Viêm khớp háng trong thai kỳ không chỉ gây suy giảm sức khỏe của mẹ bầu, mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi. Cùng ECO Pharma tham khảo cách phòng ngừa và điều trị viêm khớp háng khi mang thai hiệu quả.
Viêm khớp háng khi mang thai là tình trạng viêm xảy ra ở khớp háng, gây đau, sưng, cứng khớp cho phụ nữ trong suốt thai kỳ. Bệnh không trực tiếp gây hại cho thai nhi, nhưng có thể làm suy giảm sức khỏe thai phụ, từ đó ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ sau khi sinh. Việc điều trị kịp thời sẽ giúp đẩy lùi các triệu chứng, duy trì thai kỳ khỏe mạnh, bảo vệ sức khỏe mẹ và bé.
Một số nguyên nhân phổ biến dẫn đến viêm khớp háng khi mang thai:
Khi mang thai, cơ thể nữ giới sẽ tăng cường sản xuất hormone relaxin, có tác dụng làm giãn dây chằng và khớp, bao gồm khớp háng, để chuẩn bị cho quá trình sinh nở. Hệ quả là khớp háng trở nên kém ổn định, dễ bị thương. Phụ nữ mang thai thường bị căng cơ quá mức ở cả khớp háng, khớp cùng chậu, lưng dưới và đầu gối. Điều này làm tăng nguy cơ viêm.
Viêm khớp háng khi mang thai có thể khởi phát do sự phân bổ trọng lượng trên cơ thể bị thay đổi. Bụng nở ra để thích ứng với em bé đang lớn, khiến người mẹ phải đổi tư thế thường xuyên, làm tăng áp lực cho các khớp, đặc biệt là khớp chịu lực như khớp háng, khớp gối.
Thai nhi lớn dần dẫn đến tăng cân, khiến khớp chịu nhiều trọng lượng hơn, đặc biệt là háng, lưng dưới, đầu gối, mắt cá chân. Tình trạng này không chỉ gây đau nhức, khó chịu mà còn tăng tỷ lệ viêm khớp háng cho thai phụ.
Canxi giúp duy trì xương chắc khỏe, hỗ trợ giảm viêm. Trong khi đó, vitamin D thúc đẩy cơ thể hấp thụ canxi tốt hơn. Nhưng khi mang thai, lượng canxi trong cơ thể phụ nữ sẽ được huy động để tạo và nuôi dưỡng thai nhi. Điều này dẫn đến nguy cơ thiếu hụt, gây đau nhức khớp háng, tăng khả năng khởi phát tình trạng viêm. Viện Y tế Quốc gia (Mỹ) khuyến nghị phụ nữ mang thai từ 19 đến 50 tuổi nên bổ sung 1000mg canxi và 15mcg vitamin D mỗi ngày.
Trong thai kỳ, phụ nữ thường ít tập thể dục do tăng cân hoặc lo ngại cho sự an toàn của thai nhi. Tuy nhiên, việc này khiến xương khớp trở nên co cứng. Các cơ bắp hỗ trợ khớp cũng suy yếu dần, dẫn đến đau nhức, giảm phạm vi chuyển động, tăng tỷ lệ mắc viêm khớp háng khi mang thai.
Nếu bạn mắc các bệnh lý tự miễn như viêm khớp dạng thấp, lupus ban đỏ,… từ trước khi mang thai sẽ dẫn đến viêm khớp háng trầm trọng hơn trong thai kỳ. Lúc này, khớp háng còn phải chịu nhiều áp lực do bào thai, gây đau nhức, khó chịu dai dẳng.
Nhiễm khuẩn khớp háng có thể xảy ra khi cơ thể phụ nữ mang thai bị nhiễm trùng tại một bộ phận bất kỳ, sau đó vi khuẩn di chuyển theo dòng máu đến khớp. Hiếm gặp hơn là nhiễm khuẩn do có vết thương xuyên khớp, sau khi tiêm thuốc hoặc phẫu thuật tại/gần khớp. Bệnh gây đau, sưng, ấm nóng tại khớp háng, chán ăn, sốt.
Những biểu hiện thường thấy khi mắc viêm khớp háng khi mang thai (1):
Nếu được kiểm soát tốt, viêm khớp háng sẽ không ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ bầu và thai nhi. Ngược lại, bệnh không được điều trị kịp thời có thể gây đau đớn, cản trở các hoạt động hằng ngày như đi bộ, thay đổi tư thế. Điều này dẫn đến giảm chất lượng cuộc sống của phụ nữ mang thai. Cơn đau kéo dài cũng liên quan đến tình trạng căng thẳng, stress, tăng nguy cơ lo âu, trầm cảm.
Viêm khớp háng không trực tiếp gây hại cho thai nhi, nhưng các triệu chứng đau nhức, khó chịu dai dẳng lại cản trở mẹ bầu nghỉ ngơi đầy đủ, dẫn đến suy giảm sức khỏe tổng thể. Hệ quả là ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ sau khi chào đời.
