Vôi hóa tuyến tiền liệt có thể do tuổi tác hoặc liên quan đến viêm nhiễm, chấn thương tuyến tiền liệt. Đa số vôi hóa tuyến tiền liệt không có các biểu hiện triệu chứng rõ ràng. Để hiểu rõ hơn về vôi hóa tuyến tiền liệt là gì, nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị, hãy cùng ECO Pharma theo dõi bài viết sau đây.

Vôi hóa tiền liệt tuyến là gì?
Vôi hóa tuyến tiền liệt là tình trạng lắng đọng canxi tại tuyến tiền liệt, thường gặp ở nam giới trên 50 tuổi. Tình trạng này thường không có biểu hiện triệu chứng và chỉ được tình cờ phát hiện qua hình ảnh siêu âm hoặc chụp X-quang.
Vôi tuyến tiền liệt là gì? Vôi tuyến tiền liệt, thường được chia thành hai loại chính:
- Sỏi nội sinh: Hình thành do tắc nghẽn ống tuyến tiền liệt do phì đại lành tính tuyến tiền liệt hoặc viêm mạn tính.
- Sỏi ngoại sinh: Hình thành chủ yếu quanh niệu đạo do hiện tượng trào ngược nước tiểu vào tuyến tiền liệt. (1)
Triệu chứng của vôi hóa tuyến tiền liệt như thế nào?
Mặc dù vôi tuyến tiền liệt không gây những triệu chứng rõ ràng, nhưng khi các nốt vôi hóa phát triển lớn hoặc gây tắc nghẽn, người bệnh có thể gặp các triệu chứng cũng như những biến chứng sau:
1. Triệu chứng thường gặp
Một số triệu chứng của vôi hóa tuyến tiền liệt thường gặp có thể kể đến như:
- Đau ở đáy chậu, lưng dưới và dương vật.
- Tiểu đêm, tiểu khó, tiểu gắt buốt, nóng rát.
- Đau khi xuất tinh, tinh dịch chuyển màu vàng nhạt, không xuất tinh mạnh.
2. Biến chứng nếu không điều trị kịp thời
Vôi hóa tuyến tiền liệt nếu không được phát hiện và điều trị sớm có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe như:
- Viêm tuyến tiền liệt mãn tính: Các nốt vôi hóa tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, dẫn đến viêm nhiễm kéo dài, gây khó chịu và ảnh hưởng đến chất lượng sống.
- Tắc đường tiểu: Sự phát triển của các nốt vôi hóa có thể gây tắc nghẽn đường tiểu, gây ứ đọng nước tiểu và tăng nguy cơ nhiễm trùng.
- Rối loạn chức năng sinh dục ở nam giới: Vôi hóa tuyến tiền liệt có thể gây đau khi xuất tinh, giảm chất lượng tinh dịch và ham muốn tinh dục, từ đó gây khó khăn trong việc thụ thai.
- Tổn thương thận: Nước tiểu không được thải ra ngoài hoặc ngược dòng lên thận do vôi hóa tuyến tiền liệt có thể gây nhiễm trùng và tổn thương thận.
Nguyên nhân gây vôi hóa tuyến tiền liệt
Nguyên nhân vôi hóa tuyến tiền liệt hiện chưa được biết rõ. Tuy vậy vôi hóa tiền liệt tuyến thường xuất hiện ở người cao tuổi, có tiền sử mắc các bệnh về tuyến tiền liệt.
Các nguyên nhân gây vôi hóa tuyến tiền liệt được biết đến phổ biến gồm:
- Viêm tuyến tiền liệt mãn tính: Viêm tuyến tiền liệt mãn tính là một trong những nguyên nhân phổ biến gây vôi hóa tuyến tiền liệt. Khi tuyến tiền liệt bị viêm, các nang tuyến tiền liệt bị tắc nghẽn trong khi các ống tuyến tiền liệt bị hẹp lại, gây ra tình trạng ứ đọng và giữ lại muối từ nước tiểu. Tình trạng ứ đọng dịch tuyến tiền liệt cùng với sự tích tụ của các tế bào nang bị bong tróc dẫn đến sự phát triển của thể amylacea. Sự lắng đọng muối canxi sẽ xảy ra sau đó dẫn đến vôi hóa và hình thành sỏi. Điều này tiếp tục gây kích ứng và chặn các ống dẫn của tuyến tiền liệt, do đó tạo ra vòng luẩn quẩn của tình trạng viêm và vôi hóa vẫn tiếp diễn.
