Viêm xoang có gây mất ngủ không? Viêm xoang làm tắc nghẽn đường thở thường gây đau đầu, mệt mỏi và ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ. Cùng ECO Pharma tìm hiểu giải pháp cải thiện mất ngủ do tình trạng viêm xoang gây ra trong bài viết sau đây.
Viêm xoang có gây mất ngủ không?
Các triệu chứng của viêm xoang gây khó chịu, dẫn đến khó ngủ, thậm chí mất ngủ kéo dài. Các vấn đề về xoang và dị ứng đều có thể dẫn đến khó ngủ, gây ra những tác động tiêu cực đến cuộc sống. Nếu không có giấc ngủ ngon vào ban đêm, cơ thể sẽ không thể nạp lại năng lượng và phục hồi. Mặc dù mất ngủ ngắn hạn không phải là vấn đề nghiêm trọng, nhưng mất ngủ trong thời gian dài sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến mọi khía cạnh, từ các vấn đề về thể chất cho đến sức khỏe tâm thần, công việc và học tập.
Viêm xoang là tình trạng viêm các xoang cạnh mũi do virus, vi khuẩn, nấm hoặc phản ứng dị ứng. Bệnh lý này gây khó ngủ theo những cách sau: (1)
- Tắc nghẽn đường thở: Viêm xoang gây tắc nghẽn đường thở do tình trạng sưng nề niêm mạc mũi ngăn cản luồng không khí đi qua các xoang. Điều này sẽ thường xuyên gây ra vấn đề về thở khi ngủ, thường gặp ở những người bị viêm xoang mãn tính.
- Ngưng thở khi ngủ: Các vấn đề về xoang làm trầm trọng thêm chứng ngáy ngủ và ngưng thở khi ngủ, ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.
- Nhiễm trùng xoang: Đau quanh mắt, mũi hoặc trán có thể dữ dội đến mức đánh thức người bệnh. Một triệu chứng khác ảnh hưởng đến giấc ngủ là chảy dịch xoang khiến phần lớn người bệnh mất ngủ vào ban đêm. Đau đầu do thiếu oxy lên não cũng làm người bệnh khó thở. Ngoài ra, viêm xoang có thể gây viêm họng dẫn đến ho và đau họng cũng ảnh hưởng đến giấc ngủ.
Viêm xoang gây mất ngủ phải làm sao?
Viêm xoang có gây mất ngủ không? Viêm xoang gây khó ngủ, mất ngủ nhưng các biện pháp sau đây có thể giúp cải thiện.
1. Nâng cao đầu khi ngủ
Người bệnh nên nằm ở tư thế kê cao đầu để dịch mũi xoang dễ chảy ra, giúp đường thở thông thoáng, không bị gián đoạn giấc ngủ. Nếu giường có tính năng nâng, hạ, bạn có thể điều chỉnh đầu giường cao lên khoảng 15 - 20 độ. Hãy dùng gối mềm, dày khoảng 8cm - 10cm để nâng cao phần từ bả vai tới đầu trong khi ngủ.
2. Xông mũi trước khi ngủ
Xông mũi trước khi ngủ cũng là cách hiệu quả để hỗ trợ giấc ngủ cho người bị viêm xoang. Xông mũi làm ẩm lớp niêm mạc mũi xoang, loãng dịch nhầy, giảm kích ứng, phù nề đường thở giúp bạn ngủ ngon hơn. Một số loại thảo dược dùng để xông mũi có thể làm giảm các triệu chứng viêm xoang, hỗ trợ tốt cho giấc ngủ.
2.1 Xông mũi bằng hoa ngũ sắc
Hoa ngũ sắc chứa nhiều ageratocromen và precocen I giúp chống viêm, giảm phù nề, tiết dịch ở niêm mạc mũi xoang.
- Lấy 50gam cây hoa ngũ sắc rửa sạch, đun sôi cùng 0,5 lít nước.
- Để nước tiếp tục sôi khoảng 7 phút rồi tắt bếp.
