Trợ phí vận chuyển cho mọi đơn hàng·Chính hãng 100% từ Mỹ

Đau đầu gối khi đứng lên ngồi xuống do đâu? Điều trị thế nào?

Theo dõi ECO Pharma trên Google NewsChọn ECO Pharma làm nguồn ưu tiên trên Google tìm kiếm.

Đau đầu gối khi đứng lên ngồi xuống là tình trạng nhiều người gặp phải, đặc biệt sau khi ngồi lâu hoặc thay đổi tư thế. Triệu chứng này có thể chỉ xuất phát từ thói quen sinh hoạt, nhưng cũng có thể là dấu hiệu của các bệnh lý về khớp gối. Trong bài viết dưới đây, hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu những nguyên nhân thường gặp, dấu hiệu cần lưu ý, cách điều trị và phòng ngừa phù hợp.

đau đầu gối khi đứng lên ngồi xuống

Tại sao đau đầu gối khi đứng lên ngồi xuống?

Đau đầu gối khi đứng lên ngồi xuống thường xuất hiện vì khớp gối phải chịu áp lực lớn khi chuyển từ tư thế gập sang duỗi. Khi đầu gối gập, xương bánh chè ép sát vào rãnh ở đầu dưới xương đùi, làm tăng lực nén lên khớp chè - đùi. Đến khi đứng dậy, cơ tứ đầu đùi phải co mạnh để nâng cơ thể, khiến áp lực lên khớp tiếp tục tăng. Nếu khớp gối đang bị viêm, kích thích hoặc có tổn thương, những thay đổi này có thể gây đau hoặc làm cơn đau trở nên rõ hơn.

Việc ngồi xuống đứng lên đau đầu gối không phải lúc nào cũng do bệnh lý. Đôi khi cơn đau khớp gối có thể do thói quen sinh hoạt hoặc bệnh lý. Dưới đây là những nguyên nhân thường gặp. (1)

Nhiều trường hợp ngồi xuống đứng lên đau đầu gối​ bắt nguồn từ thói quen sinh hoạt và tư thế hằng ngày hơn là bệnh lý. Việc ngồi lâu khiến khớp gối và các cơ quanh khớp trở nên cứng hơn, vì vậy nhiều người cảm thấy đau hoặc khó cử động trong những bước đầu sau khi đứng dậy. Cảm giác này thường giảm dần khi khớp được vận động trở lại.

Các tư thế như ngồi xếp bằng, ngồi chồm hổm hoặc quỳ gối trong thời gian dài làm tăng mức độ gập của khớp gối, từ đó tăng áp lực lên khớp chè - đùi. Vì vậy, đau đầu gối khi ngồi xếp bằng hoặc đau đầu gối khi ngồi chồm hổm khá phổ biến ở những người thường xuyên duy trì các tư thế này.

Ít vận động cũng có thể làm suy yếu cơ tứ đầu đùi và cơ mông, là những nhóm cơ giúp ổn định khớp gối. Khi sức cơ giảm, khớp gối phải chịu tải nhiều hơn trong các hoạt động như đứng lên, ngồi xuống hoặc đi lại, từ đó làm tăng nguy cơ xuất hiện cơn đau.

Một số biểu hiện thường gặp gồm:

  • Đau đầu gối khi ngồi lâu rồi đứng dậy và giảm dần sau vài bước đi.
  • Đau sau khi ngồi xem phim, làm việc hoặc đi xe trong thời gian dài.
  • Đau ở một hoặc cả hai đầu gối khi thay đổi tư thế nhưng không kèm sưng, nóng hoặc đỏ.

Nếu cơn đau đầu gối khi đứng lên ngồi xuống kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc ngày càng nặng, nguyên nhân có thể bắt nguồn từ các bệnh lý tại khớp gối. Trong đó, thoái hóa khớp gối và tràn dịch khớp gối là hai tình trạng thường gặp.

Thoái hóa khớp gối

Thoái hóa khớp gối là tình trạng lớp sụn bao phủ đầu các xương trong khớp gối bị bào mòn theo thời gian. Khi sụn mỏng dần, các đầu xương ma sát với nhau nhiều hơn trong quá trình vận động, gây đau, cứng khớp và hạn chế khả năng cử động. Triệu chứng thường xuất hiện rõ sau một thời gian nghỉ ngơi hoặc ngồi lâu. Khi bắt đầu đứng lên và cử động, người bệnh có thể cảm thấy đau hoặc cứng khớp do khớp vừa chuyển từ trạng thái nghỉ sang chịu tải. Cảm giác này thường giảm dần khi khớp được vận động.

