Mất ngủ và ù tai, hai tình trạng tưởng chừng như riêng biệt nhưng lại có mối liên hệ mật thiết với nhau. Chúng gây ra sự khó chịu về thể chất và tác động tiêu cực đến sức khỏe tâm thần. Hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu tình trạng mất ngủ ù tai trong bài viết sau.
Mất ngủ là bệnh lý gì?
Mất ngủ là một dạng rối loạn giấc ngủ có biểu hiện đa dạng như khó chìm vào giấc ngủ, không ngủ sâu giấc, thường xuyên thức dậy sớm dù ngủ chưa đủ giấc, không thể quay lại giấc ngủ bình thường,…
Người gặp tình trạng này cảm thấy mệt mỏi, uể oải sau khi thức dậy, gây ảnh hưởng đến công việc, cuộc sống. Trung bình, cứ 3 người lớn trên thế giới thì có một người có triệu chứng mất ngủ và khoảng 10% người lớn đáp ứng các tiêu chuẩn của chứng rối loạn mất ngủ. (1)
Ù tai là bệnh gì?
Ù tai là tình trạng người bệnh nghe thấy tiếng ồn bất thường trong tai như tiếng chuông, tiếng vo ve, tiếng nước chảy,... Trong hầu hết trường hợp, chỉ có người bị ù tai mới nghe thấy những tiếng ồn này trong tai và người khác không nghe thấy được.
Ù tai có thể xảy ra bất cứ lúc nào, xuất hiện liên tục hoặc thỉnh thoảng. Trong một số ít trường hợp, người bệnh nhận thấy tiếng ồn trong tai có nhịp tương ứng với nhịp tim, được gọi là ù tai kiểu mạch đập. Đối với dạng này, bác sĩ có thể nghe thấy tiếng ù tai của bạn khi thăm khám.
Có khoảng 15% dân số thế giới mắc chứng ù tai. Bất kỳ ai cũng có thể gặp tình trạng này, nhưng phổ biến nhất là ở những người trong độ tuổi từ 40 đến 80. (2)
Tại sao mất ngủ thường gây ù tai và ngược lại?
Mất ngủ và ù tai cùng nhau tạo ra một vòng luẩn quẩn, trong đó vấn đề này đều có thể làm trầm trọng thêm vấn đề kia.
Vào ban ngày, tiếng ồn bên ngoài thường lấn át tiếng chuông hoặc tiếng vo ve của chứng ù tai. Nhưng vào ban đêm yên tĩnh hơn, người bị ù tai cảm thấy âm thanh này rõ ràng hơn, gây khó chịu và khó ngủ. Ngay cả khi người bị ù tai có thể ngủ được, họ vẫn có thể bị thức giấc thường xuyên. Giấc ngủ bị gián đoạn và không có được giấc ngủ sâu dẫn đến mệt mỏi vào ban ngày.
Bên cạnh đó, thiếu ngủ không trực tiếp gây ra chứng ù tai, nhưng nó có thể làm trầm trọng thêm tình trạng này. Thiếu ngủ khiến người bệnh căng thẳng nhiều hơn và làm giảm khả năng phục hồi của cơ thể, cả hai đều khiến người bệnh cảm thấy chứng ù tai nặng hơn. Khi không được nghỉ ngơi đầy đủ, não bộ sẽ trở nên nhạy cảm hơn với các kích thích, bao gồm cả tiếng ù trong tai. Ngoài ra, mệt mỏi thường dẫn đến lo lắng và cáu gắt, điều này có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng ù tai.
Nguyên nhân nào gây ra tình trạng ù tai mất ngủ?
Sau đây là một số nguyên nhân có thể dẫn đến bệnh ù tai mất ngủ.
1. Nguyên nhân sinh lý
Tình trạng ù tai mất ngủ có thể xảy ra do một số nguyên nhân sinh lý như co thắt cơ ở tai trong, nhiễm trùng tai hoặc tắc nghẽn ống tai, tiếp xúc với tiếng ồn lớn, lão hóa. Ngoài ra, một số vấn đề sức khỏe khác như béo phì, bệnh tim mạch, huyết áp cao, tiền sử viêm khớp, chấn thương đầu có thể làm tăng nguy cơ ù tai.
