Viêm khớp đối xứng và viêm khớp không đối xứng có nhiều điểm điểm khác biệt và có thể báo hiệu những dạng viêm khớp cụ thể. Hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu chi tiết về hai tình trạng này để có biện pháp điều trị hiệu quả.
Viêm khớp là thuật ngữ chỉ nhóm các bệnh lý liên quan đến khớp. Phần khớp bị viêm thường có triệu chứng đau nhức, sưng, tấy đỏ, cứng khớp. Viêm khớp gồm nhiều dạng, trong đó phổ biến gồm các bệnh lý như thoái hóa khớp, viêm khớp dạng thấp, viêm khớp phản ứng, viêm khớp nhiễm khuẩn, viêm cột sống dính khớp, bệnh gout,…
Viêm khớp đối xứng là tình trạng viêm ảnh hưởng đến các khớp giống nhau ở cả hai bên của cơ thể, chẳng hạn như đầu gối, cổ tay. (1)
Viêm khớp có thể phát triển đối xứng ở những bệnh lý phổ biến thường gặp như viêm khớp dạng thấp, viêm khớp do lupus ban đỏ.
Viêm khớp dạng thấp (Rheumatoid Arthritis) là một bệnh lý tự miễn diễn ra do hệ thống miễn dịch gặp vấn đề và tấn công các mô lành, từ đó dẫn đến viêm ở bao hoạt dịch và gây ra các triệu chứng sưng, đỏ, nóng, đau khớp. (2)
Bệnh lý này diễn ra ở các khớp đối xứng và đây là đặc điểm giúp phân biệt viêm khớp dạng thấp với các bệnh viêm khớp khác. Một vài trường hợp người bệnh có thể gặp các triệu chứng xuất hiện trước ở một bên cơ thể, sau đó các triệu chứng sẽ đối xứng sau khi bệnh tiến triển.
Người bệnh có thể gặp các triệu chứng tại hai bên bàn tay, khuỷu tay, đầu gối,… thậm chí dẫn đến tổn thương ở các cơ quan khác như da, mắt, tim mạch, phổi. Tình trạng viêm nếu xuất hiện ở nhiều khớp đồng thời (từ 4 – 5 vị trí trở lên) thì có thể được gọi là viêm đa khớp dạng thấp.
Lupus ban đỏ hệ thống cũng là một bệnh tự miễn diễn ra do những phản ứng miễn dịch của cơ thể, ảnh hưởng đến da, tim mạch, não bộ, phổi,… Lupus ban đỏ có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng về xương khớp như đau nhức, sưng tấy và phổ biến là cứng khớp, gây khó khăn cho việc vận động. (3)
Viêm khớp do lupus ban đỏ cũng là bệnh lý viêm khớp đối xứng ảnh hưởng đến những khớp nhỏ ở hai bên bàn tay, cổ tay, bàn chân,… thậm chí người bệnh có thể bị biến dạng khớp nếu dây chằng hoặc gân lỏng lẻo.
Viêm khớp không đối xứng là tình trạng viêm khớp ở một bên cơ thể, chẳng hạn như khớp gối, khớp cổ tay, bàn tay,…
Tình trạng viêm khớp không đối xứng gắn liền với những bệnh lý viêm khớp dưới đây nên bạn cần lưu ý để có biện pháp điều trị kịp thời.
Tình trạng viêm xương khớp diễn ra do các sụn khớp bị thoái hóa, ảnh hưởng đến phần xương dưới sụn, niêm mạc khớp, dây chằng,… và gây đau, cứng khớp. Viêm xương khớp thường là một dạng viêm khớp không đối xứng do các triệu chứng có thể xuất hiện ở mọi khớp, diễn ra phổ biến ở các khớp phải chịu nhiều trọng lượng như cột sống, đầu gối, ngón tay hoặc ngón chân cái.
Viêm khớp phản ứng là tình trạng sưng đau khớp diễn ra do biến chứng của nhiễm trùng tại các bộ phận khác trong cơ thể như ruột, bộ phận sinh dục, bộ phận tiết niệu,… Các triệu chứng viêm khớp phản ứng có thể diễn ra tại khớp hoặc dẫn đến những rối loạn đa hệ thống nghiêm trọng khác. Các tổn thương thường không đối xứng và diễn ra tại ngón chân, cổ chân, viêm gân chân.
