Tuyến bã nhờn trên da đầu hoạt động quá mức làm tóc bị bết dính và gãy rụng. Hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu sẽ giúp bạn biết cách ngăn ngừa tình trạng da đầu nhờn rụng tóc. Cùng ECO Pharma tìm hiểu chi tiết trong bài viết sau đây.
Da đầu được bao phủ bởi tuyến bã nhờn, có nhiệm vụ tiết dầu, cung cấp độ ẩm cho da đầu, ngăn ngừa vi khuẩn và bụi bẩn, nuôi dưỡng chân tóc khỏe. Da đầu nhờn là tình trạng các tuyến bã nhờn trên da đầu hoạt động quá mức làm tóc bị bết dính. Quá nhiều dầu có thể gây ra gàu và tạo điều kiện cho vi khuẩn hoạt động, gây viêm, ngứa, hoặc nấm dẫn đến gãy rụng tóc.
Da đầu nhờn gây tắc nghẽn lỗ chân lông, làm chân tóc yếu, viêm, giảm độ bám trên da dẫn tới rụng. Lượng dầu thừa trên da đầu cũng khiến bụi bẩn và vi khuẩn tích tụ, ngăn chặn sự phát triển của tóc mới. Điều này khiến tóc rụng nhanh hơn tốc độ mọc lại.
Khi tuyến bã nhờn hoạt động quá mức, nó sẽ tạo môi trường phát triển cho một loại nấm ăn dầu có tên Malassezia Globosa gây ra gàu. Mặc dù gàu không trực tiếp gây rụng tóc nhưng lại gây ngứa, khiến bạn gãi mạnh làm tổn thương nang tóc, tăng nguy cơ gãy rụng. [1]
Hiểu rõ nguyên nhân khiến da đầu nhờn rụng tóc sẽ giúp kịp thời ngăn ngừa tình trạng tóc bết dính, rụng nhiều:
Gen di truyền quyết định màu tóc, độ dày và hoạt động của tuyến bã nhờn. Nếu gia đình huyết thống có da đầu nhờn, bạn cũng có nguy cơ cao gặp tình trạng này.
Các tuyến bã nhờn được kiểm soát bởi hormone, do đó những thay đổi về hormone như testosterone, estrogen hoặc progesterone có thể làm tăng tiết bã nhờn trên da đầu gây rụng tóc. Một số nguyên nhân rối loạn nội tiết tố gồm dậy thì, mang thai, mãn kinh hoặc dùng thuốc tránh thai. Căng thẳng cũng là một yếu tố gây mất cân bằng hormone khiến tóc rụng.
Nghiên cứu cho thấy chế độ ăn uống có liên quan đến hàm lượng bã nhờn trên da, nhất là khi ăn nhiều thịt, sản phẩm từ sữa, nước ngọt và rượu. Tiêu thụ chất béo hoặc carbohydrate cũng có thể làm tăng sản xuất bã nhờn. Mặc dù những kết quả này không được xác định trực tiếp trên da đầu mà ở phần da khác của cơ thể, nhưng phần nào thể hiện tác động của dinh dưỡng đến tuyến bã nhờn, có nguy cơ làm da đầu nhờn rụng tóc. [2] [3]
Căng thẳng thúc đẩy cơ thể sản sinh cortisol. Nồng độ cortisol tăng cao có thể làm tuyến bã nhờn hoạt động quá mức, dẫn đến da đầu tiết nhiều dầu, bít tắc lỗ chân lông, nang tóc yếu, dễ gãy rụng.
Da đầu nhờn có thể là triệu chứng của bệnh viêm da tiết bã (một loại bệnh chàm) gây bong tróc da đầu (gàu), đỏ, ngứa, hình thành mảng da nhờn phủ vảy trắng hoặc vàng, dẫn đến chân tóc yếu và dễ rụng. Nguyên nhân gây bệnh chưa được làm rõ, nhưng một số yếu tố nguy cơ gồm: nấm men Malassezia phát triển quá mức trên da, bao gồm da đầu; tăng nồng độ androgen; hàm lượng lipid của da tăng cao; di truyền. [4]
Nghiên cứu tại Ấn Độ cho thấy ô nhiễm không khí có thể gây kích ứng da đầu, mẩn đỏ, ngứa, tiết bã nhờn quá mức, gàu và rụng tóc. Ngoài ra, sinh sống trong khí hậu nóng ẩm làm bạn đổ mồ hôi nhiều, khiến dầu thừa tích tụ, thúc đẩy sự phát triển của nấm và vi khuẩn, dẫn đến chân tóc yếu, rụng. [5]
Gel vuốt tóc hoặc một số loại dầu xả dưỡng ẩm sâu có thể giữ lại bã nhờn trên da đầu, gây tích tụ nhanh chóng, nhất là khi bạn không gội đầu thường xuyên. Sử dụng dầu gội có hàm lượng sulfate cao hoặc tiếp xúc với hóa chất uốn, nhuộm cũng làm mất đi lớp dầu tự nhiên trên tóc, kích thích tuyến bã nhờn hoạt động nhiều hơn để bù đắp độ ẩm đã mất, dẫn đến da đầu nhờn rụng tóc, tăng nguy cơ gãy rụng.