- Chia nước sắc làm 2 phần. Một phần dùng để uống khi còn ấm, phần còn lại dùng để xông.
- Cho nước sắc vào chiếc tô to, đưa mặt lại gần và phủ khăn lên đầu sao cho hơi nước có thể bay được vào mũi.
2.2 Xông mũi bằng cây giao
Xông hơi bằng cây giao giúp làm giảm các triệu chứng nghẹt mũi, đau đầu, thông thoáng các xoang, từ đó mang đến giấc ngủ ngon hơn.- Lấy 20 đốt giao cắt ngắn, cho vào ấm, đun sôi với 1 lít nước.
- Khi nước sôi được 5 phút, lấy 1 tờ lịch to cuộn thành ống dài. Một đầu ống đưa lại miệng vòi ấm, đầu kia để gần mũi sao cho hít được hơi nước bốc ra mà không bị bỏng.
- Thời gian xông nên kéo dài khoảng 5 – 10 phút. Thực hiện 2 lần trong ngày.
2.3 Xông mũi bằng bồ kết
Bồ kết chứa saponin, một chất có tác dụng làm loãng dịch nhầy, tiêu đờm, giảm nghẹt mũi, làm khô se bề mặt niêm mạc mũi xoang. Tinh dầu bồ kết cũng có thể có lợi cho thần kinh, giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn.
- Cách 1: Lấy 3 quả bồ kết khô, nướng sơ rồi nấu với 1 lít nước đến khi nước chuyển sang màu nâu đen. Thực hiện xông mũi tương tự như những cách trên 1 lần mỗi ngày.
- Cách 2: Lấy 1 quả bồ kết khô nướng thơm rồi hít khói của nó trong 5 phút. Thực hiện lặp lại 2 - 3 lần mỗi ngày.
3. Xịt mũi bằng nước muối sinh lý
Người mắc viêm xoang có thể xịt rửa mũi bằng nước muối sinh lý hằng ngày để sát khuẩn, làm sạch niêm mạc mũi, giảm phù nề và thông thoáng đường thở.
Ngoài ra, người bệnh cũng có thể sử dụng các loại dung dịch xịt mũi chuyên dụng để giảm nghẹt mũi. Các sản phẩm kê đơn cần dùng theo chỉ định của bác sĩ, một số sản phẩm không kê đơn nên dùng theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Tất cả đều không nên dùng kéo dài vì có thể dẫn đến tình trạng phụ thuộc thuốc.
4. Sử dụng tinh dầu
Các loại tinh dầu có khả năng an thần, giảm căng thẳng, diệt khuẩn hiệu quả. Vì vậy, khi bị mất ngủ do viêm xoang, người bệnh có thể sử dụng máy khuếch tán tinh dầu để làm giảm các triệu chứng. Nên lựa chọn những loại tinh dầu mang hiệu quả như tinh dầu hoa oải hương, bạc hà, cam chanh hoặc tinh dầu cây trà.
Buổi tối trước khi ngủ, bạn hãy khuấy vào giọt tinh dầu vào khay chứa nước trong máy xông. Mùi hương từ tinh dầu sẽ cải thiện các triệu chứng sổ mũi, nghẹt mũi, đau đầu và mất ngủ hiệu quả. Nên vệ sinh máy xông tinh dầu hàng ngày, tránh dùng lại nước xông từ ngày hôm trước.
5. Massage xoang chữa mất ngủ
Nếu gặp các triệu chứng viêm xoang gây mất ngủ thường xuyên, người bệnh nên áp dụng các bài massage hỗ trợ điều trị viêm xoang. Đây là cách giúp thư giãn tinh thần, cải thiện giấc ngủ, tăng cường lưu thông máu tới vùng bị viêm, giúp các tổn thương niêm mạc nhanh phục hồi hơn. Ngoài ra, thực hiện các bài tập massage còn giúp dịch nhầy dễ thoát ra ngoài, làm giảm áp lực bên trong mũi xoang và cải thiện triệu chứng nghẹt mũi, đau đầu.
