Thuốc điều trị u xơ tiền liệt tuyến được kê đơn để cải thiện các triệu chứng tiết niệu, đồng thời hỗ trợ làm chậm tiến triển bệnh. Tùy mức độ bệnh, kích thước tuyến tiền liệt và nguy cơ biến chứng mà có chỉ định nhóm thuốc phù hợp. Cùng ECO Pharma tìm hiểu các loại thuốc thường dùng, cơ chế tác dụng và những lưu ý quan trọng khi điều trị.

Khi nào người bệnh cần dùng thuốc trị u xơ tiền liệt tuyến?
Chỉ định dùng thuốc trị u xơ tiền liệt tuyến khi rối loạn tiểu tiện ở mức độ trung bình đến nặng, ảnh hưởng đến sinh hoạt hoặc chất lượng sống. Thuốc cũng có thể được cân nhắc ở người có tuyến tiền liệt lớn, nguy cơ bệnh tiến triển nhưng chưa cần phẫu thuật.
U xơ tiền liệt tuyến (còn gọi phì đại lành tính tuyến tiền liệt hoặc tăng sản lành tính tuyến tiền liệt) là sự tăng sinh bất thường và không được kiểm soát của các tế bào mô đệm và biểu mô tuyến tiền liệt.
Đây là bệnh lý rất phổ biến ở nam giới lớn tuổi (tỷ lệ mắc hơn 50% trong độ tuổi 60 và có tới 90% được phát hiện rõ ràng về mặt mô học trong độ tuổi 85). Nó cũng là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây ra các triệu chứng đường tiết niệu dưới gồm tiểu đêm, tiểu nhiều lần, dòng nước tiểu yếu, cuối cùng có thể dẫn đến các biến chứng tắc nghẽn đường tiết niệu hoàn toàn. Khi những triệu chứng như vậy trở nặng, thuốc cần thiết để cải thiện tiểu tiện và kiểm soát bệnh.
Các nhóm thuốc điều trị u xơ tiền liệt tuyến
Dùng thuốc là một trong những phương pháp điều trị phổ biến đối với u xơ tuyến tiền liệt. Tùy đặc điểm triệu chứng, kích thước tuyến và bệnh lý đi kèm, có thể lựa chọn một hoặc phối hợp nhiều nhóm thuốc khác nhau.
1. Nhóm thuốc chẹn Alpha-1
Thuốc chẹn Alpha-1 làm giãn cơ trơn ở tuyến tiền liệt và cổ bàng quang, từ đó giảm sức cản đường tiểu, giúp người bệnh đi tiểu dễ hơn. Các thuốc thường dùng gồm tamsulosin, alfuzosin, doxazosin, terazosin và silodosin; một số biệt dược quen thuộc là tamsulosin (Harnal) và alfuzosin (Xatral).
Ưu điểm của nhóm thuốc này là tác dụng tương đối nhanh. Một số người có thể nhận thấy các triệu chứng như tiểu khó, dòng tiểu yếu hoặc tiểu ngắt quãng cải thiện chỉ sau vài ngày sử dụng. Tuy nhiên, thuốc chủ yếu giúp cải thiện triệu chứng, không làm giảm đáng kể kích thước tuyến tiền liệt. (1)
2. Nhóm thuốc ức chế 5-Alpha Reductase
Thuốc ức chế 5-alpha reductase (5-ARI) thường gồm finasteride và dutasteride. Nhóm thuốc này ức chế enzyme 5-alpha reductase, làm giảm quá trình chuyển testosterone thành dihydrotestosterone (DHT) - hormone có vai trò thúc đẩy sự phát triển của tuyến tiền liệt; nhờ đó kích thước tuyến có thể giảm dần theo thời gian.
So với thuốc chẹn Alpha-1, 5-ARI tác dụng chậm hơn và thường cần khoảng 6 tháng hoặc lâu hơn để cải thiện triệu chứng rõ rệt. Nhóm thuốc này thường được ưu tiên ở nam giới có tuyến tiền liệt lớn, vì điều trị kéo dài không chỉ giúp giảm kích thước tuyến mà còn góp phần hạn chế nguy cơ bí tiểu và phải phẫu thuật.
3. Liệu pháp kết hợp
Chỉ định phối hợp nhiều nhóm thuốc khi đơn trị chưa kiểm soát tốt triệu chứng hoặc người bệnh có nhiều vấn đề cần điều trị đồng thời. Phổ biến nhất là kết hợp thuốc chẹn Alpha-1 với thuốc ức chế 5-alpha reductase, đặc biệt ở nam giới có triệu chứng rõ và tuyến tiền liệt lớn.
Sự kết hợp này vừa tận dụng tác dụng cải thiện triệu chứng nhanh của thuốc chẹn Alpha-1, vừa bổ sung lợi ích lâu dài của 5-ARI trong việc giảm kích thước tuyến và hạn chế nguy cơ bệnh tiến triển. Đổi lại, nguy cơ gặp tác dụng không mong muốn có thể tăng nên cần được theo dõi trong quá trình điều trị.