Gội đầu quá nhiều làm khô tóc, mất đi lớp dầu tự nhiên, thúc đẩy sản xuất bã nhờn để bổ sung lượng dầu đã mất. Ngược lại, gội đầu quá ít cũng gây tích tụ dầu trên da đầu. Những thói quen không tốt như thường xuyên chạm vào tóc, dùng phụ kiện tóc không sạch sẽ, chải tóc bằng lược bẩn, ít giặt vỏ gối cũng làm trầm trọng thêm tình trạng tóc nhờn và rụng nhiều.
Da đầu nhờn rụng tóc có thể nhận biết thông qua các dấu hiệu:
Để cải thiện da đầu nhờn và rụng tóc, bạn nên kết hợp nhiều phương pháp giúp nâng cao hiệu quả, bao gồm:
Xây dựng chế độ ăn uống khoa học góp phần điều chỉnh lượng dầu trên cơ thể – yếu tố chính làm da đầu nhờn và rụng nhiều:
Ngoài ra, bạn cần hạn chế thức ăn chứa nhiều đường, thực phẩm chiên rán, sữa và sản phẩm từ sữa vì có nguy cơ làm tăng hàm lượng insulin trong máu, kích thích sản xuất androgen – yếu tố liên quan đến tăng tiết bã nhờn gây rụng tóc.
Dầu gội phù hợp: Tìm hiểu và lựa chọn loại dầu gội phù hợp với da đầu nhờn, chứa thành phần làm sạch, tẩy tế bào chết như alpha hydroxy acid (AHA). Nhưng nên tránh các loại sulfat có thể làm da đầu bong tróc quá mức, mất độ ẩm tự nhiên.
Gội đầu đúng cách: Tránh gội đầu quá thường xuyên vì có thể kích thích da đầu sản xuất nhiều dầu hơn. Bạn nên gội 2 – 3 lần/tuần. Khi gội, massage nhẹ nhàng để loại bỏ bụi bẩn và bã nhờn.
Hạn chế sử dụng hóa chất lên tóc: Hạn chế dùng gel, sáp tạo kiểu vì sẽ gây bít tắc lỗ chân lông trên da đầu dẫn đến tích tụ dầu thừa. Hóa chất từ các thuốc nhuộm, uốn, duỗi cũng có thể làm da đầu mất đi độ ẩm tự nhiên, khiến tóc khô xơ, gãy rụng.
Bảo vệ mái tóc khỏi các tác động xấu: Khi ra ngoài, hãy che chắn tóc bằng mũ rộng vành, khăn choàng hoặc sử dụng xịt chống nắng (SPF trên 50) để bảo vệ tóc khỏi tia UV.
Tình trạng tóc nhờn và rụng nhiều có thể cải thiện thông qua một số liệu pháp thiên nhiên:
Giấm táo
Độ pH tự nhiên của tóc khoảng 3.67 – 5.5. Thường xuyên dùng dầu gội và xả có tính kiềm làm phá vỡ độ pH này. Trong khi đó giấm táo có độ pH từ 2 – 3 và tính axit cao, giúp cân bằng lại độ pH của da đầu, dưỡng tóc chắc khỏe, giảm rụng.
Pha loãng giấm táo và nước sạch theo tỷ lệ 1:2. Sau khi gội và xả tóc bằng dầu xả, hãy thoa dung dịch giấm táo lên da đầu, massage nhẹ nhàng. Giữ nguyên khoảng 10 phút rồi rửa sạch với nước.
Muối
Muối giúp hấp thụ độ ẩm và dầu thừa, làm sạch da đầu, ngăn ngừa gàu, tạo điều kiện thuận lợi cho nang tóc phát triển, giảm rụng đáng kể. Tuy nhiên chỉ nên áp dụng 1 – 2 lần/tuần để tránh làm mất quá nhiều độ ẩm, gây khô tóc. Cải thiện da đầu nhờn gây rụng tóc với muối bằng cách trộn đều 3 muỗng muối và 2 muỗng dầu gội. Sau khi làm ướt tóc, gội đầu bằng hỗn hợp này. Massage nhẹ nhàng khoảng 5 – 10 phút rồi xả lại sạch với nước. Tiếp tục dùng dầu xả như bình thường.
Chanh
Nước cốt chanh có tính axit giúp loại bỏ dầu thừa, tránh gây bết dính tóc. Đặc tính kháng khuẩn và kháng nấm của chanh hỗ trợ ngăn ngừa gàu, giữ da đầu khỏe mạnh. Thành phần vitamin C trong chanh thúc đẩy sản xuất collagen, nuôi dưỡng mái tóc chắc khỏe, chống lại tác nhân gây hại, giảm gãy rụng.