Ngoài ra, việc điều trị viêm khớp háng không đúng cách trong thai kỳ cũng có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm, chẳng hạn như dùng thuốc giảm đau không phù hợp gây nguy hại cho thai nhi.
Viêm khớp háng ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe bà bầu, đặc biệt là trong những tháng cuối, khi cơ thể mẹ phải chịu nhiều thay đổi:
Xem thêm: Hình ảnh viêm khớp háng
Để cải thiện viêm khớp háng khi mang thai, bạn nên (2):
Phụ nữ mang thai nên thường xuyên vận động nhẹ nhàng như đi bộ, đạp xe, giúp duy trì sự linh hoạt của khớp và tăng sức mạnh cơ bắp. Bạn lưu ý tập với cường độ vừa phải, phù hợp với thể trạng và nghỉ ngơi ngay khi cảm thấy mệt. Những hoạt động có thể gây tổn thương khớp háng như đứng quá lâu, bưng bê vật nặng,… cần tránh thực hiện trong thai kỳ.
Chế độ ăn uống khoa học cũng cần được duy trì suốt thai kỳ, cần thiết cho sức khỏe thai phụ và sự phát triển của thai nhi. Điều này cũng giúp ngăn ngừa thiếu hụt dưỡng chất, khiến triệu chứng viêm khớp háng nghiêm trọng hơn.
Ngoài ra, mẹ bầu có thể sử dụng đai bụng bầu trong sinh hoạt hằng ngày, hỗ trợ nâng đỡ vùng bụng trước, giảm áp lực cho khớp háng.
Chườm nóng áp dụng với cơn đau mạn tính, giúp thúc đẩy tuần hoàn máu, vận chuyển oxy và chất dinh dưỡng đến khớp háng, giảm đau hiệu quả. Ngược lại, chườm lạnh làm co mạch, hạn chế máu lưu thông, hỗ trợ giảm sưng viêm, đau nhức; thường áp dụng cho cơn đau khớp háng cấp tính trong vòng 48 giờ.
Phụ nữ mang thai có thể thực hiện hai liệu pháp này nhiều lần trong ngày, mỗi lần khoảng 15 – 20 phút.
Vật lý trị liệu cần được thực hiện dưới sự hướng dẫn của bác sĩ. Các chuyên gia sẽ chỉ định các bài tập phù hợp với sức khỏe, hỗ trợ giảm đau, tăng phạm vi chuyển động của khớp háng, giảm nguy cơ ảnh hưởng đến quá trình sinh nở. Đồng thời, bạn cũng được hướng dẫn cách điều chỉnh tư thế ngồi, đứng, nằm để tránh gây áp lực lên khớp háng, mà vẫn đảm bảo an toàn cho thai nhi.
Xoa bóp, massage khớp háng trong thai kỳ có tác dụng giảm đau nhức, thư giãn cơ bắp, xoa dịu căng thẳng, thúc đẩy giấc ngủ. Tuy nhiên, bạn không nên massage trong kỳ tam cá nguyệt thứ nhất, vì có thể gây ra các cơn co thắt tử cung, sẩy thai do lưu lượng máu tăng lên. Để đảm bảo an toàn, việc tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi thực hiện là rất cần thiết.
Mẹ bầu cần duy trì chế độ ăn uống cân đối, nhưng ưu tiên dưỡng chất tốt cho xương khớp như canxi, vitamin D, axit béo omega-3. Nguồn thực phẩm giàu những thành phần này gồm nước hầm xương, sữa, chế phẩm từ sữa, cá hồi, cá thu, cá mòi, bông cải xanh, hạnh nhân, hạt điều, cải bó xôi, kiwi, việt quất. Bên cạnh đó, bạn nên tránh một số thực phẩm có nguy cơ gây viêm khớp háng nghiêm trọng hơn như thực phẩm nhiều muối, nhiều đường, thức ăn nhanh, đồ đóng hộp, rượu bia, thuốc lá.
Nạp đủ nước mỗi ngày theo nhu cầu cơ thể, phụ nữ 3 tháng đầu thai kỳ cần khoảng 1.6 lít chất lỏng/ngày, 2 tháng giữa nên bổ sung 1.8 lít/ngày và 3 tháng cuối là 2.2 lít/ngày. Chất lỏng ở đây bao gồm nước lọc, sữa, nước trái cây,… nhưng không gồm cà phê, rượu bia.
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm đau khớp an toàn cho phụ nữ mang thai (như acetaminophen). Ngoài ra, bạn không nên sử dụng bất kỳ loại thuốc nào khác khi chưa có sự tham vấn y khoa, tránh gây hại cho sức khỏe mẹ và bé.
Tư thế ngủ đóng một vai trò quan trọng trong việc giảm đau khớp háng. Phụ nữ mang thai nên nằm nghiêng về bên trái, đồng thời sử dụng gối kê trước và sau để hỗ trợ vùng bụng, lưng, hông. Ngoài ra, việc điều chỉnh các tư thế đứng, ngồi cũng giúp giảm căng thẳng cho khớp háng.
