Mất ngủ có bị sút cân không? Thiếu ngủ giảm cân phải làm sao?

Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe tâm thần và thể chất của con người. Khi thiếu ngủ, cơ thể sẽ phải chịu nhiều ảnh hưởng tiêu cực. Liệu mất ngủ có mối liên hệ nào với cân nặng? Mất ngủ có bị sút cân không? Giảm cân gây mất ngủ không?

Mối quan hệ giữa giấc ngủ và cân nặng

Mất ngủ có bị sút cân không? Giảm cân bị mất ngủ không? Có một mối quan hệ phức tạp giữa chứng mất ngủ và cân nặng, cả hai đều ảnh hưởng qua lại theo nhiều cách khác nhau. (1)

1. Mất ngủ có thể dẫn đến tăng cân

• Mất cân bằng nội tiết tố: Thiếu ngủ làm gián đoạn quá trình sản xuất leptin (hormone gây no) và ghrelin (hormone gây đói) dẫn đến cảm giác đói và thèm ăn tăng lên, đặc biệt là những thực phẩm không lành mạnh.
• Ăn uống nhiều do căng thẳng: Ngủ kém có thể làm trầm trọng thêm mức độ căng thẳng, từ đó có thể kích hoạt việc ăn uống theo cảm xúc và lựa chọn thực phẩm không lành mạnh.
• Tăng cortisol: Thiếu ngủ mãn tính làm tăng cortisol, một loại hormone gây căng thẳng liên quan đến việc tích trữ chất béo, đặc biệt là quanh vùng bụng.
• Không hoạt động thể chất: Mất ngủ có thể dẫn đến mệt mỏi và giảm động lực tập thể dục, cản trở việc đốt cháy calo và kiểm soát cân nặng.

2. Mất ngủ có thể dẫn đến giảm cân

• Giảm cảm giác thèm ăn: Một số người bị mất ngủ bị giảm cảm giác thèm ăn do các vấn đề về tiêu hóa hoặc thay đổi nhận thức về mùi vị.
• Tăng tiêu hao năng lượng: Trong một số trường hợp, chứng mất ngủ có thể dẫn đến cử động không chủ ý hoặc bồn chồn suốt đêm, đốt cháy thêm calo.
• Căng thẳng trên cơ thể: Thiếu ngủ mãn tính có thể gây căng thẳng cho cơ thể, có khả năng gây giảm cân không chủ ý do giảm khối lượng cơ hoặc thay đổi quá trình trao đổi chất.

Mất ngủ có bị sút cân không?

Người bị mất ngủ có thể bị sút cân như đã giải thích ở trên, tuy nhiên điều này còn tùy thuộc vào một số yếu tố bổ sung khác cần xem xét:

• Tình trạng cơ bản: Một số tình trạng bệnh lý như trầm cảm hoặc lo lắng có thể ảnh hưởng đến cả chứng mất ngủ và kiểm soát cân nặng.
• Thuốc: Một số loại thuốc dùng điều trị các tình trạng như mất ngủ có thể có tác dụng phụ như tăng cân hoặc giảm cân.
• Ăn kiêng và tập thể dục: Bất kể chứng mất ngủ, việc duy trì chế độ ăn uống lành mạnh và thói quen tập thể dục thường xuyên là rất quan trọng để kiểm soát cân nặng một cách hợp lý.

Vì thế, mất ngủ có bị sút cân không. Điều này hoàn toàn có thể xảy ra.

Xem thêm: Uống thuốc giảm cân có bị mất ngủ không?

Mất ngủ sút cân có nguy hiểm hay không?

Mất ngủ sút cân có thể là một tình trạng nguy hiểm nếu nó kéo dài và không được điều trị đúng cách. Mất ngủ kéo dài dẫn đến sự chán ăn, suy nhược cơ thể và giảm cân. Điều này có thể gây ra các vấn đề như đau đầu, thiếu máu, đột quỵ, suy giảm trí nhớ và tai biến.

Xem thêm: Chán ăn mất ngủ có mối quan hệ thế nào?

Thiếu ngủ bị giảm cân phải làm sao để khắc phục?

Mất ngủ và giảm cân là hai vấn đề sức khỏe có thể ảnh hưởng lẫn nhau và gây ra nhiều tác động tiêu cực đến chất lượng cuộc sống. Để khắc phục tình trạng này, đầu tiên bạn cần hiểu rõ nguyên nhân gây mất ngủ và giảm cân.

