Rụng tóc do nấm da đầu: Dấu hiệu, cách trị và phòng ngừa

Rụng tóc do nấm thường gặp ở trẻ em trong độ tuổi đi học. Nếu tóc rụng thành vòng tròn, da đầu đỏ, bong tróc và ngứa dữ dội, có thể bạn đã bị nhiễm nấm da đầu. Hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu về vấn đề này.

Nấm da đầu là gì? 

Rụng tóc do nấm là bệnh nhiễm trùng tóc phổ biến. Nấm là những sinh vật nhỏ phát triển mạnh trong môi trường nóng, ẩm ướt, ăn xác chết, vật chất thối rữa. Lớp biểu bì da đầu chứa các nang tóc, nơi nấm có thể xâm nhập và lây nhiễm, gây các vấn đề về da như phát ban, ngứa, rụng tóc. [1]

Viêm, khó chịu là triệu chứng điển hình khi bị rụng tóc do nấm da đầu. Trong trường hợp nghiêm trọng, người mắc bệnh này còn bị phát ban, nổi cục, sưng tấy, sốt, sưng hạch. Tóc thường rụng thành từng mảng, do nấm tấn công nang tóc.

Ở điều kiện ẩm ướt nấm dễ phát triển, lây lan từ người này sang người khác khi chạm vào vật dụng chung như khăn tắm, khăn ăn. Thú cưng cũng có thể là nguyên nhân gây rụng tóc do nấm.

Hầu hết các trường hợp nhiễm nấm da đầu đều do nấm dermatophytes gây ra. Ví dụ điển hình là viêm da đầu do nấm microsporum canis. Ngoài ra, một số loại nấm sau đây cũng gây rụng tóc do nấm da đầu:

• Malassezia: Một loại nấm men tồn tại tự nhiên trên da đầu. Khi hệ miễn dịch suy yếu, chúng nhân lên không kiểm soát, gây gàu nhờn màu vàng, các mảng ngứa màu nâu đỏ và rụng tóc. Malassezia là tác nhân gây viêm da tiết bã, loại phát ban xuất hiện trên đầu hoặc mặt.
• Trichosporon: Nấm này gây ra các nốt nhỏ gần nang lông. Trong trường hợp nghiêm trọng, thân tóc sẽ bị gãy, làm tóc rụng nhiều hơn.
• Candida: Loại nấm men gây bệnh nhiễm trùng trên da đầu. Chúng phát triển mạnh trong môi trường nóng, ẩm. Khi sự cân bằng tự nhiên giữa nấm men và vi khuẩn trên da đầu bị rối loạn, candida phát triển mạnh, gây ra viêm nhiễm cùng các vấn đề về da khác. [2] [3]

Dấu hiệu nhận biết rụng tóc do nấm da đầu 

Rụng tóc do nấm khiến da đầu xuất hiện một hoặc nhiều mảng hình tròn, bầu dục, được bao phủ bởi các vảy màu xám, tóc sẽ rụng ở khu vực đó. Ở người da sáng, đường viền có màu hồng hoặc đỏ, người da sẫm màu hơn, chúng màu đỏ sẫm, tím, nâu, xám. Khu vực này dễ bị viêm, xuất hiện các mụn mủ nhỏ, những chấm đen nhỏ trên da đầu thường do tóc gãy gây ra. [4]

Mặc dù da đầu dễ phát sinh nấm ngoài da gây ngứa, nhưng vùng lông mày, lông mi đôi khi cũng bị ảnh hưởng. Hạch bạch huyết phía sau da đầu, sau tai hoặc dọc hai bên cổ cũng sẽ bị sưng.

Một biến chứng của bệnh nấm da đầu là kerion, áp xe do nấm gây nên cứng hoặc nhầy nhão. Nếu không được điều trị kịp thời, kerion sẽ gây sẹo, rụng tóc vĩnh viễn.