Nguy cơ mắc bệnh tăng theo tuổi, thừa cân, tiền sử chấn thương khớp gối hoặc các hoạt động tạo áp lực lặp đi lặp lại lên khớp.

thoái hóa khớp gối gây đau khi đứng lên ngồi xuống
Người bị thoái hóa khớp gối thường bị đau gối khi đứng lên ngồi xuống do sụn khớp bị bào mòn.

3. Tràn dịch khớp gối

Tràn dịch khớp gối là tình trạng dịch tích tụ quá mức trong hoặc quanh khớp gối, còn gọi là tràn nước khớp gối. Lượng dịch dư thừa làm khớp gối sưng, đau và cứng, khiến người bệnh khó duỗi thẳng gối hoàn toàn. Tình trạng này có thể xảy ra sau chấn thương, vận động quá mức, nhiễm trùng hoặc do các bệnh lý như thoái hóa khớp, viêm khớp dạng thấp và gout. Khi khớp bị viêm, màng hoạt dịch tăng sản xuất dịch, khiến dịch tích tụ trong khớp nhiều hơn bình thường và làm gối sưng căng.

Khi lượng dịch tích tụ nhiều, người bệnh thường giữ gối hơi gập khi nghỉ vì duỗi thẳng sẽ gây đau. Tình trạng sưng, đau và giảm tầm vận động cũng khiến việc chuyển từ tư thế ngồi sang đứng hoặc đi lại trở nên khó khăn hơn.

Hội chứng đau khớp chè - đùi là tình trạng đau ở phía trước đầu gối hoặc quanh xương bánh chè, thường gặp ở người thực hiện các động tác gập - duỗi gối lặp đi lặp lại. Cơn đau thường xuất hiện khi lên xuống cầu thang, ngồi xổm, quỳ hoặc chuyển từ tư thế ngồi sang đứng. Đau khớp gối khi ngồi xổm có thể là một biểu hiện của hội chứng này. Khi đầu gối gập trong thời gian dài, áp lực lên khớp chè - đùi tăng lên, nên nhiều người cảm thấy đau rõ hơn ngay khi đứng dậy sau khi ngồi lâu.

Nguy cơ mắc hội chứng tăng lên khi khớp gối phải chịu áp lực lặp đi lặp lại trong quá trình vận động. Tình trạng này cũng dễ xảy ra hơn nếu các nhóm cơ quanh hông và đầu gối bị suy yếu hoặc mất cân bằng, hoặc khi xương bánh chè di chuyển không ổn định trong rãnh xương đùi. Một số trường hợp có thể nghe thấy tiếng lạo xạo hoặc lục cục khi cử động khớp gối.

đau gối khi đứng lên ngồi xuống do đau khớp chè đùi
Đau nhức xương khớp khi ngồi xuống và đứng lên do hội chứng đau khớp chè đùi.

Đau ở vùng hông hoặc xương chậu có thể lan xuống đầu gối, khiến người bệnh cảm thấy bị đau đầu gối khi đứng lên ngồi xuống dù khớp gối không phải là vị trí bị tổn thương chính. Hiện tượng này gọi là đau quy chiếu, xảy ra khi tín hiệu đau từ khớp háng được não cảm nhận ở vùng khác trên cùng đường dẫn truyền thần kinh.

Ngoài ra, các tư thế ngồi kéo dài hoặc không phù hợp có thể làm tăng áp lực lên vùng hông và cơ quanh khớp, khiến cảm giác đau lan rộng hơn xuống chi dưới. Trong những trường hợp này, việc thăm khám giúp xác định chính xác nguồn gốc cơn đau là từ khớp háng hay từ khớp gối.

Gout là một dạng viêm khớp xảy ra khi các tinh thể urate (axit uric) tích tụ trong khớp, gây ra những cơn đau dữ dội và khởi phát đột ngột. Tình trạng này xuất hiện khi nồng độ axit uric trong máu tăng cao, dẫn đến hình thành tinh thể trong khớp, trong đó có thể gặp ở khớp gối. Cơn gout cấp ở gối thường khởi phát nhanh với biểu hiện đau dữ dội, kèm sưng, nóng, đỏ và vùng da quanh khớp căng bóng. Các động tác như gập hoặc duỗi gối khi đứng lên ngồi xuống đều rất khó thực hiện, thậm chí chỉ cần chạm nhẹ vào khớp cũng có thể gây đau.

Triệu chứng thường gặp khi ngồi xuống đứng lên đau đầu gối

Tình trạng đầu gối đau khi đứng lên ngồi xuống thường đi kèm một số biểu hiện như tiếng lạo xạo trong khớp, sưng đau hoặc cứng khớp. Các dấu hiệu này phản ánh những thay đổi khác nhau trong cấu trúc và chức năng của khớp gối.