Khi đứng, bạn giữ đầu thẳng, cằm hướng vào trong. Vai đẩy về sau, ngực hướng về phía trước, đầu gối thẳng, mông hóp vào. Bạn nên thay đổi tư thế thường xuyên, tránh đứng một chỗ thời gian dài. Nếu đang thực hiện công việc cần đứng lâu, hãy để hai chân tách ra, hoặc kê một chân lên ghế đẩu nhỏ để hạn chế gây áp lực cho khớp háng.
Phụ nữ mang thai nên ngồi trên ghế có điểm tựa, tư thế dạng chân. Bạn có thể kê thêm một chiếc gối ở sau lưng để tạo cảm giác thoải mái.
Một số biện pháp hỗ trợ phòng ngừa viêm khớp háng khi mang thai gồm:
Để phòng ngừa viêm khớp háng khi mang thai, mẹ bầu nên chú ý nghỉ ngơi đầy đủ, tránh làm việc quá sức, bưng bê vật nặng hoặc đứng, ngồi lâu một chỗ. Bạn có thể tranh thủ chợp mắt vào buổi trưa và tránh thức khuya quá 11 giờ đêm. Thư giãn khớp háng bằng cách nằm nghiêng, dùng gối hỗ trợ, giúp giảm căng thẳng cho khớp.
Tập thể dục nhẹ nhàng là một cách hiệu quả để phòng ngừa viêm khớp háng. Các bài tập dành riêng cho bà bầu như đi bộ, bơi lội hoặc yoga,… có thể cải thiện sức khỏe khớp và tăng cường sự linh hoạt cho cơ thể. Bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia vật lý trị liệu để được hướng dẫn các bài tập phù hợp.
Tư thế ngủ tốt nhất cho phụ nữ mang thai là nghiêng về bên trái, giúp tăng lưu thông máu, đưa chất dinh dưỡng đến nuôi dưỡng thai tốt hơn. Bạn có thể dùng gối mềm dài kê phía trước bụng và phía sau lưng, làm giảm trọng lượng của bụng, tránh gây căng thẳng cho khớp háng.
Khi di chuyển, bạn nên giữ vai và cột sống thẳng. Hãy tưởng tượng như có một sợi dây kéo lưng ra sau, giúp nâng lồng ngực lên, chống lại việc đổ trọng tâm cơ thể ra phía trước do trọng lượng của thai nhi. Điều này hỗ trợ giảm căng thẳng cho khớp háng và các vùng cơ, xương khác.
Bài liên quan: Viêm khớp háng do chấn thương
Phụ nữ mang thai nên mang giày đế bằng, thấp, chất liệu êm ái, có thể mang vào mà không cần cúi xuống để dễ dàng di chuyển. Loại giày này sẽ hỗ trợ nâng đỡ, giảm áp lực ở khớp háng, hạn chế nguy cơ viêm khớp. Điều này cũng giúp tránh tình trạng trượt chân, té ngã khiến xương khớp tổn thương.
Thăm khám định kỳ với bác sĩ khoa Cơ xương khớp và Sản phụ khoa để kịp thời phát hiện, điều trị các vấn đề tiềm ẩn, ngăn ngừa khởi phát bệnh viêm khớp háng khi mang thai. Nhờ đó giảm nguy cơ mắc biến chứng nghiêm trọng làm suy giảm chức năng khớp, ảnh hưởng đến quá trình sinh nở.
Phụ nữ mang thai nên lựa chọn những địa điểm đa chuyên khoa để được kiểm tra, chăm sóc toàn diện, chẳng hạn như Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh.
Bác sĩ Trung tâm Sản phụ khoa và khoa Cơ xương khớp sẽ cùng phối hợp thăm khám và điều trị, mang đến cho bạn thai kỳ khỏe mạnh, an toàn. Bệnh viện sở hữu hàng loạt thiết bị tân tiến như hệ thống chụp CT 768 lát cắt Somatom Drive (Siemens – Đức), hệ thống Cộng hưởng từ thế hệ mới MAGNETOM Amira BioMatrix (Siemens – Đức), hệ thống X-quang treo trần DigiRAD-FP (Hàn Quốc), máy đo loãng xương bằng tia X Horizon W (Hologic – Mỹ),… hỗ trợ chẩn đoán các vấn đề về xương khớp, bao gồm viêm khớp háng chính xác, hiệu quả.
Nơi đây còn quy tụ đội ngũ y bác sĩ đầu ngành, giàu kinh nghiệm, luôn không ngừng học tập và nghiên cứu, áp dụng các phương pháp tiên tiến cho từng người bệnh nhằm tối ưu hóa quá trình khám chữa bệnh.
Viêm khớp háng khi mang thai nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách sẽ gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như giảm khả năng vận động, gây khó khăn trong quá trình sinh nở. Để điều trị hiệu quả, phụ nữ mang thai cần kết hợp chế độ dinh dưỡng khoa học và vận động thường xuyên. Ngoài ra, việc thăm khám định kỳ cũng rất quan trọng trong việc kiểm soát triệu chứng bệnh.