Cách điều trị rụng tóc do nấm da đầu 

Trường hợp rụng tóc do nấm nhẹ có thể không cần điều trị, bệnh sẽ tự khỏi. Nấm ngoài da rất dễ lây lan qua tiếp xúc da kề da, gián tiếp với quần áo, đồ vật của người nhiễm bệnh. Các loại thuốc sau đây thường được dùng để điều trị nấm da đầu:

1. Thuốc bôi

• Thuốc sát trùng tại chỗ như benzoyl peroxide, hypochlorite ức chế vi khuẩn hoặc sinh vật gây nhiễm trùng hình thành.
• Kháng sinh tại chỗ như clindamycin, mupirocin giúp ngăn chặn sự phát triển quá mức của nấm và vi khuẩn.
• Kem hoặc thuốc bôi steroid nhẹ giúp giảm ngứa, viêm.
• Corticosteroid bôi tại chỗ như betamethasone valerate, fluocinolone giúp giảm viêm trên da đầu. [5]

2. Thuốc uống

• Kháng sinh đường uống như dicloxacillin, cefadroxil, dùng khi nhiễm trùng cấp tính hoặc có triệu chứng như sốt.
• Thuốc chống nấm dạng uống như terbinafine, itraconazole, posaconazole, griseofulvin dùng điều trị hắc lào trên da đầu, có thể mất đến 3 tháng để loại bỏ hoàn toàn nhiễm trùng.
• Thuốc kháng histamine dạng uống giúp giảm ngứa và viêm.

3. Dầu gội trị nấm da đầu

• Dầu gội chống nấm chứa hoạt chất như ketoconazol, ciclopirox dùng điều trị nhiễm nấm da đầu.
• Dầu gội không kê đơn (OTC) chứa selen sulfua, kẽm pyrithione, nhựa than đá, điều trị nhiễm trùng do nấm men Malassezia gây ra.
• Dầu gội corticosteroid chứa clobetasol giúp giảm viêm do nhiễm trùng.
• Dầu gội chứa dầu cây trà giúp kiểm soát triệu chứng, bùng phát viêm da tiết bã.

Hướng dẫn chăm sóc da đầu trong lúc điều trị nấm

Khi điều trị rụng tóc do nấm, việc chăm sóc da đầu đúng cách giúp tóc mau lành và ngăn ngừa kích ứng, cụ thể:

• Làm sạch da đầu đúng cách: Sử dụng dầu gội dịu nhẹ, chống nấm theo chỉ định của bác sĩ để điều trị rụng tóc do nấm da đầu, thường chứa các thành phần như ketoconazole, ciclopirox, selenium sulfide. Bạn chỉ nên gội đầu 2 – 3 lần mỗi tuần, gội quá thường xuyên làm khô da đầu. Làm ướt tóc hoàn toàn bằng nước ấm, cho một lượng dầu gội vừa đủ vào lòng bàn tay, xoa đều tạo bọt. Trong lúc gội hãy massage nhẹ nhàng da đầu bằng đầu ngón tay trong khoảng 2 – 3 phút. Sau cùng xả sạch dầu gội bằng nước ấm, lau khô tóc bằng khăn mềm, tránh chà xát tóc quá mạnh.
• Tránh gãi mạnh: Gãi khiến ngứa, tổn thương da đầu nghiêm trọng hơn. Cắt móng tay ngắn để tránh làm trầy xước da đầu khi gãi. Áp dụng các biện pháp giảm ngứa như chườm mát da đầu bằng khăn lạnh, dùng dung dịch giảm ngứa không kê đơn.
• Tránh sản phẩm chăm sóc tóc khắc nghiệt: Ưu tiên các sản phẩm chăm sóc tóc dịu nhẹ, không mùi, từ thiên nhiên. Tránh các sản phẩm chứa hóa chất mạnh, hương liệu hoặc chất tẩy rửa gây kích ứng da đầu. Dầu xả nên chọn loại dầu xả cùng dòng với dầu gội để đảm bảo an toàn và hiệu quả; Hạn chế sử dụng keo xịt tóc, gel, mousse vì làm bít tắc lỗ chân lông, khiến tình trạng viêm da đầu thêm nặng; Tránh nhuộm tóc trong thời gian điều trị nấm da đầu vì hóa chất từ chúng sẽ gây kích ứng da.
• Giữ da đầu khô ráo: Nấm phát triển mạnh ở điều kiện ẩm ướt, do đó cần giữ cho da đầu khô ráo sau khi gội đầu. Để điều trị rụng tóc do nấm, cần lau khô tóc bằng khăn mềm sau khi gội, tránh đội mũ, quấn khăn quá chặt vì gây bí tắc, giữ ẩm. Để tóc khô tự nhiên thay vì sử dụng máy sấy tóc ở nhiệt độ cao.
• Chống nắng: Ánh nắng mặt trời dễ gây kích thích da đầu, làm vết thương lâu lành. Khi ra ngoài, bảo vệ da đầu bằng cách đội mũ rộng vành, mặc áo khoác có mũ.
• Chế độ ăn uống lành mạnh và cung cấp đủ nước: Dinh dưỡng cân bằng, giàu vitamin B, C, E, kẽm, biotin, selenium hỗ trợ hệ miễn dịch, thúc đẩy da đầu khỏe mạnh. Uống đủ 2 lít nước mỗi ngày để duy trì độ ẩm cho da, giúp cơ thể đào thải độc tố.

