Khoảng 2% số người trên thế giới sẽ bị rụng tóc pelade vào một thời điểm nào đó trong cuộc đời. Trong bài viết này, hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu rụng tóc pelade là gì và nguyên nhân, dấu hiệu, chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa bệnh rụng tóc pelade. [1]
Rụng tóc pelade là gì?
Rụng tóc pelade hay còn gọi rụng tóc từng vùng (Alopecia Areata) là một tình trạng tự miễn, tức một số tế bào miễn dịch lympho bắt đầu tấn công vào chân tóc mà chúng xem là các yếu tố lạ đối với cơ thể. Kết quả là xuất hiện một hoặc nhiều đám rụng tóc hình tròn, hình oval ở da đầu. Tuy nhiên, chân tóc bị tấn công không hư hoại vĩnh viễn, vì thế tóc vẫn có khả năng phục hồi sau khi rụng. Bệnh gặp cả ở hai giới, chủ yếu ở người khoảng 15 - 45 tuổi, rất hiếm gặp ở người già và hầu như không xuất hiện ở trẻ nhỏ. [2]
Ngoài ra, nghiên cứu cho thấy phụ nữ có nhiều khả năng mắc bệnh rụng tóc từng vùng hơn nam giới và những người thuộc một số chủng tộc và dân tộc có thể có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. Tỷ lệ bị rụng tóc từng vùng cao hơn ở những người châu Á, người da đen và người gốc Tây Ban Nha cao hơn so với người da trắng. [3]
Nguyên nhân bệnh rụng tóc pelade
Nghiên cứu khoa học vẫn chưa thành công trong việc làm sáng tỏ các lý do gây ra chứng rụng tóc pelade. Tuy nhiên, người ta cho rằng một số yếu tố như di truyền, tự miễn có thể gây ra tình trạng này. [4]
1. Yếu tố tự miễn
Như đã trình bày, đây là một bệnh tự miễn, hệ thống miễn dịch xác định nang tóc là những kẻ xâm lược lạ như vi khuẩn, virus, ký sinh trùng hoặc nấm và tấn công nhầm vào nang tóc, gây nhiễm trùng, rụng tóc bất thường.
2. Yếu tố di truyền
Khoảng 20% số người bị rụng tóc từng vùng có ít nhất một thành viên trong gia đình cũng mắc bệnh này. Yếu tố di truyền cũng có thể kích hoạt phản ứng tự miễn dịch của cơ thể hoặc gen di truyền kết hợp với virus hoặc một chất khác trong cơ thể, từ đó kích hoạt phản ứng tự miễn, gây rụng tóc. Có ít nhất 16 vị trí gen nguy cơ đã được phát hiện, bao gồm nhiều alen kháng nguyên bạch cầu ở người (HLA) loại I và loại II và một số alen của gen liên quan đến các con đường miễn dịch, sắc tố tóc và phản ứng với stress oxy hóa.
3. Stress và các vấn đề tâm lý
Nhiều người bị rụng tóc từng vùng mới khởi phát đã gặp phải những căng thẳng gần đây trong cuộc sống, chẳng hạn như mất công việc, ly dị, mất người thân, phẫu thuật, tai nạn. Vì thế, việc kiểm soát stress góp phần nhất định trong việc ngăn chặn rụng tóc.
4. Bệnh lý
Bạn hoặc các thành viên trong gia đình mắc chứng rối loạn tự miễn, bao gồm bệnh tiểu đường, bệnh lupus hoặc bệnh tuyến giáp sẽ có khả năng gặp phải tình trạng rụng tóc pelade. Ngoài ra, người bị rối loạn nhiễm sắc thể như hội chứng down cũng có nguy cơ bị rụng tóc từng vùng cao hơn.
5. Thiếu hụt dinh dưỡng
Tình trạng rụng tóc bất thường cũng có thể xảy ra khi cơ thể thiếu hụt dinh dưỡng. Nếu bạn không bổ sung đủ vitamin A, B, C, D, E,... cùng các khoáng chất như canxi, kẽm, sắt, selen tóc sẽ rụng nhiều hơn bình thường. Ngoài ra, những thực phẩm dầu mỡ, nhiều đường, rượu bia và đồ uống có ga cũng ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, khiến tóc rụng nhiều hơn.
Dấu hiệu rụng tóc pelade
Người gặp phải tình trạng này thường có các dấu hiệu như:
- Đa số các trường hợp xuất hiện mảng rụng tóc trong vòng một vài tuần.
- Một số người bệnh có cảm giác châm chích và đau nhẹ tại vùng rụng tóc. Các sợi tóc ngắn dài khoảng 3mm có thể xuất hiện ở vùng rìa của mảng tóc rụng.
- Mảng rụng tóc thường có hình tròn hoặc oval với giới hạn rõ. Vùng da đầu rụng tóc thường trơn láng và không sưng đỏ, không viêm.
Ngoài ra, tình trạng này có thể ảnh hưởng tới bất kì phần nào của cơ thể có nang lông như lông mày, lông mi, râu, lông nách và lông ở cơ quan sinh dục. Một số trường hợp còn có dấu hiệu móng bị sần sùi và lồi lõm.
Chẩn đoán rụng tóc pelade
Để chẩn đoán rụng tóc pelade, bác sĩ sẽ thực hiện các phương pháp như khám lâm sàng, soi da đầu, sinh thiết da đầu và xét nghiệm máu, cụ thể như sau:
- Khám lâm sàng: Đầu tiên bác sĩ sẽ hỏi về thời điểm bắt đầu cảm thấy rụng tóc, tiền sử bệnh lý của bạn và gia đình, các loại thuốc đang sử dụng, tình trạng stress gần đây,... Tiếp theo, bác sĩ quan sát kỹ hơn da đầu để xác định vị trí, mức độ rụng tóc cùng các biểu hiện bất thường khác.