- Nhiễm trùng: Nhiễm trùng do vi khuẩn tại tuyến tiền liệt cũng có thể gây vôi hóa. Phản ứng miễn dịch của cơ thể đối với nhiễm trùng có thể dẫn đến sự tích tụ các lắng đọng canxi.
- Lão hóa: Khi tuổi tác tăng, những thay đổi trong tuyến tiền liệt có thể dẫn đến vôi hóa. Đây thường là một phần của quá trình lão hóa tự nhiên và không nhất thiết liên quan đến bệnh lý.
- Chấn thương: Chấn thương vùng chậu hoặc tuyến tiền liệt có thể gây tổn thương mô, dẫn đến sự hình thành các lắng đọng canxi trong quá trình hồi phục của cơ thể.
Vôi hóa tuyến tiền liệt có nguy hiểm không?
Những trường hợp vôi hóa tuyến tiền liệt có sỏi kích thước lớn có thể gây ra một số biến chứng nguy hiểm cho nam giới. Phổ biến như:
1. Viêm tuyến tiền liệt mãn tính
Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng người bệnh vôi hóa tuyến tiền liệt có mức độ viêm hoặc nhiễm khuẩn tuyến tiền liệt cao hơn so với người không bị bệnh. Nốt vôi hóa sẽ chèn ép vào đường ống dẫn nước tiểu, gây ứ đọng nước tiểu ở niệu đạo. Đây là điều kiện lý tưởng đến vi khuẩn gây bệnh sinh sôi và phát triển, gây nhiễm trùng niệu đạo và tuyến tiền liệt.
Khi tình trạng trên chuyển biến thành viêm tuyến tiền liệt, người bệnh sẽ gặp các triệu chứng như tiểu đau, tiểu ra máu, nước tiểu đục, xuất tinh đau có thể lẫn máu. Quá trình viêm kéo dài có thể dẫn đến tổn thương mô tuyến tiền liệt, hình thành mô xơ và ảnh hưởng đến chức năng tuyến. Tình trạng này nếu không được điều trị kịp thời sẽ dẫn đến viêm tuyến tiền liệt mãn tính, khó điều trị.
2. Suy giảm khả năng sinh sản
Vôi hóa tuyến tiền liệt, đặc biệt là loại vôi hóa lớn và thô có thể làm suy giảm chất lượng tinh dịch và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản ở nam giới.
Một nghiên cứu chỉ ra rằng, người bệnh vôi hóa tuyến tiền liệt có tổng số tinh trùng di động tiến tới thấp hơn đáng kể so với người không bị bệnh. Các cytokine viêm có thể tác động xấu đến bộ máy sản xuất tinh trùng và làm suy giảm chức năng di chuyển của tinh trùng.
Một nghiên cứu khác cũng chỉ ra rằng vôi hóa tiền liệt tuyến là nơi trú ẩn của vi khuẩn, gây viêm tuyến tiền liệt mãn tính và làm giảm chất lượng tinh dịch ngay cả khi được điều trị bằng kháng sinh. Điều này ảnh hưởng đến chức năng sinh sản ở nam giới.
3. Suy giảm chức năng thận
Vôi hóa tiền liệt tuyến có thể gây ra tình trạng tắc nghẽn đường tiết niệu, làm tăng áp lực trong tuyến tiền liệt và ảnh hưởng đến quá trình tiểu tiện. Trong một số trường hợp, nốt vôi hóa lớn có thể làm tắc nghẽn nghiêm trọng, gây khó tiểu, tiểu rắt hoặc thậm chí gây nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát. Tình trạng này nếu kéo dài gây áp lực đến bàng quang và thận, làm suy giảm chức năng thận về lâu dài.
Khi nào cần đi thăm khám và điều trị?
Bệnh vôi hóa tuyến tiền liệt thường không có những dấu hiệu hay triệu chứng cụ thể. Vì vậy, nếu gặp bất kỳ những triệu chứng nào sau đây, bạn nên đi thăm khám sớm:
- Dòng tiểu yếu, tiểu nhiều lần hay tiểu đêm.
- Tiểu khó, tiểu đau, nóng rát.
- Vùng bụng, háng xuất hiện các cơn đau bất thường.
- Đau đáy chậu, trực tràng và dương vật.