  • Phát ra âm thanh lạo xạo: Tiếng lạo xạo hoặc lục cục khi gập duỗi gối có thể xuất hiện do bề mặt khớp không còn trơn như bình thường. Âm thanh này thường nghe rõ hơn khi đứng lên hoặc ngồi xuống. Tình trạng này thường gặp trong thoái hóa khớp gối, khi cấu trúc khớp thay đổi theo thời gian.
  • Sưng đau và nóng đỏ: Sưng kèm nóng đỏ xuất hiện khi khớp bị viêm hoặc tích tụ dịch. Khi đó, khớp có thể sưng to, căng và ấm khi chạm vào. Tùy nguyên nhân, mức độ sưng có thể khác nhau. Mức độ biểu hiện thay đổi tùy nguyên nhân. Gout thường khởi phát đột ngột với đau dữ dội, còn thoái hóa khớp tiến triển chậm hơn và có thể kèm tràn dịch khớp gối
  • Cứng khớp và hạn chế vận động: Cứng khớp khiến đầu gối khó gập hoặc duỗi hết tầm, thường rõ hơn vào buổi sáng sau khi ngủ dậy hoặc sau khi ngồi lâu. Với thoái hóa khớp, tình trạng này thường giảm dần khi bắt đầu vận động nhẹ. Khi khớp thay đổi theo thời gian, biên độ vận động có thể bị thu hẹp, khiến việc gập hoặc duỗi gối trở nên khó khăn hơn. Cứng khớp kéo dài cũng làm giảm sức mạnh cơ đùi, từ đó cảm giác đau có thể rõ hơn khi đứng lên hoặc ngồi xuống.
ngồi lâu gây đau gối khi đứng lên ngồi xuống
Cứng khớp vào buổi sáng sau khi ngủ dậy hoặc sau khi ngồi lâu đi kèm với đau đầu gối.

Đau đầu gối khi ngồi xuống đứng lên có nguy hiểm không?

Phần lớn trường hợp đau đầu gối khi ngồi xuống và đứng lên không nguy hiểm, thường cải thiện khi nghỉ ngơi, giảm vận động và tập tăng sức mạnh cơ đùi. Nguyên nhân hay gặp gồm hội chứng đau khớp chè - đùi hoặc cứng khớp do ngồi lâu.

Tuy nhiên, nếu cơn đau trở nên dữ dội, kèm sưng nóng đỏ, khó đứng hoặc đi lại, hoặc có sốt, cần đi khám sớm để được kiểm tra. Những dấu hiệu này có thể gặp trong tình trạng viêm hoặc tổn thương khớp.

Ngoài ra, gout hoặc nhiễm trùng khớp cũng có thể gây đau và sưng rõ, làm triệu chứng nặng hơn và cần được điều trị kịp thời để hạn chế ảnh hưởng đến khớp. Nếu đau kéo dài, tái diễn hoặc không cải thiện dù đã nghỉ ngơi, nên đi khám chuyên khoa cơ xương khớp để được đánh giá thêm.

Điều trị đau đầu gối khi đứng lên ngồi xuống như thế nào?

Việc điều trị đau đầu gối khi ngồi xuống đứng lên phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng của triệu chứng. Trường hợp nhẹ thường cải thiện bằng chăm sóc tại nhà, trong khi các trường hợp do bệnh lý có thể cần dùng thuốc, vật lý trị liệu hoặc phẫu thuật. Dưới đây là những phương pháp điều trị thường được áp dụng. (2)

Phương pháp RICE thường là bước đầu giúp giảm đau và giảm sưng ở khớp gối. Phương pháp này gồm nghỉ ngơi, chườm lạnh, băng ép và kê cao chân. Người bệnh nên chườm lạnh khoảng 15-20 phút mỗi lần và tránh đặt đá trực tiếp lên da. Băng ép giúp hạn chế sưng, còn kê cao chân giúp giảm ứ dịch trong khớp.

Khi cơn đau và tình trạng sưng đã giảm, người bệnh nên bắt đầu vận động nhẹ để hạn chế cứng khớp và phục hồi khả năng vận động.

Nếu nghỉ ngơi và chăm sóc tại nhà không giúp cải thiện triệu chứng ngồi xuống đứng dậy bị đau đầu gối, bác sĩ có thể chỉ định thuốc để giảm đau và kiểm soát viêm. Người bị thoái hóa khớp có thể dùng paracetamol hoặc thuốc kháng viêm không steroid như ibuprofen và naproxen. Trường hợp đau kéo dài, bác sĩ có thể cân nhắc dùng thuốc kháng viêm không steroid dạng gel hoặc tiêm corticoid vào khớp trong thời gian ngắn. Nếu nguyên nhân là gout, thuốc kháng viêm, colchicine hoặc corticoid thường được sử dụng để kiểm soát cơn gout cấp. Người bệnh cần dùng thuốc đúng theo chỉ định và không tự ý kéo dài thời gian điều trị.

tiêm corticoid trị đau gối đứng lên ngồi xuống
Bác sĩ có thể chỉ định người bệnh tiêm corticoid để cải thiện tình trạng đau đầu gối khi đứng lên ngồi xuống.

