Tỷ lệ nhịp tim chậm trên toàn cầu dao động từ 0,5% đến 2% và người Châu Á có tỷ lệ rối loạn nhịp tim chậm cao nhất với 20,5% số người có rối loạn nhịp chậm là ở khu vực này [1]. Nhịp tim chậm được tính là dưới 60 lần đập/phút, nó có thể không nghiêm trọng đến mức cần điều trị nhưng một số trường hợp sẽ tiềm ẩn nguy cơ tử vong cao. Điều này khiến nhiều người lo sợ nhịp tim dưới 60 có nguy hiểm không? Khi nào cần can thiệp y tế?
Nhịp tim dưới 60 là tim đập ít hơn 60 lần/ phút khi cơ thể ở trạng thái nghỉ ngơi, đây là nhịp tim chậm hơn so với bình thường. Ở một người khỏe mạnh, nhịp tim bình thường khi nghỉ ngơi là từ 60 – 100 nhịp/ phút.
Trong một số tình huống, nhịp tim chậm có thể gặp ở những người khỏe mạnh bình thường, chẳng hạn như khi đang trong giấc ngủ sâu hoặc ở các vận động viên thể thao. Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA), một vận động viên được huấn luyện tốt có thể có nhịp tim khi nghỉ ngơi rơi vào 40 – 60 nhịp/phút. [2]
Mặc dù vậy, nhịp tim chậm thường là dấu hiệu của các vấn đề nghiêm trọng liên quan đến rối loạn nhịp tim. Khi nhịp tim quá chậm, việc cung cấp máu giàu oxy đến các cơ quan và mô trong cơ thể sẽ bị suy giảm, ảnh hưởng đến hoạt động và chức năng của cơ quan đó.
Một số người bị nhịp tim chậm dưới 60 có thể trải qua những triệu chứng như hụt hơi, dễ mệt mỏi, chóng mặt, hoa mắt, ngất xỉu hoặc gần ngất xỉu, nhanh chóng mệt mỏi khi tham gia hoạt động thể chất… làm ảnh hưởng đến cuộc sống hằng ngày. Trong một số trường hợp nó có thể đe dọa tính mạng nếu không được chăm sóc và phòng ngừa kịp thời.
Nhịp tim dưới 60 có nguy hiểm không? Nhịp tim dưới 60 không phải lúc nào cũng là vấn đề đáng lo ngại. Ví dụ, nhịp tim lúc nghỉ ngơi khoảng 40 – 60 nhịp/phút có thể gặp ở một số người khỏe mạnh bình thường, đặc biệt ở các vận động viên và thanh niên khỏe mạnh. Nhịp tim dưới 60 được xem là nguy hiểm nếu nó có nguy cơ gây ra các vấn đề sau sau:
Xem thêm: Nhịp tim chậm có nguy hiểm không? Các biến chứng có sao không?
Nhịp tim chậm dưới 60 không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống mà còn có nguy cơ tử vong. Vì vậy, tìm hiểu nguyên nhân khiến nhịp tim dưới 60 sẽ giúp bạn phòng ngừa và chăm sóc sức khỏe tim mạch tốt hơn.
Một số bệnh liên quan đến tim mạch có thể gây rối loạn nhịp tim dẫn đến nhịp tim chậm. Các cơn nhồi máu cơ tim cấp xảy ra do lưu lượng máu nuôi tim giảm, xuất phát từ việc một trong các động mạch bị tắc nghẽn. Trong khoảng 15% – 25% các cơn nhồi máu cơ tim, động mạch bị tắc không thể cung cấp oxy cho hệ thống điện của tim dẫn đến nhịp tim chậm.
Bên cạnh đó, một trong những nguyên nhân liên quan đến bệnh tim khác gây ra nhịp tim chậm là do viêm cơ tim và viêm nội tâm mạc. Cả hai tình trạng này thường do nhiễm trùng lan sang tim. Chúng là biến chứng hiếm gặp của bất kỳ nhiễm trùng nào do virus, vi khuẩn, ký sinh trùng hoặc nấm mà người bệnh có thể đã từng gặp phải.
Viêm cơ tim cũng có thể do thuốc như thuốc điều trị ung thư, bệnh tự miễn hoặc tiền sử phơi nhiễm tia phóng xạ gây ra. Cả viêm cơ tim và viêm nội tâm mạc có thể làm chậm nhịp tim bằng cách gây hỏng đường dẫn truyền nhịp chạy qua cơ tim hoặc gần niêm mạc tim.
