dài, cần phải tiêm đủ số liều và đúng khoảng thời gian theo lịch khuyến cáo. Việc tiêm không đủ liều hoặc bỏ lỡ lịch tiêm có thể khiến cơ thể không tạo ra đủ kháng thể hoặc lượng kháng thể này giảm xuống, không đủ để bảo vệ khi virus xâm nhập.
Đối với trẻ em, tất cả trẻ sơ sinh nên được tiêm 1 mũi vắc xin ngừa viêm gan B ngay sau sinh, tốt nhất là 24 giờ sau khi sinh. Riêng trẻ sơ sinh có mẹ bị nhiễm viêm gan B, ngoài 1 mũi vắc xin ngừa viêm gan B như các trẻ khác, bé cần được tiêm thêm 1 mũi huyết thanh kháng viêm gan B, gọi là HBIg (Hepatitis B Immune Globulin) ngay trong vòng 12 – 24 giờ đầu sau sinh. Ngoài mũi sơ sinh và huyết thanh (nếu có), trẻ được khuyến cáo tiêm 4 mũi vắc xin phòng viêm gan B theo phác đồ:
Đối với người lớn, trước khi tiêm ngừa viêm gan B, bạn cần làm xét nghiệm máu để biết cơ thể đã nhiễm virus chưa và có kháng thể không. Tùy vào kết quả xét nghiệm, bác sĩ sẽ chỉ định bạn nên tiêm ngừa hay không. Nếu cơ thể chưa từng nhiễm virus viêm gan B (HBsAg âm tính) và chưa có kháng thể viêm gan B (AntiHBs âm tính), bạn được khuyến cáo tiêm phòng 3 mũi theo phác đồ:
Cơ thể không tạo đủ kháng thể là lý do tiếp theo khiến người đã tiêm ngừa viêm gan B vẫn có khả năng bị mắc bệnh. Nguyên nhân có thể đến từ vắc xin nhưng cũng có thể do cơ địa. Có trường hợp đã tiêm vắc xin nhập khẩu nhưng cơ thể không đáp ứng, đến khi đổi sang vắc xin viêm gan B của Việt Nam thì lại có kháng thể. Ngoài ra, nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến hiệu quả miễn dịch sau tiêm vắc xin như thuốc lá, rượu bia, stress, cùng các bệnh lý nền như đái tháo đường, suy thận,… và các yếu tố về mặt di truyền.
Như đã trình bày, trước khi tiêm vắc xin viêm gan B nên làm xét nghiệm HBsAg và HBsAb để xác định xem cơ thể đã bị nhiễm virus HBV hay đã có kháng thể chống lại loại virus này chưa. Trường hợp kết quả xét nghiệm dương tính tức là đã nhiễm virus HBV, việc tiêm phòng không còn hiệu quả nữa. Vắc xin chỉ có tác dụng phòng bệnh khi cơ thể chưa nhiễm virus.
Nếu vắc xin không được sản xuất hoặc bảo quản theo đúng tiêu chuẩn, hoạt tính của các thành phần kháng nguyên có thể bị suy giảm, dẫn đến việc cơ thể không nhận diện và tạo ra phản ứng miễn dịch hiệu quả. Vắc xin giả hoặc kém chất lượng có thể chứa các thành phần khác với vắc xin chính hãng, không có khả năng tạo miễn dịch đối với virus viêm gan B. Vì thế, bạn cần lựa chọn trung tâm tiêm chủng sử dụng vắc xin chính hãng, bảo quản đúng cách để không còn lo lắng đã chích ngừa viêm gan B có bị lây không.
Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng cho Trẻ em và Người lớn VNVC sử dụng nguồn vắc xin được nhập khẩu chính hãng từ các hãng vắc xin lớn trên thế giới như Pfizer (Mỹ), Glaxosmithkline – Bỉ (GSK), Sanofi Pasteur (Pháp), Merck Sharp and Dohme (Mỹ), Abbott (Hà Lan), AstraZeneca (Anh), Sanofi (Pháp), Takeda (Nhật Bản),… Hệ thống kho bảo quản vắc xin đạt chuẩn GSP, đảm bảo lưu trữ các loại vắc xin trong điều kiện tối ưu từ 2 – 8 độ C. 100% phòng tiêm tại VNVC được trang bị tủ bảo quản vắc xin chuyên dụng, cuối ngày vắc xin sẽ được hoàn về kho tổng để bảo quản theo tiêu chuẩn GSP.
VNVC có đầy đủ các loại vắc xin ngừa viêm gan B như Infanrix Hexa và Hexaxim (ngừa bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, viêm màng não mủ, viêm phổi do Hib, viêm gan B cho trẻ em), Gene Hbvax 1ml và Heberbiovac 1ml (ngừa viêm gan B cho người lớn), Gene Hbvax 0.5ml và Heberbiovac 0.5ml (ngừa viêm gan B cho trẻ em).
HỆ THỐNG TIÊM CHỦNG CHO TRẺ EM VÀ NGƯỜI LỚN VNVC
Vắc xin mất đến 6 tháng để tạo ra khả năng miễn dịch đầy đủ. Ngoài ra, bạn có thể được bảo vệ lâu dài từ 20 đến 30 năm sau khi tiêm vắc xin. Ngay cả khi cơ thể đã có đầy đủ kháng thể, bạn vẫn nên thực hiện quan hệ tình dục an toàn, không dùng chung kim tiêm, cẩn trọng khi tiếp xúc với dịch cơ thể của người bệnh để phòng ngừa viêm gan B một cách tối ưu nhất.
Bài viết đã giải đáp thắc mắc đã chích ngừa viêm gan b có bị lây không. Mặc dù vắc xin viêm gan B mang lại hiệu quả bảo vệ rất cao đối với đa số người được tiêm chủng đầy đủ, nhưng không có loại vắc xin nào đạt hiệu quả 100%. Trong một số ít trường hợp, người đã tiêm ngừa vẫn có khả năng nhiễm virus viêm gan B. Bạn nên tiêm ngừa đầy đủ, kết hợp bổ sung tinh chất Wasabia và S.Marianum giúp kiểm soát hoạt động của tế bào Kupffer, hỗ trợ tăng cường quá trình thải độc, tăng sức đề kháng cho gan hiệu quả.
