Ngủ không đủ giấc do thói quen thức khuya có thể làm rối loạn hệ tiêu hóa, gây khó chịu, thậm chí dẫn đến hàng loạt vấn đề nghiêm trọng ở đường tiêu hóa về lâu dài. Vậy dạ dày thì sao? Thức khuya có đau dạ dày không? Hiểu được mối liên hệ giữa giấc ngủ và hệ tiêu hóa thông qua bài viết dưới đây của ECO Pharma sẽ giúp bạn trả lời được câu hỏi này.
Thức khuya có đau dạ dày không? Đáp án là có. Mọi quá trình sinh hóa diễn ra bên trong cơ thể đều dựa trên nhịp sinh học hay đồng hồ sinh học, bao gồm các hoạt động của hệ tiêu hóa. Thức khuya, nhất là thức khuya thường xuyên làm suy giảm chất lượng giấc ngủ, khiến nhịp sinh học bị rối loạn, dẫn đến nhiều vấn đề về tiêu hóa, chẳng hạn như: đau dạ dày, đầy hơi, ợ nóng, hội chứng ruột kích thích…
Đau dạ dày được miêu tả là cơn đau âm ỉ hoặc dữ dội có thể xảy ra ở vùng thượng vị (vùng nằm giữa rốn và xương ức), vùng bụng giữa (quanh rốn) hoặc vùng bụng dưới bên trái. Đi kèm với cơn đau dạ dày thường là các vấn đề về tiêu hóa khác, như: đầy hơi, khó tiêu, ợ nóng, táo bón hoặc tiêu chảy, nóng rát thượng vị (trào ngược axit), buồn nôn…
Cơn đau dạ dày do thức khuya cũng biểu hiện tương tự như vậy. Tuy nhiên, ở người có thói quen thức khuya, tình trạng đau dạ dày còn dẫn đến một số triệu chứng sau:
Nhìn chung, đau dạ dày vì lý do gì đi nữa thì các dấu hiệu hay triệu chứng là gần như giống nhau. Điều quan trọng là ngay khi nhận thấy bụng đau bất thường, bạn nên đến bệnh viện thăm khám để bác sĩ xác định cơn đau đến từ dạ dày hay bộ phận nào khác, từ đó có giải pháp điều trị kịp thời và phù hợp.
Khi nhắc đến hệ quả của việc thức khuya, chúng ta thường nghĩ tới những vấn đề liên quan đến thần kinh, tim mạch hoặc da liễu. Tuy nhiên, thức khuya có thể gây đau dạ dày và nhiều bệnh lý tiêu hóa khác. Và cơ chế thức khuya làm bùng phát cơn đau dạ dày được hiểu như sau:
Như chúng tôi đã đề cập ở đầu bài viết, thức khuya đến 1, 2 giờ sáng phá vỡ nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể, ảnh hưởng đến mọi quá trình bên trong cơ thể, bao gồm hoạt động của hệ tiêu hóa. Khi toàn bộ hệ tiêu hóa đang hoạt động trơn tru bỗng nhiên bị gián đoạn do rối loạn đồng hồ sinh học không chỉ gây đau dạ dày, mà còn tác động tiêu cực đến những bộ phận khác như: ruột, trực tràng, gan, túi mật…
Thiếu ngủ do thường xuyên thức khuya kích hoạt cơ thể giải phóng Cortisol – hormone gây căng thẳng. Khi hormone căng thẳng này tăng sinh quá mức sẽ làm chậm quá trình tiêu hóa, đồng thời kích thích sản xuất axit dạ dày. Tăng tiết axit dạ dày dẫn đến đau rát thượng vị, chứng ợ nóng, khởi phát hoặc làm tăng nặng bệnh lý trào ngược dạ dày. (1)
Thức khuya gây tăng tiết dịch vị dạ dày, đồng thời làm giảm nồng độ Leptin – một chất điều chỉnh sự thèm ăn, khiến bụng đói cồn cào. Lúc này, nhu cầu bổ sung năng lượng tăng cao, nhất là nguồn năng lượng từ các thực phẩm nhiều dầu mỡ và nhiều đường. Để tiêu hóa đồ ăn khuya, dạ dày và hệ tiêu hóa buộc phải “tăng ca” dù đã “làm việc mệt mỏi” suốt cả ngày. Tình trạng này lặp đi lặp lại tất yếu dẫn đến đau hoặc viêm dạ dày cùng nhiều vấn đề toàn thân khác, điển hình là tăng cân, béo phì.
Thiếu ngủ do thức khuya làm mất cân bằng hệ vi sinh trong đường ruột tức là giảm vi khuẩn có lợi và tăng vi khuẩn có hại như Helicobacter Pylori (vi khuẩn HP). Vi khuẩn HP tăng trưởng khiến niêm mạc dạ dày bị tổn thương và không có điều kiện để phục hồi, gây ra đau dạ dày, viêm loét dạ dày, thậm chí gia tăng nguy cơ ung thư dạ dày. (2)
Ngoài ra, giấc ngủ giúp tăng cường khả năng kiểm soát cơn đau của não bộ. Nếu không ngủ đủ giấc, cơ thể chúng ta sẽ trở nên nhạy cảm hơn với các cơn đau toàn thân. Điều này có thể làm trầm trọng thêm tình trạng khó chịu và đau ở dạ dày.
