Trợ phí vận chuyển cho mọi đơn hàng·Chính hãng 100% từ Mỹ

Các bệnh về tuyến tiền liệt thường gặp ở nam giới

Theo dõi ECO Pharma trên Google NewsChọn ECO Pharma làm nguồn ưu tiên trên Google tìm kiếm.

Theo Better Health Channel, trang thông tin sức khỏe của Chính phủ bang Victoria, Úc, khoảng 25% nam giới từ 55 tuổi trở lên mắc một bệnh lý tuyến tiền liệt; tỷ lệ này tăng lên 50% ở nam giới 70 tuổi. Do tuyến tiền liệt nằm dưới bàng quang và bao quanh niệu đạo, các bất thường tại cơ quan này có thể gây tiểu khó, tiểu đêm, đau vùng chậu hoặc ảnh hưởng chất lượng sống. Cùng ECO Pharma tìm hiểu các bệnh về tuyến tiền liệt phổ biến, cách chẩn đoán và phòng ngừa trong bài viết dưới đây. 

các bệnh về tuyến tiền liệt

Các bệnh về tuyến tiền liệt phổ biến hiện nay

Các vấn đề về tuyến tiền liệt có thể xảy ra ở mọi độ tuổi nhưng phổ biến hơn sau 50 tuổi. Mức độ bệnh có thể từ nhẹ, lành tính đến nghiêm trọng và cần được phát hiện sớm. Khi tuổi càng cao, tuyến tiền liệt dễ to dần, làm tăng nguy cơ rối loạn tiểu tiện. 

1. Viêm tuyến tiền liệt

Viêm tuyến tiền liệt là tình trạng sưng viêm và đau nhức xảy ra tại tuyến tiền liệt. Bệnh có thể gặp ở nam giới mọi độ tuổi, nhưng phổ biến hơn ở nhóm 30 - 50 tuổi và là một trong những vấn đề tuyến tiền liệt thường gặp nhất ở nam giới dưới 50 tuổi. Các dạng viêm tuyến tiền liệt thường gặp gồm:

  • Viêm tuyến tiền liệt cấp tính do vi khuẩn: Bệnh khởi phát đột ngột do nhiễm khuẩn, có thể gây sốt, ớn lạnh, tiểu buốt, tiểu khó, đau vùng chậu, đau tầng sinh môn hoặc đau khi xuất tinh. Đối với viêm tuyến tiền liệt do vi khuẩn, bệnh đáp ứng tốt với các loại thuốc kháng sinh có khả năng thẩm thấu sâu vào mô tuyến.
  • Viêm tuyến tiền liệt mạn tính do vi khuẩn: Tình trạng này xảy ra khi nhiễm khuẩn tái phát nhiều lần tại tuyến tiền liệt. Triệu chứng thường tiến triển chậm, có thể âm ỉ và kéo dài hơn thể cấp tính, do đó thời gian điều trị cũng thường lâu hơn.
  • Viêm tuyến tiền liệt mạn tính/hội chứng đau vùng chậu mạn tính: Đây là dạng phổ biến nhất của viêm tuyến tiền liệt. Người bệnh có thể đau hoặc khó chịu vùng chậu, rối loạn tiểu tiện, đau khi xuất tinh nhưng không phải lúc nào cũng tìm thấy vi khuẩn. Nguyên nhân có thể liên quan đến tiền sử nhiễm khuẩn trước đó, kích ứng hóa chất, rối loạn thần kinh đường tiết niệu dưới, bất thường cơ sàn chậu hoặc căng thẳng kéo dài.
  • Viêm tuyến tiền liệt không triệu chứng: Thể bệnh này hoàn toàn không biểu hiện triệu chứng ra ngoài và thường không cần can thiệp điều trị. Người bệnh thường vô tình phát hiện ra mình mắc bệnh sau khi thực hiện các xét nghiệm kiểm tra các vấn đề sức khỏe khác. 

2. Phì đại tuyến tiền liệt

Phì đại tuyến tiền liệt hay tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt (BPH), là tình trạng tuyến tiền liệt to lên không do ung thư. Bệnh hiếm gặp ở nam giới dưới 40 tuổi nhưng rất phổ biến ở người lớn tuổi, do tuyến tiền liệt có xu hướng phát triển lớn dần theo thời gian.