Trong một số trường hợp, thuốc chẹn Alpha-1 cũng có thể dùng cùng thuốc kháng muscarinic nếu còn tiểu gấp, tiểu nhiều lần; hoặc cùng thuốc ức chế PDE5 khi có rối loạn cương dương đi kèm.
4. Thuốc kháng Muscarinic / Thuốc ức chế PDE5
Thuốc kháng muscarinic như oxybutynin, solifenacin hoặc trospium thường được cân nhắc khi triệu chứng bàng quang tăng hoạt chiếm ưu thế, chẳng hạn tiểu nhiều lần, tiểu gấp hoặc són tiểu. Nhóm thuốc này giúp giảm các cơn co quá mức của bàng quang. Ở người có khả năng làm rỗng bàng quang kém, thuốc cần được sử dụng thận trọng vì có thể làm tăng lượng nước tiểu tồn lưu.
Thuốc ức chế phosphodiesterase type 5 (PDE5), chủ yếu là tadalafil có thể được sử dụng để cải thiện triệu chứng đường tiểu dưới, đặc biệt ở nam giới đồng thời có rối loạn cương dương. Người bệnh có thể cần khoảng 1 - 4 tuần để nhận thấy lợi ích và thuốc có thể được sử dụng đơn độc hoặc phối hợp với nhóm khác trong những trường hợp phù hợp.
Xem thêm: Chữa u xơ tiền liệt tuyến bằng thuốc nam có hiệu quả không?
Tác dụng phụ cần lưu ý khi uống thuốc u xơ tiền liệt tuyến
Các thuốc điều trị u xơ tiền liệt tuyến có thể gây tác dụng phụ khác nhau tùy nhóm thuốc. Một số biểu hiện thường gặp gồm:
- Thuốc chẹn Alpha-1: Chóng mặt, mệt, đau đầu, nghẹt mũi và hạ huyết áp tư thế, nhất là khi đứng dậy đột ngột. Một số thuốc như tamsulosin còn có thể gây rối loạn xuất tinh hoặc giảm lượng tinh dịch.
- Thuốc ức chế 5-alpha reductase: Giảm ham muốn tình dục, rối loạn cương dương, giảm lượng tinh dịch và một số rối loạn xuất tinh. Các tác dụng này liên quan đến việc làm giảm hoạt động của thuốc DHT.
- Thuốc kháng muscarinic: Khô miệng, táo bón, nhìn mờ và có thể làm tăng lượng nước tiểu tồn lưu, đặc biệt ở người có khả năng làm rỗng bàng quang kém.
- Thuốc ức chế PDE5: Tadalafil có thể gây đau đầu, nóng bừng mặt, khó tiêu hoặc chóng mặt. Thuốc cũng có thể làm hạ huyết áp, nhất là khi dùng cùng một số thuốc tim mạch. (2)
Nếu tác dụng phụ kéo dài hoặc ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ để được điều chỉnh liều hoặc thay đổi thuốc phù hợp; không tự ngừng thuốc hoặc thay đổi phác đồ điều trị.
Câu hỏi thường gặp
Sau đây là một số câu hỏi thường gặp về thuốc chữa u xơ tuyến tiền liệt được nhiều người quan tâm mà bạn có thể tham khảo:
1. Uống thuốc u xơ tiền liệt tuyến có khỏi hoàn toàn không?
Thuốc chữa u xơ tiền liệt tuyến chủ yếu giúp kiểm soát triệu chứng và làm chậm tiến triển bệnh, không chữa khỏi hoàn toàn tình trạng phì đại tuyến tiền liệt. Một số nhóm thuốc như 5-alpha reductase có thể giúp giảm kích thước tuyến theo thời gian và giảm nguy cơ bí tiểu hoặc phải phẫu thuật, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào mức độ bệnh và đáp ứng của từng người.
Xem thêm: U xơ tiền liệt tuyến có nên mổ không? Chỉ định khi nào?
2. Có nên dùng thuốc mà không có chỉ định không?
Người bệnh không được dùng thuốc điều trị u xơ tiền liệt tuyến mà không có chỉ định, kể cả các thuốc không kê đơn. Việc này có thể dẫn đến không đạt được hiệu quả điều trị, thậm chí gây tác dụng phụ bất lợi cho bệnh hiện có và gây hại cho sức khỏe.
Xem thêm: Cây náng hoa trắng trị u xơ tiền liệt tuyến có thật sự hiệu quả?
Thuốc điều trị u xơ tiền liệt tuyến có thể giúp giảm các triệu chứng đường tiểu và kiểm soát bệnh hiệu quả ở nhiều trường hợp. Tuy nhiên đáp ứng điều trị ở mỗi người không giống nhau và một số trường hợp vẫn có thể cần thủ thuật hoặc phẫu thuật nếu bệnh tiến triển. Người bệnh nên thăm khám và tái khám theo hướng dẫn để được điều chỉnh phương pháp điều trị phù hợp theo từng giai đoạn.