Ẩn sau cơn đau dạ dày do thức khuya là những vấn đề nghiêm trọng đang xảy ra bên trong “chiếc túi đựng thức ăn” của chúng ta, phổ biến là nhóm bệnh lý sau:
Đây là bệnh lý xảy ra ở lớp niêm mạc dạ dày. Bất kỳ vị trí nào của niêm mạc dạ dày đều có thể bị viêm. Tuy nhiên, viêm dạ dày không ảnh hưởng đến các cơ quan khác và có thể điều trị khỏi hoàn toàn.
Trào ngược dạ dày cũng là bệnh dạ dày thường gặp ở những người có thói quen thức khuya. Thức khuya vừa tăng tiết axit dạ dày, vừa gây áp lực lên ổ bụng và làm suy yếu cơ vòng thực quản dưới, khiến axit dạ dày và dịch mật dễ dàng trào ngược lên thực quản, gây ra chứng trào ngược và ợ nóng.
Ban đêm là thời gian quý giá để niêm mạc dạ dày tiến hành quá trình tự sửa chữa và phục hồi tổn thương. Thế nhưng thức khuya đã cản trở quá trình này, khiến những tổn thương sẵn có ở niêm mạc dạ dày dần tạo thành vết loét lớn và khó lành hơn. Theo thời gian, những vết loét này có thể lan sang các cơ quan, điển hình là tá tràng.
Những bệnh lý dạ dày này kéo dài và tái phát liên tục có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng, bao gồm: chảy máu đường tiêu hóa, thủng dạ dày, hẹp môn vị (tắc nghẽn môn vị), ung thư thực quản… Bởi vậy, những ai đang bị đau dạ dày do thức khuya cần chủ động thay đổi thói quen không lành mạnh này để “giải cứu” dạ dày kịp thời trước các căn bệnh nguy hiểm thay vì chỉ băn khoăn thức khuya có đau dạ dày không?
Tìm hiểu thêm về những tác hại khác của thức khuya
Thức khuya là nguyên nhân khởi phát hoặc tăng nặng tình trạng đau dạ dày, đặc biệt là khi thức khuya, chúng ta thực hiện những hành vi và thói quen không lành mạnh dưới đây:
Lối sống thiếu khoa học tàn phá dạ dày bắt đầu hình thành từ những thói quen tưởng chừng nhỏ nhặt kể trên. Nếu không muốn gây áp lực cho dạ dày thêm nữa, những “cú đêm” cần điều chỉnh giờ giấc ngủ nghỉ càng sớm càng sớm.
Bạn đã biết thức khuya có đau dạ dày không từ những phân tích chi tiết trên. Vậy để cải thiện chứng đau dạ dày do thức khuya, chúng ta cần làm gì?
Tập trung thiết lập và duy trì lịch trình ngủ thức đều đặn để nâng cao chất lượng giấc ngủ là giải pháp giảm đau và phục hồi niêm mạc dạ dày quan trọng hàng đầu. Nếu bạn gặp khó khăn trong việc ngừng thức khuya và đi ngủ đúng giờ, hãy áp dụng ngay những mẹo như sau:
Căng thẳng làm trầm trọng thêm chứng đau dạ dày về đêm và những tổn thương khác ở đường tiêu hóa. Do đó, bạn nên quản lý căng thẳng và lo âu chặt chẽ thông qua kế hoạch làm việc và sinh hoạt phù hợp, đồng thời tích cực tham gia các hoạt động vui chơi – giải trí. Nếu căng thẳng quá mức và khó kiểm soát, bạn có thể tìm đến sự tư vấn và đồng hành của chuyên gia trị liệu tâm lý.
Người bị đau dạ dày do thức khuya cần ăn uống đúng giờ và tuyệt đối không được bỏ bữa. Bên cạnh đó, việc chia nhỏ bữa ăn, tập nhai kỹ và ăn những loại thức ăn mềm cũng sẽ giúp quá trình tiêu hóa diễn ra thuận lợi hơn, góp phần giảm áp lực cho dạ dày và xoa dịu cơn đau.
Chăm chỉ luyện tập thể dục, thể thao để tăng cường sức khỏe và sức đề kháng cho cơ thể. Khi cơ thể khỏe mạnh, khả năng tự phục hồi và tái tạo của niêm mạc dạ dày sẽ được nâng cao, từ đó cảm giác đau và khó chịu ở dạ dày dần thuyên giảm.
Để bảo vệ niêm mạc dạ dày và giảm đau dạ dày, bạn có thể sử dụng các sản phẩm bổ sung chứa tinh chất thiên nhiên, chẳng hạn như: chiết xuất nghệ (curcumin), mật ong, cam thảo… Những thành phần thiên nhiên này có công dụng kháng khuẩn, trung hóa axit, chống viêm… sẽ hỗ trợ chữa trào ngược dạ dày và viêm loét dạ dày tốt hơn.
Một số trường hợp đau dạ dày do thức khuya phải điều trị bằng thuốc. Khi dùng thuốc đau dạ dày, bạn cần tuân thủ theo đúng kê đơn của bác sĩ chuyên khoa để phát huy tối đa công dụng và tránh tác dụng phụ.
Bạn đã cùng ECO Pharma thảo luận về chủ đề “thức khuya có đau dạ dày không?” Hy vọng rằng, những thông tin và kiến thức chúng tôi cung cấp sẽ giúp bạn hiểu rõ tầm quan trọng của giấc ngủ chất lượng đối với sức khỏe dạ dày. Tuy nhiên, đau dạ dày không chỉ do thói quen thức khuya gây ra. Bạn nên đến bệnh viện thăm khám để xác định chính xác lý do khiến dạ dày đau và viêm bất thường, từ đó tìm được giải pháp điều trị hiệu quả nhất.