- Khó chịu ở dương vật, tinh hoàn.
- Đau khi xuất tinh, tinh dịch chuyển màu vàng nhạt, không xuất tinh mạnh.
Phương pháp chẩn đoán vôi hóa tuyến tiền liệt
Vôi hóa tuyến tiền liệt thường được phát hiện qua một số phương pháp chẩn đoán sau:
1. Khám trực tràng bằng tay
Bác sĩ sẽ đưa một ngón tay đã đeo găng và được bôi trơn vào trực tràng nhằm kiểm trang xung quanh thành trực tràng để tìm dấu hiệu vôi hóa và các bất thường khác.
2. Chẩn đoán hình ảnh
- Siêu âm: Siêu âm bụng hoặc siêu âm trực tràng nhằm khảo sát tuyến tiền liệt và phát hiện vôi hóa tuyến tiền liệt.
- Chụp cắt lớp vi tính (CT scan): Đánh giá chính xác vị trí, kích thước và số lượng vôi hóa, cung cấp thông tin quan trọng về độ cứng của tổn thương.
- Xét nghiệm máu và nước tiểu: Xác định nhiễm trùng hoặc viêm ở tuyến tiền liệt. Các xét nghiệm này cũng có thể loại trừ các điều kiện khác có thể gây ra các triệu chứng tương tự.
- Sinh thiết tuyến tiền liệt: Một mẫu mô tuyến tiền liệt bất thường sẽ được lấy ra qua quá trình nội soi. Sau đó sẽ tiến hành phân tích trong phòng thí nghiệm nhằm phân biệt tình trạng vôi hóa với ung thư tuyến tiền liệt. (2)
Phương pháp điều trị vôi hóa tiền liệt tuyến
Đối với bệnh vôi hóa tuyến tiền liệt không triệu chứng thì không cần thiết phải điều trị. Duy trì lối sống lành mạnh bao gồm ăn uống khoa học, vận động và uống nhiều nước là biện pháp chính để ngăn ngừa vôi hóa tiến triển.
Đối với vôi hóa tuyến tiền liệt có triệu chứng, các phương pháp điều trị thường quy gồm có:
1. Điều trị bằng kháng sinh
Trường hợp viêm cấp tính cần điều trị bằng kháng sinh đường uống hoặc đường tiêm để tiêu diệt vi khuẩn, giảm viêm. Nhưng phương pháp này không thể triệt tiêu được nốt vôi hóa.
Xem thêm: Vôi hóa tiền liệt tuyến uống thuốc gì để sớm khỏi bệnh?
2. Điều trị bằng phẫu thuật
Khi vôi hóa tuyến tiền liệt có kích thích quá lớn gây ảnh hưởng đến chức năng tình dục hoặc nốt vôi hóa kèm phì đại tuyến tiền liệt hoặc phát hiện tế bào ác tính hoặc gây viêm tuyến tiền liệt tái phát nhiều lần không đáp ứng tốt với thuốc, phẫu thuật thường là điều trị tiếp theo.
Tùy thuộc vào kích thước, số lượng sỏi và triệu chứng để lựa chọn phẫu thuật nội soi hoặc mổ mở. Các phương pháp phẫu thuật loại bỏ bao gồm:
- Nội soi cắt tuyến tiền liệt qua niệu đạo (TURP): Phẫu thuật này sẽ loại bỏ một phần của tuyến tiền liệt để làm giảm các triệu chứng.
- Điều trị bằng laser: Laser nóng hoặc lạnh sẽ phá vỡ sỏi để tái thông đường tiểu.
3. Vật lý trị liệu
Vật lý trị liệu tác động vào tuần hoàn máu để làm tăng tưới máu tuyến tiền liệt, hỗ trợ cho điều trị bằng kháng sinh đường uống phát huy tốt hơn. Các liệu pháp cũng giúp giải tắc nghẽn trong tuyến tiền liệt để làm giảm nguy cơ nhiễm trùng.
Các phương pháp vật lý trị liệu thường được áp dụng bao gồm xoa bóp tại chỗ, siêu âm trị liệu. Trong đó, phương pháp siêu âm trị liệu có tác dụng làm nóng sâu bên trong tuyến để cải thiện lưu lượng máu. Mặc dù vậy liệu pháp này không thể tiêu diệt được vi khuẩn nên không thể thay thế điều trị chính.