Phì đại tuyến tiền liệt có thể chèn ép niệu đạo và đáy bàng quang gây cản trở dòng nước tiểu dẫn đến các triệu chứng đường tiểu dưới như tiểu khó, tiểu chậm, dòng tiểu yếu, tiểu ngắt quãng, tiểu nhiều lần, tiểu đêm hoặc cảm giác tiểu không hết. Các triệu chứng này không đe dọa tính mạng nhưng ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng sống và đôi khi phải can thiệp thủ thuật, ngoài ra lâu dần có thể dẫn đến bệnh thận.

Ví dụ như triệu chứng bí tiểu cấp tính thường cần đặt ống thông tiểu để dẫn lưu tạm thời; hoặc bí tiểu mạn tính thường ảnh hưởng đến chức năng thận. 

Xem thêm: U xơ tiền liệt tuyến là gì? Nguyên nhân và cách xử trí

phì đại và tuyến tiền liệt bình thường
Phì đại tuyến tiền liệt là bệnh lý lành tính thường gặp sau tuổi trung niên, có thể chèn ép niệu đạo và làm rối loạn tiểu tiện.

3. Sỏi tuyến tiền liệt

Sỏi tuyến tiền liệt (vôi hóa tuyến tiền liệt) là các lắng đọng nhỏ hình thành trong mô hoặc ống tuyến tiền liệt. Phần lớn trường hợp là lành tính, không gây triệu chứng và thường được phát hiện tình cờ khi siêu âm hoặc kiểm tra tiết niệu.

Sỏi thường hình thành do vôi hóa chất tiết trong ống tuyến tiền liệt. Một số yếu tố liên quan gồm viêm tuyến tiền liệt mạn tính làm tăng tích tụ chất tiết trong tuyến tiền liệt; tắc nghẽn ống tuyến khiến dịch tuyến không dẫn lưu tốt và dễ lắng đọng; trào ngược nước tiểu từ niệu đạo vào tuyến tiền liệt có thể làm lắng đọng muối trong nước tiểu, góp phần hình thành sỏi.

Khi gây cản trở dòng tiểu hoặc đi kèm viêm, sỏi có thể gây đau vùng chậu, khó chịu vùng sinh dục, tiểu khó, dòng tiểu yếu, nhiễm trùng tiết niệu tái phát, tiểu ra máu, máu trong tinh dịch hoặc đau khi xuất tinh. 

4. Ung thư tuyến tiền liệt

Ung thư tuyến tiền liệt xảy ra khi các tế bào ác tính hình thành và phát triển trong tuyến tiền liệt. Đây là một trong những bệnh ung thư thường gặp ở nam giới từ 50 tuổi trở lên; phần lớn trường hợp tiến triển chậm và có thể không gây ra vấn đề sức khỏe nghiêm trọng trong thời gian dài. Tuy nhiên một số dạng ung thư tuyến tiền liệt có tính chất nguy hiểm, phát triển nhanh và cần được phát hiện sớm.

Nguyên nhân gây ung thư tuyến tiền liệt hiện chưa được xác định rõ, nhưng tuổi cao và tiền sử gia đình là những yếu tố nguy cơ quan trọng. Theo số liệu thống kê số ca ung thư tuyến tiền liệt trên toàn cầu được dự báo có thể đạt 2.4 triệu ca mỗi năm vào năm 2040; đồng thời, ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn di căn xa đang có xu hướng tăng ở nhiều nhóm tuổi, với mức tăng khoảng 2.6% - 6.2% mỗi năm. (1)

Ở giai đoạn sớm, tế bào ung thư thường còn khu trú trong tuyến tiền liệt nên người bệnh có thể chưa có triệu chứng rõ ràng. Khi bệnh tiến triển, tế bào ung thư có thể xâm nhập vào hệ mạch máu, hệ bạch huyết và lan đến các cơ quan khác, đặc biệt là xương, tạo thành khối u thứ phát, đặc biệt ở xương. 

mô phỏng ung thư tiền liệt tuyến
Ung thư tuyến tiền liệt là bệnh ác tính ở tuyến tiền liệt, có khả năng xâm lấn sang các mô xung quanh hoặc di căn xa vào xương.

 Ai dễ mắc các bệnh về tuyến tiền liệt?