Bạn có thể kết hợp chanh và dầu oliu để nâng cao hiệu quả chăm sóc tóc nhờn và rụng nhiều. Vắt lấy nước cốt một quả chanh rồi trộn đều với 2 muỗng dầu oliu. Sau khi làm ướt tóc, thoa hỗn hợp đều khắp da đầu, massage nhẹ nhàng thư giãn. Giữ nguyên 10 – 15 phút rồi xả lại.
Trà xanh
Nghiên cứu cho thấy trà xanh rất có tiềm năng để phát triển thành sản phẩm dạng bôi giúp điều trị da đầu nhờn rụng tóc. Thành phần EGCG trong trà xanh có khả năng thúc đẩy sự phát triển của nang tóc, bảo vệ các tế bào da và tóc khỏi bị tổn thương. Bạn nên dùng trà xanh để cải thiện da đầu bị nhờn rụng tóc theo các bước rửa sạch 500g lá trà xanh tươi cho vào nồi, đổ ngập nước rồi đun sôi 15 – 20 phút. Sau khi tắt bếp, để nguội và pha thêm nước sạch để gội đầu. Kết hợp massage nhẹ nhàng giúp dưỡng chất thấm sâu rồi xả lại.
Căng thẳng, stress ảnh hưởng đến sự cân bằng nội tiết tố, đây cũng là tác nhân kích thích sản xuất bã nhờn gây rụng tóc. Bạn có thể kiểm soát tình trạng này bằng một số hoạt động: yoga, thiền, chơi thể thao, nghe nhạc, đọc sách, xem phim.
Tùy theo nguyên nhân làm da đầu bị nhờn rụng tóc, bác sĩ sẽ tư vấn một phương pháp điều trị phù hợp. Nếu dầu gội, dầu xả chuyên dụng không hiệu quả, bác sĩ có thể kê đơn thuốc bôi corticosteroid hoặc thuốc chống nấm dạng uống (như fluconazole, terbinafine, griseofulvin,…).
Ngoài ra, để tóc và da đầu khỏe mạnh, nữ giới nên kết hợp bổ sung một số tinh chất thiên nhiên đã được khoa học kiểm chứng như Cynatine®, Black Cohosh, Pumpkin Seed, Horsetail, Hibiscus Flower, Laminaria Angustata hỗ trợ cân bằng thần kinh nội tiết tố, tác động đến tế bào mầm tóc, giảm rụng hiệu quả. Đối với nam giới, hãy tăng cường dưỡng chất Cynatine®, Saw Palmetto, Eurycoma Longifolia, American Ginseng giúp bảo vệ tóc khỏi tác nhân gây hại từ môi trường, thúc đẩy tóc mọc nhanh, dày mượt.
Mất cân bằng testosterone, estrogen hoặc progesterone có thể làm tăng tiết bã nhờn trên da đầu. Bạn nên cân bằng nội tiết tố để ổn định hoạt động sản xuất bã nhờn của da đầu, đặc biệt trong các giai đoạn dậy thì, mang thai, sau sinh, tiền mãn kinh và mãn kinh. Thường xuyên tập thể dục; ngủ đủ giấc; tránh căng thẳng, stress, chế độ ăn nhiều chất xơ, đạm và chất béo lành mạnh; tránh thực phẩm nhiều đường và tinh bột; bổ sung tinh chất hỗ trợ cân bằng nội tiết tố nữ P. Leucotomos… là các biện pháp lành mạnh nên duy trì.
Bạn cũng nên tránh để mắc bệnh viêm da tiết bã vì làm tăng sản xuất dầu trên da đầu, gây ngứa và gãy rụng tóc.
Ngoài ra, khi da đầu tiết dầu quá nhiều, bạn cần chú ý những điều sau đây để ngăn ngừa rụng tóc:
ECO Pharma giải đáp một số băn khoăn thường gặp về da đầu nhờn gây rụng tóc:
Không nên, gội đầu mỗi ngày làm da đầu mất đi độ ẩm tự nhiên, kích thích tuyến bã nhờn tiết nhiều dầu hơn để bù đắp, dẫn đến tích tụ dầu thừa gây rụng tóc.
Nếu đã áp dụng nhiều phương pháp cải thiện tại nhà nhưng tình trạng tiết dầu quá mức không cải thiện gây phiền toái nhiều hoặc mắc các bệnh da đầu như nấm hoặc làm tóc rụng nhiều, bạn nên đến bệnh viện thăm khám. Bác sĩ da liễu sẽ kiểm tra da đầu và tư vấn các biện pháp điều trị phù hợp.
Tình trạng da đầu nhờn rụng tóc có thể được cải thiện bằng việc kết hợp chăm sóc tóc đúng cách, chế độ ăn uống khoa học, kiểm soát căng thẳng, cân bằng hormone. Nếu tích tụ bã nhờn do bệnh lý tiềm ẩn, bạn nên điều trị tác nhân gây bệnh trước. Độ ẩm được duy trì thích hợp sẽ giúp tóc chắc khỏe, giảm rụng.