Phòng ngừa bị rụng tóc do nấm như thế nào?

Để ngăn ngừa rụng tóc do nấm, cần thiết lập các thói quen tốt như:

• Gội đầu thường xuyên: Sử dụng dầu gội nhẹ, kháng nấm để giữ cho da đầu sạch, không có nấm hoặc vi khuẩn. Đảm bảo gội sạch để loại bỏ bất kỳ sản phẩm còn sót lại. Gàu có thể gây nhiễm nấm nếu không được điều trị đúng cách, ưu tiên dùng dầu gội trị gàu thường xuyên để giảm bong tróc, ngứa da đầu.
• Tránh tiếp xúc với người bị rụng tóc do nấm: Không dùng chung lược, bàn chải, mũ hoặc bất kỳ vật dụng cá nhân nào. Giặt sạch các vật dụng cá nhân bằng nước nóng và xà phòng. Khử trùng lược, kéo, khăn tắm, dao cạo râu, giặt khăn trải giường ở nhiệt độ cao. Bảo quản riêng, khử trùng các vật dụng cá nhân. [6]
• Giữ da đầu khô thoáng: Sau khi gội đầu, hãy lau khô bằng khăn sạch. Tránh đội mũ, phủ khăn trong thời gian dài vì chúng có thể giữ độ ẩm, tạo môi trường thuận lợi cho nấm phát triển. Nếu dễ đổ mồ hôi, cân nhắc sử dụng chất chống mồ hôi, bột tan trên da đầu để giữ khô ráo, giảm nguy cơ nhiễm nấm. [7]
• Chú ý dinh dưỡng: Đảm bảo cung cấp đủ 40 gram – 60 gram protein mỗi ngày từ đậu, các loại hạt, trứng, sữa chua Hy Lạp. Các vitamin và khoáng chất như vitamin A, B, C, D, E, kẽm và sắt đều ảnh hưởng đến sự phát triển của tóc. Biotin cùng với kẽm hoặc các chất bổ sung chứa palmetto, canxi, selen hỗ trợ tóc khỏe mạnh. Ăn trái cây, rau xanh, protein như trong chế độ ăn Địa Trung Hải hữu ích hơn chế độ ăn kiêng khắc nghiệt gây ảnh hưởng đến tóc. [8]
• Cải thiện hệ miễn dịch: Duy trì lối sống lành mạnh, tập thể dục thường xuyên ít nhất 30 phút mỗi ngày, kiểm soát căng thẳng bằng cách ngủ đủ 7 – 9 tiếng mỗi đêm, tập thiền – yoga, để cải thiện miễn dịch. Bổ sung men vi sinh giúp thúc đẩy đường ruột khỏe mạnh.
• Tránh tiếp xúc với hóa chất độc hại: Thuốc nhuộm tóc, duỗi tóc, duỗi, uốn, tạo kiểu dễ làm tổn thương da đầu, tạo điều kiện cho nấm phát triển. Hạn chế sử dụng các hóa chất này hoặc dùng các sản phẩm bảo vệ da đầu khi cần thiết.
• Bổ sung dưỡng chất chuyên biệt cho tóc: Tinh chất Cynatine® là hỗn hợp các axit amin được thủy phân từ protein Keratin, có tác dụng đặc hiệu cho tóc.  Cynatine® cung cấp các axit amin với tỷ lệ tương tự Keratin cho tóc, giúp bảo vệ, tăng trưởng tế bào mầm tóc, giảm rụng tóc, kích thích mọc tóc chắc khỏe từ sâu bên trong. Ngoài ra, dưỡng chất như Biotin, Vitamin B5, D3, Zinc, Iron, Potassium, L-Cystine, Omega-3 cần thiết cho quá trình nuôi dưỡng và tái tạo da đầu từ bên trong.

⇒ Xem thêm nhiều nguyên nhân gây rụng tóc ← tại đây.

Rụng tóc do nấm gây phiền toái, một số người tự điều trị tại nhà, nhưng nên liên hệ bác sĩ để đảm bảo an toàn. Có nhiều phương pháp điều trị, người bệnh không nên trì hoãn vì có thể dẫn đến rụng tóc vĩnh viễn.