Các bệnh về tuyến tiền liệt có thể gặp ở nhiều độ tuổi, nhưng thường tăng dần sau tuổi trung niên. Nguy cơ mắc bệnh phụ thuộc vào tuổi tác, tiền sử gia đình, lối sống và sức khỏe tổng thể.

  • Tuổi tác: Phì đại tuyến tiền liệt thường gặp ở nam giới lớn tuổi do tuyến có xu hướng to dần theo thời gian. Ung thư tuyến tiền liệt hiếm gặp trước 40 tuổi nhưng tăng nhanh sau 50 tuổi. Trong khi đó, viêm tuyến tiền liệt có thể gặp ở người trẻ hơn, đặc biệt trong nhóm 30 - 50 tuổi.
  • Tiền sử gia đình và yếu tố di truyền: Nếu cha hoặc anh/em trai từng mắc bệnh tuyến tiền liệt, đặc biệt là ung thư tuyến tiền liệt, nam giới nên chủ động thăm khám định kỳ. Một số biến đổi gen di truyền như BRCA1, BRCA2 hoặc hội chứng Lynch có thể làm tăng nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt, dù chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ trong tổng số ca bệnh.
  • Chế độ ăn uống và cân nặng: Mối liên hệ giữa dinh dưỡng và các bệnh về tuyến tiền liệt vẫn đang được nghiên cứu. Tuy nhiên, chế độ ăn thiếu cân bằng, nhiều chất béo, lạm dụng sản phẩm từ sữa hoặc bổ sung canxi liều cao kéo dài có thể không phù hợp với một số nhóm nam giới. Bên cạnh đó, thừa cân, béo phì có thể làm nặng triệu chứng đường tiểu dưới và không có lợi cho sức khỏe tuyến tiền liệt.
  • Viêm nhiễm và rối loạn đường tiết niệu: Viêm tuyến tiền liệt mạn tính, nhiễm trùng tiết niệu tái phát, nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục hoặc kích thích kéo dài ở đường tiết niệu dưới có thể liên quan đến rối loạn tại tuyến tiền liệt. Ngoài ra, tổn thương thần kinh đường tiết niệu dưới sau phẫu thuật hoặc chấn thương cũng có thể góp phần vào viêm tuyến tiền liệt mạn tính.
  • Phơi nhiễm hóa chất và hút thuốc: Một số nghiên cứu ghi nhận việc tiếp xúc lâu dài với một số hóa chất có thể liên quan đến nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt, dù bằng chứng chưa thống nhất ở tất cả nhóm đối tượng. Hút thuốc chưa được xác định là nguyên nhân trực tiếp gây bệnh tuyến tiền liệt, nhưng có thể làm suy giảm sức khỏe tổng thể và tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính. (2)

Các phương pháp chẩn đoán bệnh về tuyến tiền liệt

Để chẩn đoán các bệnh về tuyến tiền liệt, bác sĩ thường kết hợp khai thác bệnh sử, đánh giá triệu chứng, xem xét tiền sử gia đình, khám lâm sàng và chỉ định xét nghiệm phù hợp.