Người bệnh có thể massage xoang theo các bước dưới đây:- Bước 1: Đầu tiên, làm nóng bàn tay bằng cách úp 2 lòng bàn tay vào nhau và chà sát trong 1 phút, có thể nhỏ vào lòng bàn tay 1 – 2 giọt tinh dầu để việc massage trị liệu đạt được kết quả tốt hơn.
- Bước 2: Đặt ngón tay vào vết lõm hốc mắt nằm ở 2 bên sống mũi, phía dưới đường viền chân mày. Massage nhẹ nhàng theo chuyển động tròn của chiều kim đồng hồ, kết hợp xoa bóp ở khu vực này trong 2 phút.
- Bước 3: Tiếp tục massage 2 bên má và bên ngoài cánh mũi trong 2 phút.
- Bước 4: Đặt 2 ngón tay trỏ ở đầu chân mày, kéo dọc 2 ngón tay di chuyển theo sống mũi xuống dưới.
6. Uống trà thảo dược
Bên cạnh sử dụng thuốc điều trị, uống trà thảo dược nóng cũng có lợi giấc ngủ ở người bị viêm xoang. Một số loại trà giàu chất kháng viêm và tốt cho giấc ngủ như.
- Trà gừng: Gừng tươi băm nhuyễn, đem hãm với nước sôi trong 15 phút. Thêm vào 2 muỗng cà phê mật ong và thưởng thức.
- Trà hoa cúc: Lấy 50gam hoa cúc khô cho vào bình trà và đổ nước sôi vào. Đợi 15 phút rồi thưởng thức.
- Trà cam thảo: Đun sôi 200ml nước, thả vào 4 – 5 lát rễ cam thảo, tiếp tục nấu 5 phút nữa thì tắt bếp.
7. Sử dụng thuốc
Điều trị viêm xoang bằng các loại thuốc kê đơn hoặc không kê đơn, thuốc cổ truyền (Đông y hoặc thuốc Nam).7.1 Thuốc điều trị viêm xoang
Có nhiều loại thuốc điều trị viêm xoang. Kể cả thuốc kê đơn hoặc không kê đơn đều nên dùng theo chỉ định của bác sĩ. (2)- Thuốc xịt hoặc nhỏ mũi steroid để giảm sưng ở xoang, người bệnh có thể cần dùng thuốc này trong vài tháng.
- Thuốc kháng histamin nếu dị ứng là nguyên nhân gây ra các triệu chứng viêm xoang.
Hiếm khi, người bệnh được chỉ định dùng thuốc kháng sinh. Điều này không phổ biến vì viêm xoang thường do virus gây ra, không phải do vi khuẩn. Một số loại thuốc kháng sinh có thể được sử dụng cho tình trạng viêm xoang bao gồm augmentin (amoxicillin/clavulanate), amoxicilin, doxycyclin, levofloxacin, cefixim, cefpodoxim, clindamycin.
7.2 Bài thuốc Đông y chữa viêm xoang
Theo Đông y, kinh giới có tác dụng giảm dị ứng. Với bài thuốc trị viêm xoang, người bệnh chỉ cần rửa sạch lá kinh giới, cắt nhỏ và phơi khô. Dùng một muỗng cà phê lá kinh giới khô sắc với nước sôi trong 15 phút, sau đó pha thêm một ít mật ong, nước cốt chanh, dùng 2 - 3 cốc mỗi ngày.
7.3 Bài thuốc Nam chữa viêm xoang
Theo y học cổ truyền, gừng vị cay, tính ấm, có tác dụng giải cảm, chống viêm, giảm đau, kháng khuẩn. Các bài thuốc chữa viêm xoang gây mất ngủ bằng gừng có tác dụng trị sổ mũi, ngạt mũi, nhức đầu, giúp người bệnh dễ đi vào giấc ngủ hơn. Thực hiện bằng cách rửa sạch củ gừng tươi, thái lát mỏng và cho vào cốc nước sôi hãm trong 5 phút. Để dễ uống hơn, người dùng có thể pha thêm với một ít đường phèn hoặc mật ong, uống 3 lần mỗi ngày.