Suy tuyến giáp làm tuyến giáp hoạt động kém và không sản xuất đủ hormone. Các hormone do tuyến giáp sản xuất chịu trách nhiệm điều chỉnh nhiều chức năng trong cơ thể, bao gồm cả quá trình trao đổi chất. Khi tuyến giáp hoạt động kém, quá trình trao đổi chất chậm lại cũng dẫn đến nhịp tim chậm hơn.
Suy tuyến giáp có thể do bệnh tự miễn, phẫu thuật hoặc xạ trị tuyến giáp, một số loại thuốc, mang thai hoặc tiêu thụ quá nhiều hoặc quá ít iốt. Bệnh này thường khởi phát ở những phụ nữ lớn tuổi có tiền sử gia đình mắc bệnh suy giáp. Nếu không được điều trị, những triệu chứng này có thể trở nên trầm trọng hơn và dẫn đến tình trạng rất nguy hiểm liên quan đến huyết áp thấp, hạ thân nhiệt và có thể rơi vào trạng thái hôn mê.
Nguyên nhân gây nên nhịp tim chậm có thể do tác dụng phụ thường gặp của một số loại thuốc. Một số loại thuốc tim mạch như thuốc chẹn kênh canxi, thuốc chẹn beta và các chống rối loạn nhịp tim khác cũng có thể gây nhịp tim chậm thông qua các cơ chế ảnh hưởng đến hoạt động của điện của tim. Bên cạnh đó, một số loại thuốc khác như phenytoin, thuốc chống trầm cảm ba vòng và lithium cũng có thể gây nhịp tim chậm dưới 60 lần/ phút.
Tuổi tác là yếu tố nguy cơ phổ biến gây nên nhịp tim chậm. Tình trạng này phổ biến ở nam giới và những người trên 65 tuổi, gây ra các triệu chứng ở khoảng 1 trong 600 người lớn trên 65 tuổi, tương đương hơn nửa triệu người lớn trên 65 tuổi có các triệu chứng của tình trạng này. Tuy nhiên, số người bị nhịp tim chậm nhưng không có triệu chứng có lẽ còn cao hơn nhiều. Nhịp tim chậm đặc biệt phổ biến trong khi ngủ ở người lớn tuổi.
Triệu chứng nhịp tim thấp dưới 60 là một vấn đề cần được chú ý vì có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và cần điều trị kịp thời.
Các triệu chứng thường gặp liên quan đến nhịp tim chậm dưới 60, bao gồm:
Bên cạnh những triệu chứng phổ biến khi nhịp tim chậm, một số triệu chứng nguy hiểm mà bạn cần lưu ý như:
Những triệu chứng này xảy ra do nhịp tim chậm ảnh hưởng đến tim và não, cụ thể như sau:
Nhịp tim dưới 60 có sao không? Một số biến chứng nguy hiểm của nhịp tim chậm dưới 60 có thể bao gồm:
Bác sĩ có thể chẩn đoán nhịp tim chậm dựa trên thăm khám lâm sàng và các xét nghiệm và nghiệm pháp kiểm tra nhịp tim, phân tích nhịp tim của người bệnh.
Các xét nghiệm và nghiệm pháp kiểm tra phổ biến cho nhịp tim chậm bao gồm:
Bên cạnh đó, các xét nghiệm máu cũng có thể được thực hiện cho nhịp tim chậm để loại bỏ các rối loạn có liên quan đến nhịp tim chậm. Các xét nghiệm này bao gồm:
Điều trị nhịp tim chậm dưới 60 cần được áp dụng kịp thời, bởi các biến chứng mà nhịp tim chậm gây nên có thể dẫn đến đột tử. Một số phương pháp điều trị nhịp tim chậm dưới 60 thường được bác sĩ chỉ định.
Nếu nhịp tim chậm gây ra các vấn đề nghiêm trọng như huyết áp thấp đến mức nguy hiểm hoặc nhịp tim của người bệnh thấp đến mức có nguy cơ ngừng tim. Bác sĩ sẽ dùng thuốc tiêm tĩnh mạch (IV) như atropine để giúp tim đập nhanh hơn.