2. Nguyên nhân bệnh lý
Các vấn đề sức khỏe ở tai có thể gây mất ngủ đó là bệnh Meniere, rối loạn chức năng ống eustachian, mất thính lực, chấn thương đầu hoặc cổ. Ngoài ra, một số loại thuốc có thể gây ra hoặc làm trầm trọng thêm tình trạng mất ngủ ù tai là thuốc chống viêm không steroid (NSAID), thuốc trị ung thư, thuốc lợi tiểu, thuốc kháng sinh, thuốc chống sốt rét và thuốc chống trầm cảm.
Mất ngủ ù tai có nguy hiểm không?
Tình trạng mất ngủ ù tai thường không quá nguy hiểm nhưng gây ra nhiều sự khó chịu và ảnh hưởng đến chất lượng sống. Tuy nhiên, người bệnh không nên chủ quan vì nếu không được can thiệp sớm, tình trạng này có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe khác như suy nhược, suy giảm trí nhớ, tăng nguy cơ mắc bệnh lý tim mạch, tiểu đường. Mất ngủ kéo dài do ù tai cũng có thể dẫn đến rối loạn lo âu và trầm cảm.
Cách điều trị chứng mất ngủ ù tai
Bác sĩ sẽ kết hợp điều trị đồng thời cả chứng ù tai và mất ngủ để cải thiện sức khỏe tối ưu cho người bệnh:1. Các phương pháp điều trị ù tai
- Sử dụng thuốc: Thực tế không có loại thuốc nào có thể trực tiếp chữa khỏi chứng ù tai, nhưng thuốc có thể làm giảm các triệu chứng. Thuốc chống lo âu như alprazolam (Xanax) giúp cải thiện chứng mất ngủ ở những người bị ù tai. Bên cạnh đó, một số thuốc chống trầm cảm làm tăng serotonin, từ đó ức chế tác dụng của chất dẫn truyền thần kinh GABA và làm giảm các triệu chứng ù tai. Theo Hiệp hội ù tai Mỹ, các thuốc chống trầm cảm thường được sử dụng để điều trị ù tai bao gồm clomipramine (Anafranil), desipramine (Norpramin), imipramine (Tofranil), nortriptyline (Pamelor) và protriptyline (Vivactil). (3)
- Máy tạo tiếng ồn trắng: Tiếng ồn trắng là những âm thanh đặc biệt dễ chịu, giúp bạn thư giãn và dễ đi vào giấc ngủ. Đó có thể là tiếng mưa, tiếng sóng vỗ, tiếng suối chảy xuôi dòng, tiếng tivi nhiễu sóng,... Nên điều chỉnh mức âm thanh trắng lớn hơn một chút so với tiếng ù tai để nhanh chìm vào giấc ngủ hơn.
- Liệu pháp hành vi nhận thức (CBT): Người bệnh sẽ trò chuyện cùng bác sĩ để thay đổi cách suy nghĩ và nhìn nhận về ù tai, học cách sống chung và chấp nhận nó. CBT ban đầu được dùng để điều trị trầm cảm, nhưng phương pháp này cũng có hiệu quả tốt đối với những người bị ù tai.
2. Các phương pháp điều trị mất ngủ
- Sử dụng thuốc: Bác sĩ có thể chỉ định một số loại thuốc như Eszopiclone (Lunesta), ramelteon (Rozerem), temazepam (Restoril), triazolam (Halcion), zolpidem tartrat (Ambien, Ambien CR, Edluar) để giúp bạn dễ chìm vào giấc ngủ hơn. Bác sĩ sẽ cân nhắc thời gian dùng thuốc phù hợp thì thuốc ngủ có thể gây nghiện.
- Liệu pháp hành vi nhận thức: Liệu pháp điều trị này được sử dụng cho cả chứng ù tai, trầm cảm và mất ngủ. Người bệnh cần điều trị từ 6 đến 8 tuần để học cách chìm vào giấc ngủ nhanh hơn, giảm bớt lo lắng về việc mất ngủ, từ đó giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ hiệu quả.