Viêm khớp vảy nến (Psoriatic Arthritis) cũng là một tình trạng viêm khớp diễn ra do bệnh vảy nến, một bệnh lý tự miễn. Viêm khớp vảy nến có thể diễn ra theo nhiều thể, trong đó viêm khớp vảy nến không đối xứng là phổ biến nhất, chiếm 13 – 65% trường hợp, gây ra cơn sưng đau ở một bên khớp. (4)
Ngoài ra, viêm khớp vảy nến cũng gồm các dạng khác như viêm khớp đối xứng (khoảng 40% trường hợp), viêm ở khớp xa ngón tay và ngón chân, viêm cột sống, viêm phá hủy sụn khớp.
Gout thuộc nhóm bệnh rối loạn chuyển hóa, diễn ra do chỉ số acid uric trong máu tăng cao khiến các tinh thể urat dư thừa tích tụ ở khớp. Các triệu chứng bệnh gout diễn ra không đối xứng và gây ra các cơn đau âm ỉ hoặc đau nhói, sưng viêm tại ngón chân, ngón tay, cổ tay.
Viêm cột sống dính khớp là tình trạng viêm ở cột sống khiến các xương đốt sống dính vào nhau, gây đau và ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng vận động. Các tổn thương có thể lan dần và diễn ra không đối xứng tại các khớp ngoại biên như chân, vai.
Viêm khớp đối xứng và viêm khớp không đối xứng khác biệt về đặc điểm và những dạng bệnh lý. Dưới đây là bảng so sánh giúp bạn nhận biết hai tình trạng này:
| Viêm khớp đối xứng | Viêm khớp không đối xứng | |
| Đặc điểm bệnh lý | Viêm khớp đối xứng liên quan đến các bệnh lý như viêm khớp dạng thấp, viêm khớp do lupus ban đỏ hệ thống,… | Viêm khớp không đối xứng liên quan đến các bệnh lý như viêm khớp vảy nến, viêm xương khớp, viêm khớp phản ứng, gout, viêm cột sống dính khớp. |
| Các khớp dễ bị ảnh hưởng | Ảnh hưởng đến những khớp đối xứng của cơ thể như hai bên tay, cổ tay, khuỷu tay, vai, mắt cá chân, bàn chân, đầu gối,… | Các triệu chứng tổn thương không đối xứng có thể diễn ra ở một bên hông, đầu gối, tay, bàn tay, bàn chân,… |
| Dấu hiệu nhận biết | Viêm khớp đối xứng thường diễn ra tại cùng một khớp ở cả hai bên của cơ thể. | Viêm khớp không đối xứng chỉ ảnh hưởng đến khớp ở một bên của cơ thể. |
| Cách điều trị | Hiện nay, vẫn chưa có phương pháp điều trị dứt điểm viêm khớp mà chỉ có thể cải thiện các triệu chứng bệnh. Bác sĩ sẽ tiến hành kiểm tra để phát hiện tình trạng bệnh cụ thể và chỉ định các biện pháp điều trị phù hợp. Một số loại thuốc có thể được sử dụng là thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs), thuốc chống thấp khớp tác dụng chậm (DMARDs), Corticosteroid,…
Bên cạnh đó, người bệnh cũng có thể thực hiện một số phương pháp điều trị khác như vật lý trị liệu, chườm nóng/ lạnh,… để giảm nhẹ triệu chứng. |
|
Để cải thiện viêm khớp đối xứng và không đối xứng, người bệnh ngoài tuân theo chỉ định của bác sĩ cần chủ động thực hiện các thói quen có lợi cho xương khớp như duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, luyện tập thể thao với cường độ phù hợp, kiểm soát cân nặng, tránh lao động nặng.
Nhiều dưỡng chất từ thiên nhiên như Collagen Type 2 không biến tính, Collagen Peptide thủy phân, Eggshell Membrane, Turmeric Root, Chondroitin Sulfate,… có thể hỗ trợ kiểm soát viêm, đồng thời thúc đẩy phục hồi tổn thương và tái tạo sụn khớp để bảo vệ sức khỏe xương khớp, hỗ trợ giảm các triệu chứng đau nhức.
Viêm khớp đối xứng và viêm khớp không đối xứng khác nhau về đặc điểm và liên quan đến nhiều tình trạng viêm khớp mà người bệnh cần lưu ý. Người bệnh nên tiến hành thăm khám sớm nếu gặp các triệu chứng đau nhức xương khớp để phát hiện sớm tình trạng bệnh và được chỉ định biện pháp điều trị phù hợp.