  • Khai thác bệnh sử và triệu chứng: Bác sĩ sẽ hỏi về các rối loạn tiểu tiện như tiểu khó, tiểu nhiều lần, tiểu đêm, dòng tiểu yếu, tiểu buốt, tiểu ra máu, đau vùng chậu hoặc đau khi xuất tinh. Bên cạnh đó, bác sĩ sẽ khai thác thêm tiền sử bệnh cá nhân và gia đình, đặc biệt nếu người bệnh có người thân từng mắc ung thư tuyến tiền liệt. 
  • Khám lâm sàng và khám trực tràng bằng tay (DRE): Khám trực tràng bằng tay giúp bác sĩ đánh giá sơ bộ kích thước và các bất thường của tuyến tiền liệt. Trong quá trình khám, bác sĩ đưa một ngón tay có đeo găng vào trực tràng để cảm nhận tuyến tiền liệt, qua đó phát hiện các dấu hiệu bất thường như tuyến to, đau, cứng hoặc bề mặt không đều.
  • Xét nghiệm máu và nước tiểu: Xét nghiệm nước tiểu giữa dòng giúp phát hiện nhiễm trùng, máu trong nước tiểu hoặc bất thường ở đường tiết niệu. Xét nghiệm máu có thể được chỉ định khi bác sĩ cần tìm dấu hiệu nhiễm trùng hoặc đánh giá thêm các vấn đề sức khỏe liên quan.
  • Xét nghiệm PSA: PSA là kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt, được định lượng bằng xét nghiệm máu. Xét nghiệm này thường được dùng để hỗ trợ tầm soát và theo dõi ung thư tuyến tiền liệt. Tuy nhiên, PSA tăng không đồng nghĩa chắc chắn mắc ung thư, vì chỉ số này cũng có thể tăng trong viêm tuyến tiền liệt, phì đại tuyến tiền liệt hoặc sau một số tác động lên tuyến. Vì vậy, kết quả PSA cần được bác sĩ diễn giải cùng triệu chứng, thăm khám và các xét nghiệm liên quan. 
  • Siêu âm, đo dòng tiểu và niệu động học: Siêu âm giúp quan sát tuyến tiền liệt, bàng quang, đường tiết niệu và đánh giá lượng nước tiểu tồn lưu sau tiểu khi cần. Đo dòng tiểu hoặc khảo sát niệu động học giúp bác sĩ xem xét khả năng chứa, kiểm soát và thải nước tiểu, nhất là khi nghi ngờ tắc nghẽn do phì đại tuyến tiền liệt.
  • Nội soi bàng quang và sinh thiết tuyến tiền liệt: Nội soi bàng quang giúp quan sát bên trong niệu đạo và bàng quang khi nghi ngờ tắc nghẽn, chảy máu hoặc bất thường đường tiểu dưới. Sinh thiết tuyến tiền liệt là thủ thuật lấy mẫu mô để chẩn đoán hoặc loại trừ ung thư, thường được cân nhắc khi PSA, khám trực tràng hoặc hình ảnh học ghi nhận dấu hiệu nghi ngờ.
xét nghiệm psa
Xét nghiệm PSA giúp đo nồng độ kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt trong máu, hỗ trợ tầm soát và theo dõi các bất thường ở tuyến tiền liệt.

Cách phòng ngừa và bảo vệ tuyến tiền liệt

Không phải mọi bệnh về tuyến tiền liệt đều có thể phòng ngừa hoàn toàn, nhất là khi nguy cơ liên quan đến các yếu tố không thể đảo ngược là tuổi tác, tiền sử gia đình và yếu tố di truyền. Tuy nhiên, duy trì lối sống lành mạnh, thăm khám sức khỏe định kỳ và chủ động tầm soát bệnh về tuyến tiền liệt có thể góp phần làm giảm nguy cơ này.