- Thiền chánh niệm: Đây là phương pháp giữ hơi thở chậm rãi, đều đặn trong khi ngồi yên lặng. Thực hành thiền giúp bạn giảm căng thẳng, cải thiện khả năng tập trung và tăng cường khả năng miễn dịch. Một nghiên cứu cho thấy thiền giúp cải thiện đáng kể chứng mất ngủ.
Bên cạnh đó, người bị mất ngủ ù tai cũng cần tránh dùng bia rượu, caffeine, thuốc lá; tập thể dục ít nhất 5 - 6 giờ trước khi ngủ; tránh ăn quá no lúc gần đi ngủ; không sử dụng thiết bị điện tử ít nhất 2 giờ trước khi ngủ để cải thiện giấc ngủ tốt hơn. Bổ sung tinh chất Blueberry và Ginkgo Biloba giúp hỗ trợ cải thiện chứng mất ngủ, đau đầu. Chúng còn có tác dụng hỗ trợ tăng cường trí nhớ một cách hiệu quả.
Cách phòng ngừa chứng mất ngủ ù tai
Để phòng ngừa tình trạng ù tai mất ngủ, bạn cần kết hợp chăm sóc tốt tai và xây dựng thói quen sinh hoạt lành mạnh để duy trì giấc ngủ tốt.
- Giữ cho tai luôn khô ráo: Luôn đảm bảo đôi tai luôn khô ráo bằng cách lau khô sau khi tắm hoặc bơi lội vì độ ẩm trong tai tương đối cao. Đây là môi trường lý tưởng cho sự phát triển của vi khuẩn, virus gây nhiễm trùng, viêm nhiễm.
- Không nghe những âm thanh quá lớn trong thời gian dài: Giảm âm lượng của radio, TV, điện thoại, nghe nhạc ở mức âm lượng vừa phải. Không ở quá lâu tại những môi trường có âm thanh ồn ào.
- Tránh chất kích thích: Không nên sử dụng chất kích thích như rượu bia, thuốc lá vì chúng làm giảm lưu thông máu đến cấu trúc tai cũng là nguyên nhân gây ù tai. Những chất kích thích này cũng là nguyên nhân gây mất ngủ.
- Tập luyện đều đặn: Cần duy trì chế độ luyện tập thể dục thường xuyên, duy trì trọng lượng cơ thể hợp lý để làm tăng lưu thông máu đến các cấu trúc tai và giúp phòng tránh được bệnh ù tai. Vận động cơ thể hợp lý cũng giúp bạn giấc ngủ chất lượng hơn.
Địa chỉ điều trị chứng ù tai mất ngủ ở đâu uy tín?
Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là nơi quy tụ những chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Nội thần kinh và Tai Mũi Họng, phối hợp điều trị tình trạng mất ngủ ù tai hiệu quả cao. Bệnh viện cũng được trang bị hệ thống trang thiết bị hiện đại, máy xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh sử dụng công nghệ tiên tiến hàng đầu, phục vụ tối ưu cho quá trình khám, chữa bệnh.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội- 108 Hoàng Như Tiếp, P.Bồ Đề, Q.Long Biên, Hà Nội
- Hotline: 024 3872 3872 – 024 7106 6858
- 2B Phổ Quang, P.2, Q.Tân Bình, TP.HCM
- Hotline: 093 180 6858 – 0287 102 6789
- 316C Phạm Hùng, P.5, Q.8, TP.HCM
- Hotline: 093 180 6858 – 0287 102 6789
- 25 Nguyễn Hữu Thọ, P.Tân Hưng, Q.7, TP.HCM
- Hotline: 093 180 6858 – 0287 102 6789
- Fanpage: https://www.facebook.com/benhvientamanh/
- Website: https://tamanhhospital.vn
Mất ngủ ù tai có thể là dấu hiệu của nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau, do đó, việc thăm khám và tìm ra nguyên nhân chính xác là rất quan trọng. Đừng tự ý sử dụng thuốc hoặc các biện pháp điều trị không rõ nguồn gốc. Hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ để có phác đồ điều trị phù hợp và an toàn nhất.