- Soi da đầu: Để có thể quan sát rõ hơn, bác sĩ có thể dùng máy soi da để quan sát da đầu. Điều này giúp xác định các vấn đề về da đầu và tóc, nhận diện các bệnh lý, tình trạng bất thường của da đầu như nấm, viêm, kích ứng,...
- Sinh thiết da đầu: Bác sĩ sẽ lấy một mẫu da đầu nhỏ, bao gồm cả nang tóc. Sau đó, mẫu được gửi tới phòng xét nghiệm để xác định nguyên nhân gây rụng tóc. Quá trình sinh thiết chỉ mất vài phút. Bạn có thể về nhà ngay sau đó.
- Xét nghiệm máu: Bác sĩ sử dụng nhiều xét nghiệm máu khác nhau để xác định nguyên nhân rụng tóc, bao gồm xét nghiệm nồng độ hormone, chức năng tuyến giáp và tình trạng thiếu hụt chất dinh dưỡng như sắt và vitamin D.
Cách điều trị bệnh rụng tóc pelade
Thuốc và các phương pháp điều trị khác giúp kiểm soát tình trạng rụng tóc, nhưng không thể chữa khỏi bệnh. Các phương pháp phổ biến sau đây.
1. Điều trị bằng thuốc
Corticosteroid và Minoxidil (Rogaine®) là hai loại thuốc phổ biến, thường được chỉ định để cải thiện rụng tóc pelade.
- Corticosteroid: Đây là thuốc chống viêm thường được dùng để điều trị các bệnh tự miễn. Corticosteroid được tiêm vào da đầu, uống dưới dạng viên hoặc bôi dưới dạng thuốc mỡ, kem hoặc bọt. Phản ứng của cơ thể với corticosteroid có thể chậm, cần dùng thuốc trong thời gian dài để thấy hiệu quả. Một số tác dụng phụ của thuốc bao gồm tăng cảm giác thèm ăn, tăng cân, thay đổi tâm trạng và mờ mắt.
- Minoxidil (Rogaine®): Minoxidil là một loại thuốc bôi ngoài da điều trị chứng hói đầu ở cả nam và nữ. Thường mất khoảng 12 tuần điều trị trước khi tóc bắt đầu mọc. Một số tác dụng phụ bao gồm đau đầu, kích ứng da đầu,...
2. Điều trị ngoại khoa
Người bệnh cũng có thể được phẫu thuật cấy tóc để cải thiện tình trạng rụng tóc pelade. Bác sĩ sẽ lấy tóc của chính người bệnh ở một vị trí nhất định để cấy vào chỗ hói. Các rủi ro có thể xảy ra bao gồm chảy máu, sưng tấy, bầm tím và nhiễm trùng. Người bệnh có thể cần cấy tóc nhiều lần để đạt được kết quả như mong muốn.
3. Chăm sóc tóc và da đầu hỗ trợ điều trị
Bên cạnh việc điều trị theo chỉ định của bác sĩ, bạn nên chăm sóc tốt da đầu để hỗ trợ quá trình phục hồi nhanh chóng và hiệu quả hơn:
- Gội đầu đúng cách: Gội đầu 2 - 3 lần/tuần là lý tưởng cho hầu hết mọi người. Sử dụng nước ấm, không quá nóng. Ưu tiên sử dụng các loại dầu gội có thành phần an toàn, lành tính từ thiên nhiên.
- Sấy tóc và tạo kiểu: Hạn chế sử dụng nhiệt độ cao từ máy sấy, máy uốn, máy duỗi. Nếu có thể, hãy để tóc khô tự nhiên. Nếu cần sấy, hãy sử dụng chế độ mát hoặc nhiệt độ thấp.
- Chải tóc nhẹ nhàng: Sử dụng lược răng thưa và không chải khi tóc còn ướt để tránh tóc gãy rụng nhiều.
- Chống nắng: Khi đi ra ngoài nắng gắt, hãy đội mũ hoặc che chắn tóc để bảo vệ da đầu khỏi tác hại của tia UV.
- Bổ sung tinh chất cần thiết: Nam giới cần bổ sung thêm tinh chất Cynatine®, Eurycoma Longifolia, Saw Palmetto, American Ginseng, Aged Black Garlic,...; Nữ giới cần bổ sung Cynatine®, Black Cohosh, Horsetail, Pumpkin seed, Hibiscus Flower,... Những tinh chất này hỗ trợ cân bằng thần kinh nội tiết tố, nuôi dưỡng và bảo vệ tế bào mầm tóc, phòng ngừa tình trạng rụng tóc, giúp tóc mọc chắc khỏe, cải thiện rụng tóc hiệu quả và an toàn.
Rụng tóc pelade có tự khỏi không?
Tình trạng này có thể tự khỏi, khoảng 50% những người bị rụng tóc từng vùng nhẹ sẽ hồi phục trong vòng một năm. Tuy nhiên, hầu hết các trường hợp sẽ trải qua giai đoạn rụng tóc này nhiều hơn một đợt trong suốt cuộc đời.
Phòng ngừa rụng tóc pelade
Không có cách nào để ngăn ngừa rụng tóc pelade. Các phương pháp điều trị có thể làm giảm các triệu chứng. Nếu bạn bị rụng tóc từng vùng, tình trạng này có thể tái phát trong suốt cuộc đời.
Rụng tóc pelade tuy không gây nguy hiểm đến tính mạng, nhưng lại ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Điều quan trọng là bạn cần tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa để được chẩn đoán chính xác và tư vấn phác đồ điều trị phù hợp nhất, đồng thời duy trì một lối sống lành mạnh để hỗ trợ quá trình phục hồi.