Mất ngủ có thể xảy ra do căng thẳng, lo âu, trầm cảm, rối loạn nhịp sinh học, tác dụng phụ của thuốc, môi trường ngủ không phù hợp, sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ,… Giảm cân có thể xảy ra do mất ngủ cùng những yếu tố khác như chế độ ăn uống thiếu hụt dinh dưỡng, bỏ bữa, tập thể dục quá sức, tác dụng phụ của thuốc, bệnh lý tiềm ẩn, ăn kiêng…

Sau đó, bạn cần thay đổi lối sống một cách khoa học để khắc phục tình trạng này:

• Thiết lập thói quen ngủ khoa học: Đi ngủ và thức dậy đúng giờ mỗi ngày, tạo môi trường ngủ tối, yên tĩnh, thoải mái, hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ.
• Tập thể dục thường xuyên: 30 phút mỗi ngày, ít nhất 3 – 4 lần mỗi tuần, nhưng tránh tập quá sát giờ ngủ.
• Kiểm soát căng thẳng: Thiền, yoga, tập thở, dành thời gian cho sở thích, chia sẻ với người thân,…
• Chế độ ăn uống hợp lý: Bổ sung đầy đủ dưỡng chất, ăn nhiều trái cây, rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ ngọt, đồ cay nóng, thức uống có cồn, caffeine.
• Tránh xa thuốc lá: Nicotine trong thuốc lá có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.
• Không sử dụng rượu bia: Rượu bia có thể khiến bạn dễ ngủ nhưng lại ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ về sau.
• Liệu pháp thư giãn: Massage, tắm nước ấm, nghe nhạc nhẹ nhàng,…

Một trong những nguyên nhân chính ảnh hưởng đến giấc ngủ chính là sự gia tăng gốc tự do. Chúng là những phân tử có tính phản ứng cao gây tổn thương màng tế bào, thoái hóa tế bào thần kinh, hình thành những mảng xơ vữa ở mạch máu ngăn cản sự lưu thông máu lên não.

Sự gia tăng của gốc tự do không chỉ làm thiếu máu não, gây mất ngủ mà còn gây đau nửa đầu, suy giảm trí nhớ, thậm chí gây tai biến mạch máu não.

Để cải thiện tình trạng này, các nhà khoa học Mỹ đã nghiên cứu và tìm ra các dưỡng chất từ thiên nhiên có tác dụng hỗ trợ tuần hoàn não gồm:

• Blueberry: Tinh chất quả việt quất với hoạt chất sinh học Anthocyanin và Pterostilbene, có thể vượt qua hàng rào máu não để hỗ trợ trung hòa gốc tự do, hỗ trợ hạn chế mảng xơ vữa để tăng lượng máu giàu oxy và chất dinh dưỡng đến não bộ, ngăn ngừa đột quỵ.

• Ginkgo Biloba: Chiết xuất từ bạch quả với công dụng chống oxy hóa mạnh, giúp trung hòa gốc tự do, hoạt huyết.

Vì thế, việc bổ sung bộ đôi tinh chất này là điều cần thiết để hỗ trợ khắc phục tình trạng mất ngủ gây ra giảm cân.

Quá trình khắc phục tình trạng mất ngủ bị giảm cân cần có thời gian và sự kiên trì. Không nên tự ý sử dụng thuốc ngủ mà không có chỉ định của bác sĩ. Kết hợp các biện pháp trên để đạt hiệu quả tốt nhất. Ngoài ra, nếu tình trạng mất ngủ và giảm cân không cải thiện sau khi áp dụng các biện pháp trên hoặc nghi ngờ bản thân có bệnh lý tìm ẩn, bạn cần tới bệnh viện thăm khám sớm.

Một số câu hỏi liên quan

Hãy cùng ECO Pharma giải đáp những thắc mắc có liên quan đến vấn đề mất ngủ sút cân dưới đây.

1. Mất ngủ có thể dẫn đến tăng cân không?

Tình trạng thiếu ngủ mãn tính có thể dẫn đến tăng cân, bằng cách tăng lượng thức ăn nạp vào hoặc giảm năng lượng mà cơ thể đốt cháy.

