Cấu trúc giải phẫu của rốn gan có thể khác nhau ở mỗi người. Các nhà nghiên cứu cho rằng điều này sẽ giúp định hướng việc điều trị một số bệnh ung thư. Rốn gan là gì, có vai trò như thế nào đối với hoạt động của gan và sức khỏe? Cùng ECO Pharma tìm hiểu về vùng rốn gan trong bài viết sau.

Rốn gan là gì?
Rốn gan là một khe hở cho phép nhiều cấu trúc khác nhau đi vào và ra khỏi gan. Chúng bao gồm ống gan chung, động mạch gan chính, tĩnh mạch cửa cho phép các chất dinh dưỡng và máu đi vào gan. Bộ phận này nằm ở mặt dưới của gan, cụ thể hơn nó đi qua mặt dưới bên trái của thùy gan phải.
Chức năng của rốn gan
Như đã trình bày bộ phận này là một khe hở có chức năng chính là cho phép các cấu trúc khác nhau đi qua gan. Nhờ đó máu có thể chảy vào và ra khỏi gan đồng thời cho phép các chất khác đi vào hoặc ra khỏi gan khi cần thiết. (1)
Cấu trúc giải phẫu của rốn gan
Theo một nghiên cứu cấu trúc giải phẫu của các thành phần rốn gan có thể khác nhau ở mỗi người và điều này sẽ giúp định hướng việc điều trị một số bệnh ung thư. Một số cấu trúc đi qua rốn gan bao gồm:
- Tĩnh mạch cửa chính (PV).
- Động mạch gan riêng (PHA).
- Ống gan chung (CHD).
- Dây thần kinh.
- Các bộ phận của hệ bạch huyết.
Bệnh lý liên quan đến rốn gan
Sau đây là một số bệnh lý liên quan đến bộ phận này của gan.
1. Tăng sinh hạch bạch huyết ở rốn gan
Viêm gan B mạn tính (CHB) thường liên quan đến tăng sinh hạch bạch huyết ở rốn gan và hạch bạch huyết sưng to có thể là gợi ý đến hoạt động viêm của gan. Tình trạng hạch bạch huyết này có thể được phát hiện bằng chụp cộng hưởng từ. Các hạch bạch huyết vùng rốn gan nằm ở phía sau động mạch gan chung, động mạch gan và tĩnh mạch cửa, giữa tĩnh mạch cửa và tĩnh mạch chủ dưới.
2. Ung thư đường mật vùng rốn gan
Ung thư đường mật rốn gan là một loại ung thư bắt đầu từ sự phát triển của các tế bào trong ống mật. Ống mật là những ống mỏng dẫn dịch mật từ gan đến ruột non. Đây là loại ung thư ống mật phổ biến nhất nhưng vẫn là một dạng ung thư hiếm gặp. Các triệu chứng thường gặp bao gồm vàng da vàng mắt, sụt cân, đau dạ dày, ngứa. Điều trị ung thư đường mật rốn gan có thể bao gồm phẫu thuật cắt bỏ khối u hoặc ghép gan. Các phương pháp điều trị khác có thể được chỉ định là hóa trị, xạ trị và liệu pháp miễn dịch.
3. Giãn ống mật tại rốn gan
Đây là tình trạng tăng đường kính của ống mật thường vượt quá giới hạn kích thước bình thường đã được xác định, có thể thay đổi tùy theo đặc điểm cá nhân và kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh. Tình trạng này thường là kết quả của tắc nghẽn đường mật dẫn đến giãn lan tỏa hoặc giãn khu trú.
Các biện pháp bảo vệ gan
Khi gan được bảo vệ tốt sẽ giảm nguy cơ bệnh tật cho các cấu trúc của nó. Bạn nên thực hiện một số biện pháp bảo vệ gan sau đây.
1. Tiêm phòng viêm gan A, B
Gan có thể bị viêm do nhiều nguyên nhân chẳng hạn như uống quá nhiều rượu, chấn thương, phản ứng tự miễn dịch hoặc nhiễm khuẩn hoặc virus HAV, HBV, HCV, HDV và HEV. Đối với viêm gan do các loại virus HAV, HBV hiện nay đã có vắc xin phòng ngừa và bạn dễ dàng tiêm chủng tại Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng cho Trẻ em và Người lớn VNVC trên toàn quốc.
VNVC sử dụng nguồn vắc xin chính hãng từ các tập đoàn vắc xin hàng đầu thế giới như GSK, Pfizer, Sanofi, MSD, Takeda, Abbott, AstraZeneca,... Trang bị đầy đủ các thiết bị và thuốc cấp cứu cùng đội ngũ nhân viên y tế được tập huấn thường xuyên. VNVC còn cung cấp nhiều tiện ích miễn phí (wifi, nước uống, bỉm/tã...) và các dịch vụ hỗ trợ như nhắc lịch tiêm qua tin nhắn, lưu trữ lịch sử tiêm chủng đầy đủ. (2)
2. Bổ sung tinh chất hỗ trợ gan chuyên biệt
Bạn nên bổ sung thêm tinh chất hỗ trợ gan chuyên biệt là Wasabia và S.Marianum. Chúng đã được chứng minh giúp điều hòa hoạt động của tế bào Kupffer, làm hạn chế hình thành các chất gây viêm như Leukotriene, Interleukin, TNF-α, TGF-β,... hỗ trợ giảm viêm và ngăn ngừa tổn thương tế bào gan. Chúng cũng hỗ trợ gan chuyển hóa hiệu quả các chất dinh dưỡng như protid, glucid, lipid, kích thích tiết mật và phục hồi tế bào gan tổn thương. Ngoài ra bộ đôi tinh chất này cũng được ghi nhận hỗ trợ cải thiện chỉ số men gan, thúc đẩy hồi phục chức năng gan ở người bị viêm gan siêu vi B, C, viêm gan mạn tính hay xơ gan.