  • Thăm khám định kỳ: Nam giới nên khám tiết niệu, sinh dục hằng năm, tốt nhất là hai lần một năm để phát hiện sớm bất kỳ bất thường nào, kịp điều trị trước khi chúng trở thành bệnh. 
  • Tầm soát ung thư tuyến tiền liệt: Nam giới sau 50 tuổi, đặc biệt có người thân từng mắc bệnh tuyến tiền liệt nên chủ động tầm soát ung thư tuyến tiền liệt ít nhất một lần, sau đó thực hiện lại theo khuyến cáo của bác sĩ chuyên khoa. Nếu có tổn thương tiền ung thư, việc điều trị sớm có thể ngăn được ung thư xảy ra. 
  • Duy trì chế độ ăn lành mạnh: Nên hạn chế chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa, thịt nhiều mỡ và thực phẩm chế biến ở nhiệt độ quá cao như chiên, nướng cháy xém. Thay vào đó, nên ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, cá, các loại hạt và nguồn chất béo lành mạnh như omega-3. Trong khẩu phần hằng ngày, có thể kết hợp thêm cà chua nấu chín, rau họ cải, trà xanh hoặc đậu nành để đa dạng nguồn dưỡng chất có lợi.
  • Kiểm soát sản phẩm từ sữa: Người trưởng thành không cần kiêng hoàn toàn sữa, phô mai hay sữa chua, nhưng nên dùng với lượng phù hợp trong khẩu phần hằng ngày. Nếu thường xuyên dùng nhiều sản phẩm từ sữa, có thể ưu tiên loại ít béo hoặc giảm béo.
  • Bổ sung vitamin D đúng cách: Vitamin D có vai trò quan trọng với sức khỏe xương, miễn dịch và có thể liên quan đến sức khỏe tuyến tiền liệt. Người trưởng thành có thể tăng cường vitamin D qua thực phẩm như cá béo, dầu gan cá, nấm hoặc tiếp xúc ánh nắng phù hợp. Nếu cần dùng vitamin D dạng bổ sung, nên trao đổi với bác sĩ để được tư vấn liều lượng, nhất là khi đang có bệnh nền hoặc dùng thuốc điều trị.
  • Duy trì cân nặng hợp lý: Thừa cân, béo phì có thể làm tăng áp lực lên bàng quang khiến các triệu chứng đường tiểu dưới như tiểu nhiều lần, tiểu đêm, tiểu gấp hoặc tiểu không hết trở nên khó chịu hơn. Người có nguy cơ nên kiểm soát cân nặng bằng cách giảm thực phẩm nhiều dầu mỡ, đồ ngọt, thức ăn nhanh; đồng thời tăng rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, đạm nạc và duy trì vận động đều đặn.
  • Tập thể dục thường xuyên: Hoạt động thể chất giúp kiểm soát cân nặng, giảm viêm, hỗ trợ miễn dịch và hạn chế tác động tiêu cực của lối sống ít vận động. Người bệnh nên duy trì vận động hầu hết các ngày trong tuần, bắt đầu từ các hoạt động đơn giản như đi bộ, leo cầu thang, đạp xe nhẹ hoặc tập luyện phù hợp với thể trạng.
  • Không hút thuốc và hạn chế rượu bia: Bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia giúp cải thiện tuần hoàn, giảm gánh nặng chuyển hóa và hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động ổn định hơn. Đây là thói quen có lợi cho sức khỏe tổng thể, đồng thời góp phần bảo vệ sức khỏe tiết niệu - sinh dục.
  • Chú ý sức khỏe tiết niệu và tình dục: Nam giới nên uống đủ nước, không nhịn tiểu kéo dài, giữ vệ sinh cá nhân và quan hệ tình dục an toàn để giảm nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu, nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục hoặc viêm tuyến tiền liệt. 
rau củ lành mạnh cho tiền liệt tuyến
Duy trì lối sống lành mạnh, kiểm soát cân nặng, quan hệ tình dục an toàn và thăm khám định kỳ sẽ góp phần bảo vệ tuyến tiền liệt khỏi bệnh tật.

Câu hỏi thường gặp về các bệnh tuyến tiền liệt

Dưới đây là một số câu hỏi thường gặp về bệnh lý tuyến tiền liệt mà nhiều người quan tâm. 

1. Đạp xe đạp có gây hại cho tuyến tiền liệt không?

Đạp xe đúng cách thường không gây hại cho tuyến tiền liệt. Phần lớn nghiên cứu vẫn chưa ghi nhận mối liên hệ giữa đạp xe với tổn thương tuyến tiền liệt vĩnh viễn hoặc tăng nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt. Tuy nhiên, đạp xe quãng đường dài, ngồi yên quá lâu hoặc dùng yên xe không phù hợp có thể gây tê, đau tức vùng đáy chậu, khó chịu vùng sinh dục hoặc tiểu gấp tạm thời. 

2. Quan hệ tình dục nhiều có ảnh hưởng đến tuyến tiền liệt không?

Ở người khỏe mạnh, quan hệ tình dục và xuất tinh thường xuyên nhìn chung không làm tuyến tiền liệt bị quá tải hoặc tổn thương. Tuy nhiên, tần suất quá dày có thể gây mệt mỏi, đau vùng chậu hoặc khó chịu tạm thời; người đang bị viêm tuyến tiền liệt cũng có thể cảm thấy đau khi xuất tinh. Một số nghiên cứu ghi nhận xuất tinh thường xuyên có liên quan đến nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt thấp hơn, nhưng chưa đủ bằng chứng để khẳng định đây là biện pháp phòng ngừa bệnh.

Bệnh về tuyến tiền liệt có thể gặp ở nhiều độ tuổi, nhưng nguy cơ thường tăng dần sau tuổi trung niên. Người có triệu chứng bất thường ở đường tiểu dưới hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao nên chủ động thăm khám chuyên khoa tiết niệu để được kiểm tra, chẩn đoán và điều trị đúng cách. Bên cạnh đó, duy trì lối sống lành mạnh và tái khám theo hướng dẫn của bác sĩ sẽ giúp bảo vệ sức khỏe tuyến tiền liệt lâu dài

Nguồn tham khảo