Tổ chức Y tế Thế giới ước tính gánh nặng toàn cầu hàng năm của thủy đậu là khoảng 140 triệu ca, trong đó 4,2 triệu ca biến chứng nghiêm trọng cần nhập viện và 4200 ca tử vong (1). Các triệu chứng của bệnh không xuất hiện ngay tại thời điểm nhiễm virus. Cùng ECO Pharma tìm hiểu thời gian ủ bệnh thủy đậu là bao lâu và khả năng lây nhiễm của bệnh này trong bài viết sau.
Thời gian ủ bệnh thủy đậu là 10 – 21 ngày, sau đó các nốt phát ban đặc trưng sẽ xuất hiện.
Thủy đậu là bệnh do virus varicella-zoster gây ra. Bệnh gây ra các nốt phát ban ngứa kèm theo mụn nước nhỏ chứa dịch. Thủy đậu rất dễ lây lan sang những người chưa từng mắc bệnh hoặc chưa tiêm vắc xin thủy đậu, đặc biệt là trẻ em. Người bệnh cần tránh tiếp xúc với người khác cho đến khi tất cả các nốt mụn nước đóng vảy, thường là 5 ngày sau khi các nốt mụn đầu tiên xuất hiện để tránh lây lan virus. (2)
Virus có thể lây lan từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp, hít phải khí dung từ dịch mụn nước của các tổn thương da do bệnh thủy đậu. Ngoài ra, dịch tiết đường hô hấp bị nhiễm bệnh cũng có thể phát tán thành khí dung. Bệnh thủy đậu dễ lây lan hơn bệnh quai bị và bệnh rubella nhưng ít lây lan hơn bệnh sởi.
Hầu hết người mắc thủy đậu đều có triệu chứng nhẹ và nhanh chóng khỏi bệnh. Trong một số ít trường hợp, virus có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, viêm màng não.
Trong giai đoạn ủ bệnh thủy đậu vẫn có khả năng lây lan, trước khi phát ban từ 1 – 2 ngày, bệnh đã có khả năng lây nhiễm cho người khác. Thủy đậu vẫn tiếp tục có khả năng lây nhiễm cho đến khi không có tổn thương mới trên da nào xuất hiện trong vòng 24 giờ. Trong giai đoạn phát bệnh, khi người bệnh bắt đầu xuất hiện những nốt mụn nước khắp cơ thể, khả năng lây nhiễm sang người khác là cao nhất.
Dựa trên các nghiên cứu về khả năng lây truyền giữa các thành viên trong gia đình, khoảng 90% những người tiếp xúc gần với người mắc bệnh cũng sẽ bị lây nhiễm. Một nghiên cứu khác cho thấy những người mắc thủy đậu thể nhẹ (<50 tổn thương) được tiêm vắc xin thủy đậu một liều có khả năng lây nhiễm chỉ bằng 1/3 so với những người chưa tiêm vắc xin.
⇒ Bạn nên tìm hiểu thêm: Các đường lây của bệnh thủy đậu.
Sức đề kháng, mức độ tiếp xúc với mầm bệnh và tiêm chủng là một số yếu tố góp phần thời gian ủ bệnh và mức độ bệnh ở một người. Trong đó người có sức đề kháng càng tốt, thời gian phục hồi sẽ càng nhanh hơn. Việc tiêm ngừa giúp cơ thể tạo ra kháng thể chủ động chống lại thủy đậu nếu có tiếp xúc với mầm bệnh trong tương lai.
Trước khi vắc xin phòng thủy đậu đầu tiên ra đời vào năm 1995, hầu như tất cả mọi người đều mắc bệnh này khi còn nhỏ. Tuy nhiên, kể từ cuối những năm 1990, tỷ lệ mắc thủy đậu đã giảm gần 90%. Một khi đã mắc bệnh, bạn sẽ không bị lây lại từ người khác. Nếu không được tiêm phòng, bạn có thể mắc bệnh thủy đậu ở mọi độ tuổi.
Người lớn mắc bệnh này có thể diễn tiến nặng, vì vậy tốt hơn hết là nên phòng ngừa bằng cách tiêm vắc xin. Vắc xin có hiệu quả phòng ngừa bệnh này trên 90%. Kể từ năm 1995, vắc xin đã giúp ngăn ngừa ít nhất 91 triệu ca thủy đậu.
VNVC là Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng vắc xin an toàn, chất lượng cao dành cho trẻ em và người lớn. VNVC cung cấp hơn 50 loại vắc xin phòng người nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, bao gồm cả vắc xin thế hệ mới và các loại vắc xin thường xuyên khan hiếm trên thị trường. Vắc xin được nhập khẩu chính hãng từ các nhà sản xuất uy tín trên thế giới như GSK (Bỉ), Sanofi Pasteur (Pháp), Pfizer (Mỹ), Merck Sharp & Dohme (Mỹ),…
VNVC đầu tư lớn vào hệ thống dây chuyền lạnh (Cold chain) đạt tiêu chuẩn GSP (Thực hành tốt bảo quản thuốc), đảm bảo vắc xin luôn được lưu trữ và bảo quản ở điều kiện tối ưu từ 2 – 8 độ C. Khách hàng được miễn phí khám và tư vấn trước tiêm, miễn phí nhiều tiện ích tại trung tâm như phòng chờ rộng rãi, khu vui chơi cho trẻ em.
Hiện tại, VNVC có hai loại vắc xin ngừa thủy đậu chất lượng cao là Varivax (Mỹ) và Varilrix (Bỉ). Bạn có thể sắp xếp đến trung tâm VNVC gần nhất để được tư vấn và tiêm ngừa sớm, chủ động bảo vệ bản thân trước căn bệnh truyền nhiễm dễ lây lan này.
Tóm lại thời gian ủ bệnh thủy đậu kéo dài từ 10 đến 21 ngày, đây là giai đoạn thầm lặng, virus đang âm thầm nhân lên và chuẩn bị bùng phát triệu chứng. Hiểu rõ đặc điểm của giai đoạn ủ bệnh giúp chúng ta chủ động hơn trong việc theo dõi sức khỏe và thực hiện các biện pháp cách ly cần thiết để bảo vệ bản thân và cộng đồng, đặc biệt là với những người chưa tiêm vắc xin hoặc người bị suy giảm miễn dịch.