Bên cạnh đó, bác sĩ cũng có thể kê đơn thuốc để điều trị nguyên nhân cơ bản gây ra nhịp tim chậm dưới 60. Ví dụ, nếu người bệnh có lượng hormone tuyến giáp thấp, bác sĩ sẽ kê đơn thuốc bổ sung.
Có hai cách đặt máy tạo nhịp cho tình trạng nhịp tim chậm dưới 60 gồm:
Phương pháp này sử dụng một thiết bị có các tiếp xúc điện chạm hoặc gắn vào da ngực của người bệnh. Các tiếp xúc này cho phép một dòng điện nhỏ chạy qua cơ thể và kích thích tim đập nhanh hơn. Đối với những người cần chờ đặt máy tạo nhịp tim lâu dài hoặc những người có thể nhịp tim chậm dưới 60 chỉ là tạm thời trong thời gian ngắn, phương pháp tạo nhịp tạm thời là một phương án điều trị ngắn hạn hiệu quả.
Đối với người bị nhịp tim chậm lâu năm hoặc thường xuyên, máy tạo nhịp tim lâu dài là phương pháp tốt nhất để điều trị. Điều này hiệu quả với các tình trạng như hội chứng suy nút xoang (khi các tế bào tạo nhịp nhịp tim tự nhiên không hoạt động bình thường).
Mặc dù máy tạo nhịp tim vĩnh viễn không thể chữa trị dứt điểm hoàn toàn bệnh nhưng nó có thể là giải pháp lâu dài để kiểm soát tình trạng nhịp tim dưới 60 và ngăn chặn biến chứng nghiêm trọng hơn. Hầu hết các máy tạo nhịp tim đều có thể sử dụng trong vài năm, một số khác có thể kéo dài cả một thập kỷ.
Việc sử dụng máy tạo nhịp tim lâu dài cần đến phẫu thuật để cấy ghép thiết bị, thiết bị này sẽ cung cấp xung điện cho cơ tim. Trong quá trình đặt máy, bác sĩ phẫu thuật sẽ tạo một túi nhỏ dưới da để đặt máy tạo nhịp. Sau đó, họ sẽ đặt và kết nối các dây dẫn vào các điểm khác nhau trên tim của người bệnh.
Việc cấy ghép máy tạo nhịp tim có thể tránh được phẫu thuật thông thường. Đó là bởi vì có các máy điều hòa nhịp tim không dây mới hơn dành cho chứng rối loạn nhịp tim chậm được cấy ghép bằng thủ thuật dựa trên ống thông. Thủ thuật này sử dụng một dây dẫn được đưa vào qua các động mạch. Sau đó, luồng vào tim, nơi họ có thể cấy máy điều hòa nhịp tim trực tiếp vào bên trong. Những thiết bị này rất nhỏ và người bệnh có thể về nhà sớm hơn nhiều so với khi phẫu thuật.
Để phòng ngừa và cải thiện tình trạng nhịp tim dưới 60, người bệnh có thể tham khảo một số cách dưới đây để bảo vệ sức khỏe tim mạch ngày một tốt hơn.
Nhịp tim đập dưới 60 kéo dài bao lâu phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra và tình trạng sức khỏe cụ thể của mỗi người. Trong một số trường hợp, nhịp tim dưới 60 có thể chỉ là một tình trạng tạm thời, có thể kéo dài vài giây hoặc vài phút, chẳng hạn khi bạn thư giãn hoặc ngủ. Tuy nhiên, nếu nhịp tim dưới 60 kéo dài trong thời gian dài hoặc là triệu chứng liên quan đến bệnh tim, bạn cần phải thăm khám với bác sĩ để được kiểm tra và điều trị.
Khi bạn gặp phải tình trạng khó thở, đau ngực hoặc ngất xỉu…, hãy đến ngay các cơ sở y tế gần nhất để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Nhịp tim dưới 60 có nguy hiểm không? Trong một số trường hợp nhịp tim dưới 60 không gây ra các vấn đề nghiêm trọng và có thể là điều bình thường khi cơ thể đang trong trạng thái nghỉ ngơi. Tuy nhiên, nếu nhịp tim chậm dưới 60 phút kéo dài hoặc đi kèm với các triệu chứng như chóng mặt, khó thở, đau ngực, ngất… thì đó là một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng và cần được thăm khám kịp thời.