8. Tránh các tác nhân gây dị ứng
Viêm xoang thường trầm trọng hơn và khó điều trị hơn nếu người bệnh thường xuyên tiếp xúc với các yếu tố dị nguyên. Vì thế, hãy tránh xa các tác nhân khiến bệnh viêm xoang nặng hơn, dẫn đến khó ngủ như:
- Mạt bụi.
- Lông thú.
- Khói thuốc lá.
- Phấn hoa.
- Một số loại thực phẩm dễ gây dị ứng như tôm, cua, cá biển, nhộng...
9. Bấm huyệt chữa viêm xoang
Phương pháp châm cứu, xoa bóp trong Đông y có tác dụng tốt đối với việc điều trị viêm xoang gây mất ngủ. Châm cứu chữa viêm xoang tác động vào các huyệt khúc trì, hợp cốc, nội đình, thái dương, thiên ứng, thừa khấp, đầu duy, ấn đường và quyền liêu.
10. Bài tập thở Bhramari pranayama
Các nghiên cứu đã chứng minh bài tập thở Bhramari pranayama có một số lợi ích cho việc điều trị viêm xoang. Bhramari pranayama tạo ra sự rung động âm thanh, khuyến khích không khí di chuyển qua lại giữa các xoang, đẩy dịch nhầy và các chất gây dị ứng, vi khuẩn bị lắng đọng trong xoang ra ngoài. Bhramari pranayama cũng làm tăng sự sản sinh oxit nitric nội sinh. Nitric oxide là một chất giãn mạch, tác động đến nhiệt độ và độ ẩm của niêm mạc mũi và khả năng thoát dịch nhầy. (3)
Một số biện pháp giúp ngủ ngon hơn
Bạn nên bổ sung bộ đôi tinh chất thiên nhiên Blueberry và Ginkgo Biloba. Chúng có khả năng vượt qua hàng rào máu não, trung hòa gốc tự do, hỗ trợ tuần hoàn máu não từ đó giúp giảm xơ vữa, phòng ngừa hình thành huyết khối, tăng cường máu và dưỡng chất lên não, hỗ trợ cải thiện mất ngủ an toàn và hiệu quả. Ngoài ra, người bệnh cũng cần xây dựng những thói quen tốt, giúp ngủ ngon hơn:- Tiếp xúc với ánh sáng ban ngày: Ánh sáng, đặc biệt là ánh sáng mặt trời là một trong những yếu tố chính tác động đến đồng hồ sinh học có thể thúc đẩy giấc ngủ chất lượng. Ánh nắng cũng làm cơ thể ấm áp, có lợi cho mũi xoang.
- Vận động cơ thể: Tập thể dục thường xuyên có thể giúp giảm nghẹt mũi, giúp bạn ngủ ngon hơn vào ban đêm.
- Không hút thuốc: Khói thuốc lá là tác nhân phổ biến làm cho các triệu chứng mũi xoang thêm nghiêm trọng. Tránh hút thuốc và tiếp xúc với khói thuốc lá, cần thiết để bảo vệ mũi xoang. Ngoài ra, nicotine kích thích cơ thể theo cách gây rối loạn giấc ngủ, điều này giúp giải thích tại sao hút thuốc có liên quan đến nhiều vấn đề về giấc ngủ.
- Giảm lượng caffeine vào buổi chiều và buổi tối: Vì là chất kích thích, caffeine có thể khiến cơ thể tỉnh táo ngay cả khi bạn muốn nghỉ ngơi, vì vậy khi đã bị viêm xoang càng nên cố gắng tránh dùng vào cuối ngày.
- Giữ ấm cơ thể: Giữ ấm cơ thể cần thiết để các triệu chứng viêm xoang không tăng nặng. Người bệnh nên đội mũ len, quàng khăn, bịt tai, mặc quần áo ấm khi thời tiết lạnh. Luôn đeo khẩu trang khi ra ngoài trời và hạn chế uống nước đá lạnh.