Thiếu ngủ có thể làm tăng lượng năng lượng nạp vào bằng cách

• Tăng cảm giác đói: Thiếu ngủ có thể làm thay đổi hormone kiểm soát cơn đói. Ví dụ, một nghiên cứu nhỏ đã phát hiện ra rằng những nam thanh niên bị thiếu ngủ có mức độ hormone kích thích sự thèm ăn ghrelin cao hơn và mức độ hormone leptin gây cảm giác no thấp hơn. Điều này dẫn đến cảm giác đói và thèm ăn tăng lên, đặc biệt là đối với thực phẩm giàu chất béo và carbohydrate. (2)

• Cho mọi người nhiều thời gian hơn để ăn: Những người ngủ ít hơn mỗi đêm có thể ăn nhiều hơn những người ngủ đủ giấc, đơn giản vì họ có nhiều thời gian thức hơn. Một nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy những người bị thiếu ngủ và xung quanh là những món ăn nhẹ ngon miệng có xu hướng ăn vặt nhiều hơn. (3)

• Thúc đẩy một chế độ ăn kém lành mạnh hơn: Một nghiên cứu về công nhân Nhật Bản đã phát hiện ra rằng những công nhân ngủ ít hơn sáu giờ một đêm có nhiều khả năng đi ăn ngoài hơn, ăn uống thất thường và ăn vặt hơn những người ngủ hơn sáu giờ. (4)

Thiếu ngủ có thể làm giảm tiêu hao năng lượng bằng cách

• Giảm hoạt động thể chất: Những người không ngủ đủ giấc sẽ mệt mỏi hơn vào ban ngày và do đó có thể hạn chế hoạt động thể chất. Một số nghiên cứu đã phát hiện ra rằng những người thiếu ngủ có xu hướng dành nhiều thời gian hơn để xem TV, ít hoạt động thể chất hơn những người ngủ đủ giấc. Nhưng những khác biệt trong hoạt động thể chất hoặc xem TV này chưa đủ lớn để giải thích mối liên hệ giữa giấc ngủ và cân nặng.

• Hạ nhiệt độ cơ thể: Trong các thí nghiệm, những người bị thiếu ngủ có xu hướng thấy nhiệt độ cơ thể giảm. Sự sụt giảm này có thể dẫn đến giảm tiêu hao năng lượng. Tuy nhiên, một nghiên cứu gần đây không tìm thấy bất kỳ mối liên hệ nào giữa thời gian ngủ và tổng năng lượng tiêu hao.

2. Đối tượng dễ bị mất ngủ sút cân?

Có nhiều đối tượng dễ gặp phải tình trạng mất ngủ sút cân như:

Người thường xuyên căng thẳng, stress dễ gặp phải tình trạng này. Khi cơ thể căng thẳng, hệ thần kinh sẽ tiết ra nhiều hormone cortisol, dẫn đến khó ngủ, mất ngủ. Lâu dần, tình trạng này sẽ khiến cơ thể suy nhược, chán ăn và sụt cân.

Người mắc các bệnh về tâm lý như trầm cảm, lo âu là những bệnh lý tâm lý thường gặp có thể dẫn đến mất ngủ và sụt cân. Khi bị trầm cảm, lo âu, người bệnh thường có những suy nghĩ tiêu cực, lo lắng, bất an, khiến họ khó ngủ, ngủ không ngon giấc. Lâu dần, tình trạng này sẽ khiến họ sụt cân.

Người mắc các bệnh lý về tiêu hóa như viêm loét dạ dày tá tràng, trào ngược dạ dày thực quản,… có thể gây ra các triệu chứng khó tiêu, ợ hơi, khiến người bệnh cảm thấy ăn không ngon, trằn trọc khi ngủ. Đây là nguyên nhân dẫn đến tình trạng thiếu ngủ và giảm cân.

Người nghiện rượu, bia, thuốc lá thường bị ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và sức khỏe tổng thể. Rượu, bia, thuốc lá đều là những chất kích thích, sử dụng thường có thể khiến người bệnh khó ngủ, ngủ không ngon giấc và không giữ được cân nặng hợp lý.

Phụ nữ trong giai đoạn mãn kinh do thay đổi nội tiết tố thường gặp các triệu chứng như bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm, khó ngủ,… dẫn đến sụt cân. Ngoài ra, người sử dụng một số loại thuốc để điều trị một số bệnh lý cũng có thể gây ra tác dụng phụ là mất ngủ và giảm cân.

Bạn không nên lo lắng mất ngủ có bị sút cân không, thay vào đó, nếu gặp phải tình trạng này bạn cần đi khám bác sĩ để xác định nguyên nhân và được điều trị phù hợp. Bên cạnh việc tuân theo phác đồ điều trị của bác sĩ, bạn cũng có thể áp dụng một số biện pháp tự chăm sóc để cải thiện giấc ngủ và ngăn ngừa sụt cân như tránh rượu bia, ăn uống dinh dưỡng, tập thể dục, giảm stress,… Ngoài ra, thăm khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các bệnh lý có thể gây ra mất ngủ sút cân.