Xoa bóp tại chỗ vì vậy chỉ nên được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ nhằm nâng cao hiệu quả cho các loại điều trị khác và phòng ngừa biến chứng từ tiền liệt tuyến có vôi hóa.
Các biện pháp phòng ngừa vôi hóa tuyến tiền liệt
Vôi hóa tuyến tiền liệt là do sự lắng đọng canxi tạo thành các viên sỏi gây tắc nghẽn đường tiết niệu. Vì vậy, phòng ngừa chủ yếu tập trung vào việc ngăn ngừa lắng đọng canxi và nâng cao sức khỏe tuyến tiền liệt để tránh bị viêm tuyến tiền liệt mãn tính.
Một số biện pháp hữu ích cho nam giới như:
- Uống đủ nước mỗi ngày giúp làm sạch hệ thống tiết niệu, ngăn ngừa tình trạng lắng đọng canxi và viêm nhiễm. Theo đó, nam giới nên nạp khoảng 2 lít nước hằng ngày.
- Xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học với đầy đủ các dưỡng chất cần thiết cho cơ thể như vitamin, omega-3, khoáng chất từ thịt nạc, rau củ, trái cây và các loại hạt. Hạn chế thức ăn mặn, cay nóng và nhiều gia vị như thịt xông khói, xúc xích. Thêm vào đó, hạn chế sử dụng rượu bia, thuốc lá và caffeine.
- Tập thể dục với những bài tập hỗ trợ vùng chậu như đi bộ, yoga, tập giãn cơ hoặc tập thể dục nhịp điệu ít nhất 30 phút mỗi ngày. Hoạt động này giúp tăng cường tuần hoàn máu, nâng cao sức khỏe tuyến tiền liệt, và giảm nguy cơ viêm nhiễm.
- Duy trì đời sống tình dục thường xuyên, đều đặt nhằm tránh tình trạng tắc nghẽn tuyến tiền liệt.
- Vệ sinh vùng kín sạch sẽ nhằm giảm nguy cơ viêm nhiễm.
- Massage phần bụng dưới có thể giúp ngăn hình thành sỏi.
- Bổ sung các tinh chất thiên nhiên giúp nâng cao sức khỏe tuyến tiền liệt để phòng ngừa mắc bệnh. Các tinh chất như Pygeum Africanum, Saw Palmetto, Crataeva Nurvala, Nettle Root, Lindera Aggregata và Horsetail đã được chứng minh có khả năng cải thiện sức khỏe tuyến tiền liệt và nâng cao chất lượng sống cho nam giới. Tuyến tiền liệt khỏe mạnh giúp ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh ở tuyến này.
Câu hỏi thường gặp về vô hóa tuyến tiền liệt
1. Vôi hóa có gây vô sinh không?
Tiền liệt tuyến có vôi hóa không trực tiếp gây vô sinh. Tuy vậy, nếu tình trạng này có liên quan đến viêm tuyến tiền liệt mãn tính hoặc ảnh hưởng đến chức năng tuyến tiền liệt, nó có thể gián tiếp làm giảm khả năng sinh sản nam.
Nốt vôi hóa lớn có thể gây tắc nghẽn ống dẫn tinh, làm giảm chất lượng và số lượng tinh trùng. Tình trạng này cũng có thể gây viêm kéo dài, ảnh hưởng đến môi trường tinh dịch. Ngoài ra, tình trạng này còn có thể rối loạn cương dương và giảm ham muốn tình dục.
2. Vôi hóa tuyến tiền liệt có tự khỏi không?
Vôi hóa tiền liệt tuyến thường không tự khỏi vì đây là quá trình lắng đọng canxi trong tuyến tiền liệt. Các nốt vôi hóa này không thể tự tiêu biến, nó tồn tại lâu dài và có xu hướng tăng kích thước theo thời gian.
Vôi hóa tuyến tiền liệt là tình trạng lắng đọng canxi ở tuyến tiền liệt. Phần lớn người bệnh không cảm thấy khó chịu và có thể sống chung mà không cần điều trị. Tuy vậy, tiền liệt tuyến có vôi hóa có thể hình thành sỏi, gây tắc nghẽn đường tiết niệu và dẫn đến nhiễm trùng cũng như các biến chứng nghiêm trọng khác ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, tình dục và chất lượng sống. Vì vậy, bệnh vôi hóa tuyến tiền liệt cần được điều trị nếu đã có biểu hiện triệu chứng.