3. Chế độ ăn tốt cho gan, mật
Nhìn chung chế độ ăn tốt cho gan là tiêu thụ các thực phẩm lành mạnh, đặc biệt nguồn rau, củ, quả tươi, cá béo, thịt nạc bỏ da, ngũ cốc nguyên hạt; Và hạn chế các thực phẩm công nghiệp (bao gồm các loại nước ngọt đóng chai và đồ ăn công nghiệp) vì chứa nhiều chất béo bão hoà và đường.
Bạn cũng không nên bỏ bữa, ăn quá nhiều, ăn vặt và ăn đêm; nên uống đủ nước hàng ngày để gan hoạt động tốt hơn. Ngoài ra trong chế biến thực phẩm nên rửa kỹ thực phẩm dưới vòi nước sạch, tốt nhất nên ngâm trong nước muối loãng 5 phút; nấu nướng đơn giản, ít dầu mỡ, gia vị cay và hạn chế nấu các món nướng, hun khói. Bạn cũng không nên ăn thịt, cá sống để tránh nhiễm khuẩn và ký sinh trùng.
4. Khám sức khỏe định kỳ
Các tổn thương gan thường diễn tiến âm thầm, không bộc lộ triệu chứng. Thăm khám sức khỏe định kỳ hằng năm sẽ giúp phát hiện kịp thời các tổn thương sớm để can thiệp kịp thời trước khi chúng trở thành bệnh.
5. Không uống rượu bia, hút thuốc lá
Những chất kích thích như rượu bia và thuốc lá đều gây hại cho sức khỏe của gan. Hút thuốc ảnh hưởng đến gan thông qua 3 cơ chế riêng biệt: độc tố (cả trực tiếp và gián tiếp), miễn dịch và gây ung thư. Ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy mối liên hệ giữa hút thuốc lá và sự tiến triển của xơ hóa gan trong các bệnh gan mãn tính như bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu và viêm đường mật nguyên phát. Bên cạnh đó uống rượu có thể gây tổn hại cho gan, tim và tuyến tụy, có liên quan đến một số loại ung thư và có thể làm suy yếu hệ miễn dịch hoặc làm trầm trọng thêm chứng trầm cảm và lo âu. Vì vậy cần tránh những chất kích thích này để bảo vệ gan và sức khỏe.
6. Quản lý cân nặng
Thực tế cho thấy béo phì là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây ra bệnh gan. Có đến 80 - 90% người béo phì mắc một dạng bệnh gan nào đó. Lượng mỡ thừa tích trữ ở người thừa cân cản trở chức năng gan dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau. Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) và viêm gan nhiễm mỡ không do rượu (NASH) là hai biểu hiện phổ biến nhất của bệnh gan. Bệnh thường dẫn đến viêm và tích tụ axit béo tự do trong gan. Một biến chứng khác và nghiêm trọng hơn là xơ gan. Béo phì thậm chí còn liên quan đến nguy cơ mắc ung thư gan cao hơn. Do đó việc duy trì cân nặng hợp lý bằng lối sống khoa học cần thiết để giúp giảm nguy cơ mắc bệnh gan.
7. Tránh thức khuya
Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí The Lancet, thiếu ngủ là một yếu tố tiềm ẩn góp phần gây ra bệnh gan mãn tính, đặc biệt là bệnh gan nhiễm mỡ. Cơ thể chúng ta hoạt động theo một đồng hồ sinh học nội tại 24 giờ được gọi là nhịp sinh học. Đồng hồ này giúp duy trì các quá trình tự nhiên của cơ thể như thở, tiêu hóa thức ăn và ngủ diễn ra đều đặn trong suốt 24 giờ. Thiếu ngủ làm suy giảm khả năng thực hiện các chức năng của gan, làm thay đổi hàm lượng chất béo và làm tăng nguy cơ mắc bệnh, đặc biệt khi gan tiếp xúc quá nhiều với các yếu tố gây hại.
8. Tránh tiếp xúc với độc tố (chất độc và thuốc)
Các hóa chất phổ biến có thể gây tổn thương gan bao gồm dung môi giặt khô carbon tetrachloride, chất vinyl chloride được sử dụng để sản xuất nhựa, thuốc diệt cỏ paraquat và một nhóm hóa chất công nghiệp gọi là polychlorinated biphenyls. Ngoài ra một số loại thuốc có liên quan đến tổn thương gan bao gồm thuốc statin dùng để điều trị cholesterol cao, thuốc phối hợp amoxicillin-clavulanate (Augmentin), phenytoin (Dilantin, Phenytek), azathioprine (Azasan, Imuran), niacin (Niacor), ketoconazole, một số thuốc kháng virus và steroid đồng hóa. Việc tránh các hóa chất độc hại và dùng thuốc đúng theo chỉ định giúp bạn tránh bị tổn thương do các yếu tố này.
Tóm lại rốn gan là một cấu trúc quan trọng. Mọi sự thay đổi, tắc nghẽn hay tổn thương tại khu vực "cửa ngõ" này đều có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng cho chức năng gan và toàn thân. Vì vậy bạn nên chú ý bảo vệ gan bằng các biện pháp thăm khám sức khỏe định kỳ, ăn uống và sinh hoạt khoa học, tránh lạm dụng thuốc, uống rượu bia, hút thuốc lá và tiếp xúc với hóa chất độc hại; Đặc biệt nên chủ động tiêm vắc xin phòng viêm gan A, viêm gan B đầy đủ.