Vật lý trị liệu giúp cải thiện sức mạnh cơ quanh gối, từ đó tăng độ ổn định khớp và giảm đau khi vận động. Các bài tập như đi bộ, đạp xe và bơi thường được khuyến khích vì giúp tăng sức bền mà ít tạo áp lực lên khớp. Người bệnh thường được chuyên viên phục hồi chức năng hướng dẫn bài tập phù hợp để cải thiện biên độ vận động và giảm đau lâu dài.

Phẫu thuật chỉ được cân nhắc khi các phương pháp điều trị bảo tồn không còn hiệu quả và khớp bị tổn thương nặng. Trong những trường hợp này, bác sĩ có thể chỉ định thay khớp gối hoặc chỉnh trục xương để cải thiện chức năng vận động

Những cách phòng ngừa đau đầu gối và bảo vệ khớp gối

Duy trì cân nặng hợp lý, tập luyện đúng cách và hạn chế các tư thế gây áp lực lên khớp là những biện pháp giúp giảm nguy cơ đau đầu gối khi đứng dậy và ngồi xuống. Nếu thực hiện đều đặn, các thói quen này còn góp phần bảo vệ sụn khớp và duy trì khả năng vận động lâu dài.

  • Kiểm soát cân nặng: Thừa cân làm tăng áp lực lên khớp gối mỗi khi đi lại, leo cầu thang hoặc đứng lên ngồi xuống. Theo thời gian, áp lực này có thể đẩy nhanh quá trình bào mòn sụn khớp. Nếu thừa cân hoặc béo phì, giảm cân có thể giúp giảm đau, cải thiện chức năng vận động và giảm áp lực lên khớp gối.
  • Tập cơ tứ đầu đùi: Cơ tứ đầu đùi giúp giữ vững khớp gối và hỗ trợ khớp trong quá trình vận động. Khi nhóm cơ này khỏe hơn, khớp gối sẽ giảm bớt áp lực khi đứng lên, ngồi xuống hoặc leo cầu thang. Duy trì các bài tập tăng sức mạnh cơ đùi còn giúp cải thiện khả năng vận động và giảm đau ở người mắc bệnh khớp gối.
  • Duy trì vận động phù hợp: Các hoạt động như đi bộ, đạp xe hoặc bơi giúp duy trì độ linh hoạt của khớp, tăng sức mạnh cơ và hạn chế tình trạng cứng khớp. Tập luyện đều đặn còn giúp nuôi dưỡng sụn khớp và duy trì khả năng vận động, đồng thời giảm áp lực lên khớp gối so với các môn thể thao cường độ cao.
  • Đổi tư thế thường xuyên: Ngồi quá lâu khiến khớp gối duy trì ở tư thế gập trong thời gian dài, làm khớp dễ cứng và gây khó chịu khi đứng dậy. Vì vậy, nên đứng lên, đi lại hoặc duỗi chân sau mỗi 30-60 phút để khớp vận động linh hoạt hơn và giảm cảm giác cứng khớp.
  • Hạn chế các tư thế gây áp lực lên khớp gối: Ngồi xổm, ngồi xếp bằng hoặc quỳ gối trong thời gian dài làm tăng áp lực lên khớp chè - đùi, từ đó dễ gây đau nếu thực hiện thường xuyên. Nếu công việc hoặc sinh hoạt buộc phải duy trì những tư thế này, nên thay đổi tư thế định kỳ hoặc nghỉ giữa chừng để giảm áp lực lên khớp.
  • Điều chỉnh chế độ ăn nếu có nguy cơ gout: Nếu có nồng độ axit uric cao hoặc từng mắc gout, bạn nên hạn chế thịt đỏ, nội tạng động vật, một số loại hải sản và rượu bia. Đồng thời, duy trì chế độ ăn cân đối và uống đủ nước cũng giúp giảm nguy cơ khởi phát cơn gout cấp.

Tình trạng đau đầu gối khi đứng lên ngồi xuống phần lớn lành tính và có thể cải thiện được nhờ giảm tải, tập cơ đùi và đổi tư thế hợp lý. Khi cơn đau dai dẳng, kèm sưng nóng đỏ hoặc khó chống chân, bạn nên đến cơ sở y tế có chuyên khoa cơ xương khớp để được chẩn đoán và điều trị đúng cách.

JEX banner seo bên dưới bài viết
Nguồn tham khảo